तं चास्य मनसा द्रोणः पूजयामास विक्रमम्। लाघवं वासवस्येव सम्प्रेक्ष्य द्विजसत्तमः
द्रोणानं त्याच्या मनात त्याच्या शौर्याचं कौतुक वाटलं, त्याची चपळता वासवासारखी आहे असं पाहून, हे श्रेष्ठ द्विजा.
तुतोषास्त्रविदां श्रेष्ठस्तथा देवाः सवासवाः। न तामालक्षयामासुर्लघुतां शीघ्रचारिणः
शस्त्रविद्येत श्रेष्ठ असलेल्या द्रोणाला आनंद झाला, जसं वासवासह देवांना होतं; पण त्या वेगवान योद्ध्याचं हलकं वागणं कुणाच्याही लक्षात आलं नाही.
देवाश्च युयुधानस्य गन्धर्वाश्च विशाम्पते। सिद्धचारणसङ्घाश्च विदुर्द्रोणस्य कर्म तत्
देव, गंधर्व, सिद्ध, चारण यांच्या समूहांनी, हे राजाधिराज, युयुधानाबद्दल द्रोणाचं कृत्य ओळखलं.
ततोऽन्यद्धनुरादाय द्रोणः क्षत्रियमर्दनः। अस्त्रैरस्त्रविदां श्रेष्ठो योधयामास भारत
मग द्रोण, क्षत्रियांचा संहार करणारा, दुसरं धनुष्य घेऊन, शस्त्रविद्येत श्रेष्ठ असलेला, शस्त्रांनी युद्ध करू लागला, हे भारत.
तस्यास्त्राण्यस्त्रमायाभिः प्रतिहत्य स सात्यकिः। जघान निशितैर्बाणैस्तदद्भुतमिवाभवत्
सात्यकीनं त्याच्या अस्त्रांना अस्त्रमायांनी परतवून, तीक्ष्ण बाणांनी त्याच्यावर प्रहार केला; ते दृश्य अद्भुत वाटलं.
तस्यातिमानुषं कर्म दृष्ट्वाऽन्यैरसमं रणे। युक्तं योगेन योगज्ञास्तावकाः समपूजयन्
त्याचं अतिमानवी कृत्य, जे युद्धात इतर कुणालाही जमत नव्हतं, पाहून, तुझ्या योगकुशल सैनिकांनी त्याला योग्य आदराने सन्मान दिला.
यदस्त्रमस्यति द्रोणस्तदेवास्यति सात्यकिः। तमाचार्योऽथ सम्भ्रान्तोऽयोधयच्छत्रुतापनः
द्रोण जे अस्त्र सोडायचा, तेच सात्यकीही सोडायचा; मग तो गुरु गोंधळून, शत्रूंचा छळ करणारा, प्रचंड युद्ध करू लागला.
ततः क्रुद्धो महाराज धनुर्वेदस्य पारगः। वधाय युयुधानस्य दिव्यमस्त्रमुदैरयत्
मग, राजन, धनुर्विद्येत पारंगत असलेला द्रोण रागावून, युयुधानाचा वध करण्यासाठी दिव्य अस्त्र उगारलं.
तदाग्नेयं महाघोरं रिपुघ्नमुपलक्ष्य सः। दिव्यमस्त्रं महेष्वासो वारुणं समुदैरयत्
त्या भयंकर, शत्रूंचा नाश करणाऱ्या आग्नेय अस्त्राचं भान येताच, त्या महान धनुर्धारीनं दिव्य वारुण अस्त्र सोडलं.
हाहाकारो महानासीद्दृष्ट्वा दिव्यास्त्रधारिणौ। न विचेरुस्तदाऽऽकाशे भूतान्याकाशगान्यपि
दिव्य अस्त्र धारण करणाऱ्यांना पाहून मोठा 'हाहा' असा गोंगाट झाला; त्या वेळी आकाशात वावरणारी सुद्धा सर्व जीवं तिथे फिरली नाहीत.
अस्त्रे ते वारुणाग्नेये यदा बाणैः समाहिते। न यावदभ्यपद्येतां व्यावर्तदथ भास्करः
जेव्हा वारुण आणि आग्नेय अस्त्र बाणांनी भिडू लागली, तेव्हा ती एकमेकांपर्यंत पोहोचण्याआधीच सूर्य मावळला.
ततो युधिष्ठिरो राजा भीमसेनश्च पाण्डवः। नकुलः सहदेवश्च पर्यरक्षन्त सात्यकिम्
मग युधिष्ठिर राजा, भीमसेन, नकुल आणि सहदेव यांनी सात्यकीचं रक्षण केलं.
धृष्टद्युम्नमुखैः सार्धं विराटश्च सकेकयः। मत्स्याः साल्वेयसेनाश्च द्रोणमाजग्मुरञ्जसा
धृष्टद्युम्न व इतरांसह, विराट आणि केकयांसह, मत्स्य आणि साल्व्यांच्या सैन्यानं जलदपणे द्रोणाकडे धाव घेतली.
दुःशासनं पुरस्कृत्य राजपुत्राः सहस्रशः। द्रोणमभ्युपपद्यन्त सपत्नैः परिवारितम्
दुःशासनाला पुढे करून, हजारो राजपुत्रांनी द्रोणाला वेढा घातला, आणि तो शत्रूंनी वेढलेला होता.
रजसा संवृते लोके शरजालसमावृते।। सर्वमाविग्नमभवन्न प्राज्ञायत किञ्चन
संपूर्ण जग धुळीनं आणि बाणांच्या जाळ्यानं झाकलं गेलं, सर्व काही अस्पष्ट झालं, काहीच दिसत नव्हतं.
सैन्येन रजसा ध्वस्ते निर्मर्यादमवर्तत।। `तेनान्तरेण पार्थस्तु रणे जित्वा महारिपून्
सेना धुळीनं झाकली गेली, सर्व सीमा नाहीशा झाल्या; त्या दरम्यान, पार्थानं युद्धात मोठ्या शत्रूंना जिंकून दाखवलं.
अतिक्रान्तस्तदा युद्धं कृत्वा पर्यवतस्थिवान्
मग त्यानं ते युद्ध पार केलं आणि आपलं कार्य पूर्ण करून उभा राहिला.
ततस्तौ तु शरौघेण बीभत्सुं सहकेशवम्। आच्छादयेतां संरब्धौ सिंहनादं च चक्रतुः
मग त्या दोघांनी, रागानं भरून, भीमबाण आणि केशव यांच्यावर बाणांचा मारा केला आणि सिंहासारखे गर्जना केल्या.
तयोस्तु धनुषी मुष्टौ भल्लाभ्यां श्वेतवाहनः। चिच्छेद समरे तूर्णं भूय एव धनञ्जयः। अथान्यैर्विशिखैस्तूर्णं ध्वजौ च कनकोज्ज्वलौ
श्वेताश्व असलेल्या अर्जुनाने युद्धात दोघांच्या हातातील धनुष्ये दोन बाणांनी फाडून टाकली. मग, धनंजया, त्याने इतर तीक्ष्ण बाणांनी त्यांचे सोन्याच्या कळसांनी सजलेले दोन ध्वजही खाली पाडले.
अथान्ये धनुषी राजन्प्रगृह्य समरे तदा। पाण्डवं भृशसङ्क्रुद्धावर्दयामासतुः शरैः
राजा, मग त्या दोघांनी दुसरी धनुष्ये उचलून, प्रचंड रागाने पांडवपुत्रावर बाणांचा मारा सुरू केला.
तयोस्तु भृशसङ्क्रुद्धः शराभ्यां पाण्डुनन्दनः। धनुषी चिच्छिदे तूर्णं भूय एव धनञ्जयः
पण पांडुपुत्रही फारच संतापला आणि त्याने पुन्हा दोन बाणांनी त्यांची धनुष्ये झटकन तोडली, हे धनंजया.
तथान्यैर्विशिखैस्तूर्णं रुक्मपुङ्खैः शिलाशितैः। जघानाश्वांस्तथा सूतौ पार्ष्णी च सपदानुगौ
मग, सोन्याच्या पिसांनी आणि लोखंडी टोकांनी सजवलेल्या इतर वेगवान बाणांनी त्याने त्यांच्या घोड्यांना, सारथ्यांना आणि पायदळ सैनिकांनाही ठार केले.
ज्येष्ठस्य च शिरः कायात्क्षुरप्रेण न्यकृन्तत। स पपात हतः पृथ्व्यां वातरुग्ण इव द्रुमः
मोठ्या भावाचे डोके अर्जुनाने कात्रीसारख्या बाणाने धडापासून वेगळे केले; तो जणू वाऱ्याने पडलेला वृक्षच जमिनीवर कोसळला.
विन्दं तु निहतं दृष्ट्वा ह्यनुविन्दः प्रतापवान्। हताश्वं रथमुत्सृज्य गदां गृह्य महाबलः
विंदाचा मृत्यू पाहून, पराक्रमी अनुविंदाने मारलेले घोडे असलेला रथ सोडून दिला, गदा उचलली आणि ठामपणे उभा राहिला.
अभ्यवर्तत सङ्ग्रामे भ्रातुर्वधमनुस्मरन्। गदया रथिनां श्रेष्ठो नृत्यन्निव महारथः
भावाचा मृत्यू आठवत, तो उत्तम रथी युद्धात पुढे सरसावला आणि गदा फिरवत नाचणाऱ्या सारखा वाटू लागला.
अनुविन्दस्तु गदया ललाटे मधुसूदनम्। स्पष्ट्वा नाकम्पयत्क्रुद्धो मैनाकमिव पर्वतम्
अनुविंदाने रागाने गदा उचलून मधुसूदनाच्या कपाळावर मारली, पण तो जराही हलला नाही, जसा मैनाक पर्वत हलत नाही.
तस्यार्जुनः शरैः षड्भिर्ग्रीवां पादौ भुजौ शिरः। निचकर्त स सञ्छन्नः पपाताद्रिचयो यथा
मग अर्जुनाने सहा बाणांनी त्याची मान, पाय, हात आणि डोके वेगळे केले; त्याचे शरीर विखुरले गेले आणि तो पर्वताचा ढिगारा कोसळावा तसा पडला.
ततस्तौ निहतौ दृष्ट्वा तयो राजन्पदानुगाः। अभ्यद्रुवन्त सङ्क्रुद्धाः किरन्तः शतशः शरान्
मग, त्या दोघांचा मृत्यू पाहून त्यांच्या सैनिकांनी, राजा, संतापाने धाव घेतली आणि शेकडो बाणांचा वर्षाव केला.
तानर्जुनः शरैस्तूर्णं निहत्य भरतर्षभ। व्यरोचत यथा वह्निर्दावं दग्ध्वा हिमात्यये
भारतराष्ट्रातील वाघा, अर्जुनाने त्या सर्वांना बाणांनी लगेच ठार केले आणि तो जणू हिवाळ्यानंतर जंगल जाळून टाकणाऱ्या अग्नीप्रमाणे तेजस्वी दिसू लागला.
तयोः सेनामतिक्रम्य कृच्छ्रादिव धनञ्जयः। विबभौ जलदं हित्वा दिवाकर इवोदितः
धनंजयाने त्या दोघांच्या सैन्याचा मोठ्या कष्टाने पराभव केला आणि तो जणू ढग बाजूला सारून उगवणाऱ्या सूर्याप्रमाणे चमकू लागला.