सारथिं चाब्रवीत्क्रुद्धो याहि यत्रैष पार्थिवः। यावदेनं निहन्म्यद्य भुजङ्गमिव पक्षिराट्
रागाने पेटून, त्याने आपल्या सारथ्याला सांगितले, 'जिथे तो राजा आहे तिथे रथ घेऊन जा; आज मी त्याचा वध करीन, जसा गरुड सर्पाचा करतो.'
ततोऽस्त्रं वारुणं सम्यग्योजयामास कौरवः। तेनाश्वांश्चतुरोऽमृद्गात्साल्वराजस्य भूपते
मग कौरवाने योग्य रीतीने वारुणास्त्र संधान केले आणि त्याने शाल्वराजाच्या चारही घोड्यांना जमिनीवर पाडले.
अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य साल्वराजस्य कौरवः। भीष्मो नृपतिशार्दूल न्यवधीत्तस्य सारथिम्
कौरव भीष्मानंनी, राजांमध्ये वाघासारखा, साल्वराजाच्या अस्त्रांना आपल्या अस्त्रांनी परतवले आणि त्याचा सारथी मारला.
अस्त्रेण चास्याथैन्द्रेण न्यवधीत्तुरगोत्तमान्। कन्याहेतोर्नरश्रेष्ठ भीष्मः शान्तनवस्तदा
त्या वेळी शांतनूचा पुत्र भीष्म, श्रेष्ठ पुरुष, इंद्रास्त्राचा वापर करून, त्या कन्येसाठी साल्वराजाच्या उत्तम घोड्यांना मारले.
जित्वा विसर्जयामास जीवन्तं नृपसत्तमम्। ततः साल्वः स्वनगरं प्रययौ भरतर्षभ
जिंकून, त्याने त्या श्रेष्ठ राजाला जिवंत सोडले; मग साल्व आपल्या नगरात परत गेला, हे भरतश्रेष्ठ.
स्वराज्यमन्वशाच्चैव धर्मेण नृपतिस्तदा। राजानो ये च तत्रासन्स्वयंवरदिदृक्षवः
त्या वेळी राजा धर्माने आपले राज्य पुन्हा चालवू लागला, आणि जे इतर राजे स्वयंवर पाहायला आले होते, त्यांनीही आपापल्या राज्यात परतले.
स्वान्येव तेऽपि राष्ट्राणि जग्मुः परपुरञ्जयाः। एवं विजित्य ताः कन्या भीष्मः प्रहरतां वरः
ते इतर राजे, जे दुसऱ्यांची नगरे जिंकणारे होते, तेही आपापल्या राज्यात परत गेले; अशा प्रकारे त्या कन्या जिंकून, भीष्म, पराक्रमी योद्धा,
प्रययौ हास्तिनपुरं यत्र राजा स कौरवः। विचित्रवीर्यो धर्मात्मा प्रशास्ति वसुधामिमाम्
हस्तिनापुराकडे निघाला, जिथे कौरव राजा, धर्मात्मा विचित्रवीर्य, या पृथ्वीचे राज्य करतो.
यथा पितास्य कौरव्यः शान्तनुर्नृपसत्तमः। सोऽचिरेणैव कालेन अत्यक्रामन्नराधिप
जसा त्याचा वडील शांतनू, श्रेष्ठ राजा, वागत असे, तसाच तो नराधिपही थोड्याच काळात वागला.
वनानि सरितश्चैव शैलांश्च विनिधान्द्रुमान्। अक्षतः क्षपयित्वाऽरीन्सङ्ख्येऽसङ्ख्येयविक्रमः
त्याने वन, नद्या, डोंगर आणि झाडांच्या खजिन्यांना जिंकले, स्वतः न दुखावता, आणि युद्धात असंख्य पराक्रम दाखवून शत्रूंना पराभूत केले.
आनयामास काश्यस्य सुताः सागरगासुतः। स्नुषा इव स धर्मात्मा भगिनीरिव चानुजाः
समुद्रकिनाऱ्याच्या राजाच्या पुत्राने, काशीराजाच्या कन्या धर्माने आणल्या, जणू त्या सून म्हणून आणि लहान भावासाठी बहिणी म्हणून.
यथा दुहितश्चैव परिगृह्य ययौ कुरून्। आनिन्ये स महाबाहुर्भ्रातुः प्रियचिकीर्षया
त्या कन्यांना स्वतःच्या मुलीप्रमाणे स्वीकारून, तो कुरूंकडे गेला; त्या बलवानाने त्या आपल्या भावाच्या प्रेमासाठी आणल्या.
ताः सर्वगुणसंपन्ना भ्राता भ्रात्रे यवीयसे। भीष्मो विचित्रवीर्याय प्रददौ विक्रमाहृताः
सर्व सद्गुणांनी युक्त अशा त्या कन्या, भीष्माने आपल्या पराक्रमाने जिंकून, लहान भाऊ विचित्रवीर्याला दिल्या.
एवं धर्मेण धर्मज्ञः कृत्वा कर्मातिमानुषम्। भ्रातुर्विचित्रवीर्यस्य विवाहायोपचक्रमे
अशा रीतीने धर्म जाणणारा भीष्म, माणसाच्या शक्तीपलीकडचे कर्म करून, आपल्या भावाच्या विचित्रवीर्याच्या विवाहाची तयारी करू लागला.
सत्यवत्या सह मिथः कृत्वा निश्चयमात्मवान्। विवाहं कारयिष्यन्तं भीष्मं काशिपतेः सुता। ज्येष्ठा तासामिदं वाक्यमब्रवीद्धसती तदा
सत्यवतीसोबत ठाम निर्णय घेऊन, भीष्म, संयमी, काशीराजाच्या कन्यांच्या विवाहाची तयारी करत होता, तेव्हा त्यातील ज्येष्ठ, सत्यवचनी कन्येने असे बोलले.
मया सौभपतिः पूर्वं मनसा हि वृतः पतिः। तेन चास्मि वृता पूर्वमेष कामश्च मे पितुः
मी मनाने आधीच सौभराजाला पती म्हणून निवडले होते; आणि त्यानेही मला आधीच निवडले होते—हे माझ्या वडिलांचेही मन होते.
मया वरयितव्योऽभूत्साल्वस्तस्मिन्स्वयंवरे। एतद्विज्ञाय धर्मज्ञ धर्मतत्त्वं समाचर
त्या स्वयंवरात मी साल्वलाच निवडणार होते; हे जाणून, धर्म जाणण्या, योग्य धर्माचं पालन कर.
एवमुक्तस्तया भीष्मः कन्यया विप्रसंसदि। चिन्तामभ्यगमद्वीरो युक्तां तस्यैव कर्मणः
त्या कन्येने ब्राह्मणांच्या सभेत असे सांगितल्यावर, भीष्म, तो वीर, आपल्या कृत्याचा योग्य विचार करू लागला.
अन्यसक्ता त्वियं कन्या ज्येष्ठा त्वम्बा मया जिता। वाचा दत्ता मनोदत्ता कृतमङ्गलवाचना
ही कन्या दुसऱ्यावर प्रेम करते; ज्येष्ठ अम्बा मी जिंकली, वचनाने दिली, मनाने दिली, आणि शुभ शब्दही बोलले गेले.
निर्दिष्टा तु परस्यैव सा त्याज्या परचिन्तिनी। इत्युक्त्वा चानुमान्यैव भ्रातरं स्ववशानुगम्
पण ती दुसऱ्यासाठी ठरवली गेली असल्याने, तिला सोडावे लागेल, कारण तिचे मन दुसऱ्यावर आहे; असे म्हणून, भावाची संमती घेऊन, त्याने आपली इच्छा पूर्ण केली.
विनिश्चित्य स धर्मज्ञो ब्राह्मणैर्वेदपारगैः। अनुजज्ञे तदा ज्येष्ठामम्बां काशिपतेः सुताम्
धर्माची नीट विचार करून, वेदांमध्ये पारंगत ब्राह्मणांबरोबर, त्यांनी त्या वेळी काशी राजाच्या ज्येष्ठ कन्येला मान्यता दिली.
अम्बिकाम्बालिके भार्ये प्रादाद्भ्रात्रे यवीयसे। भीष्मो विचित्रवीर्याय विधिदृष्टेन कर्मणा
भीष्माने अंबिका आणि अंबालिका या दोघींना आपल्या धाकट्या भावाला, विचित्रवीर्याला, विधीनुसार पत्नी म्हणून दिल्या.
तयोः पाणी गृहीत्वा तु रूपयौवनदर्पितः। विचित्रवीर्यो धर्मात्मा नाम्बामैच्छत्कथंचन
रूप आणि तारुण्याचा गर्व असलेल्या विचित्रवीर्याने त्या दोघींचा हात धरला, पण तो धर्मात्मा असूनही अंबेला कधीच इच्छित नव्हता.
पापस्य फलमेवैष कामोऽसाधुर्निरर्थकः। परतन्त्रोपभोगो मामार्य नाऽऽयोक्तुमर्हसि
हे पापाचं फळ आहे; चुकीची इच्छा व्यर्थ असते. दुसऱ्याच्या अधीन राहून भोग घेणं योग्य नाही, म्हणून तू मला असं सांगू नकोस.
प्रातिष्ठच्छान्तनोर्वंशस्तात यस्य त्वमन्वयः। अकामवृत्तो धर्मात्मन्साधु मन्ये मतं तव
शांतनूंच्या वंशाची परंपरा चालू आहे, आणि तू त्यांचे वंशज आहेस. इच्छा न ठेवता केलेला तुझा विचार मला योग्य वाटतो.
इत्युक्त्वाम्बां समालोक्य विधिवद्वाक्यमब्रवीत्। विसृष्टा ह्यसि गच्छ त्वं यथाकाममनिन्दिते
असं म्हणून, त्याने अंबेकडे पाहून, योग्य रीतीने तिला सांगितलं—'तू मुक्त आहेस, निष्पापे, जिथे हवे तिथे जा.'
नानियोज्ये समर्थोऽहं नियोक्तुं भ्रातरं प्रियम्। अन्यबावगतां चापि को नारीं वासयेद्गृहे
माझ्या आवडत्या भावाला मी त्याच्या इच्छेविरुद्ध काही सांगू शकत नाही. आणि जी स्त्री दुसऱ्यावर प्रेम करते, तिला कोण घरात ठेवेल?
अतस्त्वां न नियोक्ष्यामि अन्यकामासि गम्यताम्। अहमप्यूर्ध्वरेता वै निवृत्तो दारकर्मणि
म्हणूनच, मी तुला काही सांगणार नाही; तुला दुसरा आवडतो—जा. मी देखील ब्रह्मचर्य व्रत घेतलं आहे आणि संसार त्यागला आहे.
इत्युक्ता सा गता तत्र सखीभिः परिवारिता
असं सांगितल्यावर, ती आपल्या सखींसह तिथून निघून गेली.
निर्दिष्टा हि शनै राजन्साल्वराजपुरं प्रति। अथाम्बा साल्वंमागम्य साऽब्रवीत्प्रतिपूज्य तं
राजा, तिला तसं सांगितल्यावर, ती हळूहळू साल्वराजाच्या नगराकडे गेली. तिथे पोहोचल्यावर अंबेने साल्वाचा सन्मान करून त्याच्याशी बोलली.