तं तु हत्वा महाबाहुः सहदेवो व्यरोचत। यथा दाशरथी रामः खरं हत्वा महाबलम्
त्याला ठार मारल्यानंतर, बलवान सहदेव अगदी तसाच तेजस्वी दिसला जसा दशरथपुत्र रामाने बलाढ्य खराचा वध केल्यावर तेज पसरले होते.
हाहाकारो महानासीत्त्रिगर्तानां जनेश्वर। राजपुत्रं हतं दृष्ट्वा निरमित्रं महारथम्
राजपुत्र निरमित्र, तो महान रथी, मारला गेल्याचे पाहून त्रिगर्तांच्या सैन्यात मोठा हंबरडा उठला.
नकुलस्ते सुतं राजन्विकर्णं पृथुलोचनम्। मुहूर्ताज्जितवाँल्लोके तदद्भुतमिवाभवत्
राजा, तुझ्या मुलाने, नकुलाने, मोठ्या डोळ्यांच्या विकर्णाला अगदी थोड्या वेळात हरवले आणि ते जगाला एक आश्चर्य वाटले.
सात्यकिं व्याघ्रदत्तस्तु शरैः सन्नतपर्वभिः। चक्रेऽदृश्यं साश्वसूतं सध्वजं पृतनान्तरे
व्याघ्रदत्ताने वाकलेल्या टोकांच्या बाणांनी सात्यकी, त्याचे घोडे, सारथी आणि ध्वज—हे सर्व सैन्यात अदृश्य केले.
तान्निवार्य शराञ्शूरः शैनेयः कृतहस्तवत्। साश्वसूतध्वजं बाणैर्व्याघ्रदत्तमपातयत्
पण शूर आणि युद्धकौशल्य असलेल्या सात्यकीने ते सर्व बाण परतवले आणि स्वतःच्या बाणांनी व्याघ्रदत्त, त्याचे घोडे, सारथी आणि ध्वज खाली पाडले.
कुमारे निहते तस्मिन्मागधस्य सुते प्रभो। मागधाः सर्वतो यत्ता युयुधानमुपाद्रवन्
मागधाच्या राजपुत्राचा वध झाल्यावर, सर्व मागध सैनिक चारही बाजूंनी एकत्र येऊन युयुधानावर तुटून पडले.
विसृजन्तः शरांश्चैव तोमरांश्च सहस्रशः। मिण्डिपालांस्तथा प्रासान्मुद्रान्मुसलानपि।। अयोधयन्रणे शूराः सात्वतं युद्धदुर्मदम्
ते शूरवीर हजारो बाण, भाले, गदा, प्रास, मुद्गर आणि मुसळ फेकू लागले आणि युद्धासाठी वेडे झालेले सात्यकीवर तुटून पडले.
तांस्तु सर्वान्स बलवान्सात्यकिर्युद्धदुर्मदः। नातिकृच्छ्राद्धसन्नेव विजिग्ये पुरुषर्षभः
पण बलवान आणि युद्धात न डगमगणारा सात्यकी, हे सर्व वीर फारसे कष्ट न घेता सहज हरवून गेला.
मागधान्द्रवतो दृष्ट्वा हतशेषान्समन्ततः। बलं तेऽभज्यत विभो युयुधानशरार्दितम्
मागध आणि आंध्र सैन्याने आजूबाजूचे आपले लोक मारले गेलेले पाहिले, आणि थोडेच शिल्लक राहिले, तेव्हा तुझं सैन्य युयुधानाच्या बाणांनी सर्वत्र छिन्नभिन्न झालं आणि पळून गेलं.
नाशयित्वा रणे सैन्यं त्वदीयं तु समन्ततः। विधुन्वानो धनुःश्रेष्ठं व्यभ्राजत महायशाः
रणांगणात तुझं सैन्य सर्व बाजूंनी नष्ट करून, तो कीर्तीमान वीर आपल्या उत्तम धनुष्याने झळकू लागला.
भज्यमानं बलं राजन्सात्वतेन महात्मना। नाभ्यवर्तत युद्धाय त्रासितं दीर्घबाहुना
राजा, सात्वत या महात्म्याने तुझं सैन्य मोडून काढलं, तेव्हा त्या दीर्घबाहू वीराच्या भीतीने कुणीही परत युद्ध करायला धजावलं नाही.
ततो द्रोणो भृशं क्रुद्धः सहसोद्वृत्य चक्षुषी। सात्यकिं सत्यकर्माणं स्वयमेवाभिदुद्रुवे
मग द्रोण फारच संतापला आणि अचानक डोळे मोठे करून, सत्यकर्मा सात्यकीवर स्वतःच चालून गेला.
प्रतिलभ्य ततः संज्ञां मारुतिः क्रोधमूर्च्छितः। विकृष्य कार्मुकं घोरं भारसाधनमुत्तमम्। अलम्बुसं शरैस्तीक्ष्णैरर्दयामास सर्वतः
शुद्धीवर येऊन, मारुती प्रचंड रागाने भरून गेला आणि आपल्या भयंकर, श्रेष्ठ धनुष्याचा ताण घेतला. त्याने चारही बाजूंनी तीक्ष्ण बाणांनी आलंबुसावर हल्ला चढवला.
स विद्धो बहुभिर्बाणैर्नीलाञ्जनचयोपमः। शुशुभे सर्वतो राजन्प्रफुल्ल इव किंशुकः
अनेक बाणांनी भोसकला गेलेला तो, काळ्या काजळाच्या राशीसारखा दिसत होता आणि राजा, तो सर्वत्र फुललेल्या किंशुकासारखा शोभत होता.
स वध्यमानः समरे भीमचापच्युतैः शरैः। स्मरन्भ्रातृवधं चैव पाण्डवेन महात्मना। घोरं रूपमथो कृत्वा भीमसेनमभाषत
समरभूमीत भीमाच्या धनुष्यातून सुटलेल्या बाणांनी छिन्नभिन्न होत असताना, पांडवाने माझ्या भावाचा वध केला हे आठवून, त्याने भीमसेनाला भयानक रूप धारण करून हाक मारली.
तिष्ठेदानीं रणे पार्थ पश्य मेऽद्य पराक्रमम्।। बाको नाम सुदुर्बुद्धे राक्षसप्रवरो बली
आता थांब, पार्था! आज माझं शौर्य बघ. दुष्ट बुद्धीच्या, मी बका नावाचा, राक्षसांमध्ये बलवान आणि श्रेष्ठ आहे.
परोक्षं मम तद्वृत्तं यद्धाता मे हतस्त्वया
माझ्या नजरेआड, तुझ्या हातून माझा भाऊ मारला गेला, हे तुझं कृत्य आहे.
एवमुक्त्वा ततो भीममन्तर्धानं गतस्तदा। महता शरवर्षेण भृशं तं समवाकिरत्
असं म्हणून, तो भीमाच्या नजरेआड गेला आणि मोठ्या बाणवर्षावाने त्याच्यावर प्रचंड हल्ला केला.
भीमस्तु समरे राजन्नदृश्ये राक्षसे तदा। आकाशं पूरयामास शरैः सन्नतपर्वभिः
राजा, जेव्हा तो राक्षस युद्धात अदृश्य झाला, तेव्हा भीमाने वाकडी आणि धारदार बाणांनी आकाश भरून टाकलं.
स वध्यमानो भीमेन निमेषाद्रथमास्थितः। जगाम धरणीं चैव क्षुद्रः खं सहसाऽगमत्
भीमाच्या हल्ल्याने छिन्नभिन्न झाल्यावर, तो नीच राक्षस क्षणात रथावर चढला, मग जमिनीवर गेला आणि लगेच आकाशात उडून गेला.
उच्चावचानि रूपाणि चकार सुबहूनि च। अणुर्बृहत्पुनः स्थूलो नादान्मुञ्चन्निवाम्बुदः
त्याने अनेक प्रकारची रूपं घेतली — कधी लहान, कधी मोठी, पुन्हा एकदा अजस्त्र, आणि ढगासारखा गडगडाट करत होता.
[निपेतुर्गगनाचत्चैव शरधाराः सहस्रशः। शक्तयः कणपाः प्रासाः शूलपट्टसतोमराः
आकाशातून हजारो बाणांच्या धारांबरोबरच भाले, कणप, प्रास, शूळ, पट्टे आणि तोमर खाली पडू लागले.
शतघ्न्यः परिघाश्चैव भिण्डिपालाः परश्वथाः। शिलाः खङ्घा गुडाश्चैव ऋष्टीर्वज्राणि चैव ह
शतघ्नी, गदा, भींडिपाळ, कुऱ्हाड, दगड, तलवारी, गोट्या, ऋष्टि आणि वज्रसुद्धा खाली पडले.
सा राक्षसविसृष्टा तु शस्त्रवृष्टिः सुदारुणा। जघान पाण्डुपुत्रस्य सैनिकान्रणमूर्धनि।।]
त्या राक्षसाने सोडलेली ती भयंकर शस्त्रवृष्टी रणभूमीत पांडुपुत्रांच्या सैनिकांना ठार करू लागली.
उच्चावचास्तथा वाचो व्याजहार समन्ततः। तेन पाण्डवसैन्यानां सूदिता युधि वारणाः
त्याने सर्व बाजूंनी वेगवेगळ्या प्रकारच्या आरोळ्या ठोकल्या आणि त्याच्या हल्ल्याने पांडवांच्या सैन्यातील हत्ती युद्धात मारले गेले.
हयाश्च बहवो राजन्पत्तयश्च तथा पुनः। रथेभ्यो रथिनः पेतुस्तस्य नुन्नाः स्म सायकैः
राजा, अनेक घोडे, पायदळ सैनिक आणि रथस्वार त्याच्या बाणांनी घायाळ होऊन रथावरून खाली पडले.
शोणितोदां रथावर्तां हस्तिग्राहसमाकुलाम्। छत्रहंसां कर्दमिनीं बाहुपन्नगसङ्कुलाम्
त्याने रक्ताच्या भोवऱ्यांनी भरलेली, हत्तींसारख्या मगरांनी गजबजलेली, छत्र्या पाण्यात हंसांसारख्या तरंगणारी, चिखलाने माखलेली आणि बाहूंच्या सर्पांनी भरलेली अशी एक भयंकर नदी निर्माण केली.
नदीं प्रवर्तयामास रक्षोगणसमाकुलाम्। वहन्तीं बहुधा राजंश्चेदिपाञ्चालसृञ्जयान्
त्याने राक्षसांनी भरलेली एक नदी उगमास आणली, जी अनेक प्रकारे चेदि, पांचाळ आणि सृंजय यांना वाहून नेत होती, राजन.
तं तथा समरे राजन्विचरन्तमभीतवत्। पाण्डवा भृशसंविग्नाः प्रापश्यंस्तस्य विक्रमम्
राजा, तो रणभूमीत निर्भयपणे वावरताना पाहून पांडव फारच घाबरले आणि त्याच्या पराक्रमाकडे पाहू लागले.
तावकानां तु सैन्यानां प्रहर्षः समजायत। वादित्रनिनदश्चोग्रः सुमहान्रोमहर्षणः
पण तुझ्या सैन्यात मात्र मोठा आनंद झाला आणि वाद्यांचा भीषण, प्रचंड आवाज झाला, ज्यामुळे अंगावर काटा आला.