अयुध्यमानाय ततः केशवाय नराधिप। क्षिप्ता श्रुतायुधेनाथ तस्मात्तमवधीद्गदा
शृतायुधाने न लढणाऱ्या केशवावर गदा फेकली म्हणून, त्याच गदेने त्याचा वध केला.
यथोक्तं वरुणेनाजौ तथा स निधनं गतः। व्यसुश्चाप्यपतद्भूमौ प्रेक्षतां सर्वधन्विनाम्
जशी युद्धात वरुणाने सांगितले होते, तशीच त्याची अंत्यवेळ आली; आणि सर्व धनुर्धारी पाहत असताना, त्याचा प्राण निघून तो जमिनीवर पडला.
पतमानस्तु स बभौ पर्णाशायाः प्रियः सुतः। सम्भग्न इव वातेन बहुशाखो वनस्पतिः
पर्णाशायाचा प्रिय पुत्र पडताना, वाऱ्याने मोडलेल्या अनेक फांद्यांच्या वृक्षासारखा तेजस्वी दिसत होता.
ततः सर्वाणि सैन्यानि सेनामुख्याश्च सर्वशः। प्राद्रवन्त हतं दृष्ट्वा श्रुतायुधमरिन्दमम्
शत्रूंचा संहार करणारा शृतायुध मारला गेला हे पाहून सर्व सैन्ये आणि त्यांच्या सेनापतींनी सर्व दिशांना पळ काढला.
ततः काम्भोजराजस्य पुत्रः शूरः सुदक्षिणः। अभ्ययाज्जवनैरश्वैः फल्गुनं शत्रुसूदनम्
मग काम्बोज राजाचा शूर पुत्र सुदक्षिण, वेगवान घोड्यांवर बसून शत्रूंचा संहार करणाऱ्या फाल्गुनाकडे धावून गेला.
तस्य पार्थः शरान्सप्त प्रेषयामास भारत। ते तं शूरं विनिर्भिद्य प्राविशन्धरणीतलम्
पार्थाने त्याच्यावर सात बाण सोडले; ते बाण त्या शूरवीराला भेदून जमिनीत घुसले.
सोऽतिविद्धः शरैस्तीक्ष्णैर्गाण्डीवप्रेषितैर्मृधे। अर्जुनं प्रतिविव्याध दशभिः कङ्कपत्रिभिः
गांडीवातून सुटलेल्या तीक्ष्ण बाणांनी जरी तो फार जखमी झाला, तरी त्याने अर्जुनावर गिधाडाच्या पिसांनी मढवलेले दहा बाण सोडले.
वासुदेवं त्रिभिर्विद्ध्वा पुनः पार्थं च पञ्चभिः। तस्य पार्थो धनुश्छित्त्वा केतुं चिच्छेद मारिष
त्याने वासुदेवाला तीन बाणांनी, आणि नंतर पार्थाला पाच बाणांनी जखमी केले; पण पार्थाने त्याचे धनुष्य आणि मग त्याचा ध्वज कापून टाकला.
भल्लाभ्यां भृशतीक्ष्णाभ्यां तं च विव्याध पाण्डवः। स तु पार्थं त्रिभिर्विद्ध्वा सिंहनादमथानदत्
पांडवाने दोन अत्यंत तीक्ष्ण भल्लांनी त्याला जखमी केले; पण सुदक्षिणाने पार्थाला तीन बाणांनी भेदून सिंहासारखा गर्जना केली.
सर्वपारशवीं चैव शक्तिं शूरः सुदक्षिणः। सघण्टां प्राहिणोद्धोरां क्रुद्धो गाण्डीवधन्वने
शूर सुदक्षिणाने रागाने, घंटांनी सजवलेली, लोखंडाची मोठी भाला गांडीवधारी अर्जुनावर फेकली.
सा ज्वलन्ती महोल्केव तमासाद्य महारथम्। सविस्फुलिङ्गा निर्भिद्य निपपात महीतले
ती भाला मोठ्या उल्केसारखी जळत, ठिणग्या उडवत, त्या महान रथावर आदळली आणि फाडून जमिनीवर पडली.
शक्या त्वभिहतो गाढं मूर्च्छयाऽभिपरिप्लुतः। समाश्वास्य महातेजाः सृक्विणी परिलेलिहन्
शक्याला जोरात आदळून, चक्कर येऊनही, तो महातेजस्वी स्वतःला सावरत, ओठ चाटत उभा राहिला.
तं चतुर्दशभिः पार्थो नाराचैः कङ्कपत्रिभिः। साश्वध्वजधनुःसूतं विव्याधाचिन्त्यविक्रमः
मग पार्थाने, अपूर्व शौर्य दाखवत, चौदा लोखंडी गिधाडपिसांच्या बाणांनी त्याला, त्याचे घोडे, ध्वज, धनुष्य आणि सारथी यांना भेदले.
रथं चान्यैः सुबहुभिश्चक्रे विशकलं शरैः। सुदक्षिणं तं काम्भोजं मोघसङ्कल्पविक्रमम्। बिभेद हृदि बाणेन पृथुधारेण पाण्डवः
अनेक इतर बाणांनी त्याने रथाचा चुराडा केला; आणि पांडवाने, व्यर्थ प्रयत्न करणाऱ्या काम्बोज सुदक्षिणाला, रुंद पात्याच्या बाणाने हृदयात भेदले.
स भिन्नवर्मा स्रस्ताङ्गः प्रभ्रष्टमुकुटाङ्गदः। पपाताभिमुखः शूरो यन्त्रमुक्त इव ध्वजः
त्याचं कवच फाटलेलं होतं, हातपाय शिथिल झाले होते, मुकुट आणि कंकण गळून पडले होते. तो शूरवीर ध्वज जसा दोर तुटल्यावर पुढे झुकून पडतो, तसा तोही समोरच्याच दिशेला कोसळला.
गिरेः शिखरजः श्रीमान्सुशाखः सुप्रतिष्ठितः। निर्भग्न इव वातेन कर्णिकारो हिमात्यये। विशीर्णः पतितो राजा प्रसार्य विपुलौ भुजौ
डोंगराच्या टोकावर उभा असलेला, सुंदर फांद्या असलेला, भक्कमपणे रुजलेला कर्णिकार वृक्ष वाऱ्याने मोडून पडावा, तसा तो राजा दोन्ही भुजा पसरून खाली कोसळला.
शेते स्म निहतो भूमौ काम्भोजास्तरणोचितः। महार्हाभरणोपेतः सानुमानिव पर्वतः
जो नेहमी मऊशार गादीवर झोपायचा, अंगावर मौल्यवान दागिने असायचे, असा तो राजा पर्वताच्या कड्यासारखा मृत्यू पावून जमिनीवर पडला होता.
सुदर्शनीयस्ताम्राक्षः कर्णिना स सुदक्षिणः। पुत्रः काम्भोजराजस्य पार्थेन विनिपातितः
सुंदर, तांबड्या डोळ्यांचा, कर्णिनासह असलेला, काम्बोज राजाचा पुत्र सुदक्षिण, अर्जुनाच्या बाणांनी भूमीवर पडला.
धारयन्नग्निसङ्काशां शिरसा काञ्चनीं स्रजम्। अशोभत महाबाहुर्व्यसुर्भूमौ निपातितः
अग्नीसारखी तेजस्वी, सोन्याची माळ डोक्यावर घातलेला, बलवान सुदक्षिण जमिनीवर निपचित पडला तरी त्याचं तेज कमी झालं नाही.
ततः सर्वाणि सैन्यानि व्यद्रवन्त सुतस्य ते। हतं श्रुतायुधं दृष्ट्वा काम्भोजं च सुदक्षिणम्
शृतायुध आणि काम्बोजांचा सुदक्षिण मारला गेल्याचं पाहून तुझ्या पुत्राची सगळी सैन्ये पळून गेली.
तौ च फल्गुनबाणौघैर्विबाहुशिरसौ कृतौ। वसुधामन्वपद्येतां वातनुन्नाविव द्रुमौ
फाल्गुनाच्या बाणांनी त्यांचे हात आणि डोकी उडाली, आणि ते दोघे वाऱ्याने मोडलेल्या झाडांसारखे जमिनीवर कोसळले.
श्रुतायुषश्च निधनं वधश्चेवाश्रुतायुषः। लोकविस्मापनमभूत्समुद्रस्येव शोषणम्
शृतायुषाचा मृत्यू आणि अशृतायुषाचा वध, हे पाहून सगळ्या लोकांना जणू समुद्र आटल्यासारखं आश्चर्य वाटलं.
तयोः पदानुगान्हत्वा पुनः पञ्चशतं रथान्। प्रत्यगाद्भारतीं सेनां निघ्नन्पार्थो वरान्वरान्
त्यांच्या मागे असलेल्या अनुयायांना आणि आणखी पाचशे रथांना मारून, अर्जुन परत भारत सैन्याकडे गेला आणि उत्तम योद्ध्यांना पराभूत करू लागला.
श्रुतायुषं च निहतं प्रेक्ष्य चैवाश्रुतायुषम्। नियतायुश्च सङ्क्रुद्धो दीर्घायुश्चैव भारत
शृतायुष आणि अशृतायुष मारले गेलेले पाहून, नियतायुष आणि दीर्घायुष हे दोघेही, हे भारत, प्रचंड संतापले.
पुत्रौ तयोर्नरश्रेष्ठौ कौन्तेयं प्रति जग्मतुः। किरन्तौ विविधान्बाणान्पितृव्यसनकर्शितौ
त्या दोघांचे पुत्र, पुरुषांमध्ये श्रेष्ठ, वडिलांच्या दुःखाने व्याकुळ होऊन, कुंतीपुत्रावर विविध बाणांचा वर्षाव करत पुढे आले.
तावर्जुनो मुहूर्तेन शरैः सन्नतपर्वभिः। प्रैषयत्परमक्रुद्धो यमस्य सदनं प्रति
अर्जुनाने, प्रचंड रागाने, क्षणातच, मजबूत सांध असलेल्या बाणांनी त्या दोघांनाही यमाच्या लोकात पाठवले.
लोडयन्तमनीकानि द्विपं पद्मसरो यथा। नाशक्नुवन्वारयितुं पार्थं क्षत्रियपुङ्गवाः
जसा हत्ती कमळाच्या तलावात गोंधळ घालतो, तसा अर्जुन सैन्यात धुमाकूळ घालत होता. श्रेष्ठ क्षत्रियही पार्थाला थांबवू शकले नाहीत.
अङ्गास्तु गजसङ्घैश्च पाण्डवं पर्यवारयन्। क्रुद्धाः सहस्रशो राजञ्शिक्षिता हस्तिसादिनः
अंग देशातील हत्तींच्या फौजांनी, हजारो प्रशिक्षित हत्तीस्वारांनी, रागाने पांडवाला वेढून घेतलं.
दुर्योधनसमादिष्टाः कुञ्जरैः पर्वतोपमैः। प्राच्याश्च दाक्षिणात्याश्च कलिङ्गप्रमुखा नृपाः
दुर्योधनाच्या आज्ञेने, पर्वतासारख्या मोठ्या हत्तींसह, पूर्व आणि दक्षिण दिशेतील, कळिंगांसह इतर राजे युद्धात उतरले.
तेषामापततां शीघ्रं गाण्डीवप्रेषितैः शरैः। निचकर्त शिरांस्युग्रो बाहूनपि सुभूषणान्
ते सर्व वेगाने धावत असताना, अर्जुनाने गांडीवातून सुटलेल्या बाणांनी त्यांची डोकी आणि सुंदर दागिने असलेल्या भुजा छाटून टाकल्या.