मत्प्रतिज्ञाविघातार्थं धार्तराष्ट्रैः किलाच्युत। पृष्ठतः सैन्धवः कार्यः सर्वैर्गुप्तो महारथैः
अच्युत, माझी प्रतिज्ञा फोल ठरवण्यासाठी धृतराष्ट्राच्या मुलांनी सर्व महाबळवान योद्ध्यांनी मिळून सिंधू राजाला मागे जाऊन जपले पाहिजे.
दश चैका च ताः कृष्ण अक्षौहिण्यः सुदुर्जयाः। हतावशेषास्तत्रेमा हन्त माधव सङ्ख्यया
कृष्णा, युद्धात जिंकता येणे फार कठीण अशा अकरा अक्षौहिणी सैन्य उरले आहे, माधव, बाकीचे सर्व मारले गेले आहेत.
ताभिः परिवृतः सङ्ख्ये सर्वैश्चैव महारथैः। कथं शक्येत सन्द्रष्टुं दुरात्मा कृष्ण सैन्धवः
त्या सर्व सैन्याने आणि महाबळवान योद्ध्यांनी वेढलेला तो दुष्ट सिंधू राजा, कृष्णा, युद्धात कसा गाठता येईल?
प्रतिज्ञापारणं चापि न भविष्यति केशव। प्रतिज्ञायां च हीनायां कथं जीवति मद्विधः
केशव, जर ही प्रतिज्ञा पूर्ण झाली नाही तर, मी जसा आहे तसा माणूस अपयशी ठरल्यावर कसा जगू शकेल?
दुःखापायस्य मे वीर विकाङ्क्षा परिवर्तते। द्रुतं च याति सविता तत एतद्ब्रवीम्यहम्
वीरा, माझ्या दुःखाच्या अंताची आस आतून मला सतावते आहे; सूर्यही लवकरच उगवतो आहे, म्हणून मी हे बोलतो.
शोकस्थानं तु तच्छ्रुत्वा पार्थस्य द्विजकेतनः। संस्पृश्याम्भस्ततः कृष्णः प्राङ्मुखः समवस्थितः
पार्थाच्या शोकाचे कारण ऐकून, दोन ध्वज असलेला कृष्णा, पूर्वेकडे तोंड करून, पाणी स्पर्श करून स्थिर उभा राहिला.
इदं वाक्यं महातेजा बभाषे पुष्करेक्षणः। हितार्थं पाण्डुपुत्रस्य सैन्धवस्य वधे कृती
मग कमळासारख्या डोळ्यांचा तेजस्वी कृष्णा, पांडुपुत्राच्या कल्याणासाठी आणि सिंधू राजाच्या वधासाठी हे शब्द बोलला.
पार्थ पाशुपतं नाम परमास्त्रं सनातनम्। येन सर्वान्मृधे देत्याञ्जघ्ने देवो महेश्वरः
पार्था, एक परम अस्त्र आहे, त्याचे नाव पाशुपत, ते सनातन आहे; त्याने महादेवाने युद्धात सर्व दानवांचा नाश केला.
यदि तद्विदितं तेऽद्य श्वो हन्ताऽसि जयद्रथम्। अथ ज्ञातं प्रपद्यस्य मनसा वृषभध्वजम्
जर तुला ते आजच माहीत असेल तर उद्या तू जयद्रथाचा वध करशील; नाहीतर मनाने वृषध्वजाला शरण जा.
तं देवं मनसा ध्यात्वा जोषमास्स्व धनञ्जय। ततस्तस्य प्रसादात्त्वं भक्त्या प्राप्स्यसि तन्महत्
धनंजया, त्या देवाचे मनाने ध्यान कर आणि स्थिर राहा; मग त्याच्या कृपेने आणि तुझ्या भक्तीने तुला ते महान अस्त्र मिळेल.
ततः कृष्णवचः श्रुत्वा संस्पृश्याम्भो धनञ्जयः। भूमावासीन एकाग्रो जगाम मनसा भवम्
कृष्णाचे शब्द ऐकून, धनंजयाने पाणी स्पर्श केले, एकाग्र होऊन जमिनीवर बसला आणि मनाने भगवानाकडे गेला.
ततः प्रणिहितो ब्राह्मे मुहूर्ते शुभलक्षणे। आत्मानमर्जुनोऽपश्यद्गने सहकेशवम्
मग शुभ ब्राह्ममुहूर्तावर, अर्जुन एकाग्र झाला आणि त्याने स्वतःला केशवासह मेघांच्या मध्ये पाहिले.
पुण्यं हिमवतः पादं मणिमन्तं च पर्वतम्। ज्योतिर्भिश्च समाकीर्णं सिद्धचारणसेवितम्
हिमालयाच्या पवित्र पायथ्याशी, रत्नांनी सजलेला तो डोंगर, तेजस्वी प्रकाशांनी भरलेला, सिद्ध आणि चारणांनी सेविलेला दिसला.
वायुवेगगतिः पार्थः खं भेजे सहकेशवः। केशवेन गृहीतः स दक्षिणे विभुना भुजे
पार्थ वाऱ्यासारखा वेगाने, केशवासोबत आकाशात गेला; केशवाने त्याला आपल्या उजव्या हातात धरले होते.
प्रेक्षमाणो बहून्भावाञ्जगामाद्भुतदर्शनान्। उदीच्यां दिशि धर्मात्मा सोपश्यच्छ्वेतपर्वतम्
धर्मात्मा अर्जुन अनेक अद्भुत दृश्ये पाहत, उत्तर दिशेला गेला आणि तिथे शुभ्र श्वेतपर्वत पाहिला.
कुबेरस्य विराहे च नलिनीं पद्मभूषिताम्। सरिच्छ्रेष्ठां च तां गङ्गां वीक्षमाणो बहूदकाम्
त्याने कुबेराच्या कमळांनी भरलेल्या सुंदर सरोवराकडे आणि पाण्याने परिपूर्ण, सर्व नद्यांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या गंगेवर नजर टाकली.
सदा पुष्पफलैर्वृक्षैरुपेतां स्फटिकोपलाम्। सिंहव्याघ्रसमाकीर्णां नानामृगसमाकुलाम्
नेहमी फुलांनी आणि फळांनी डवरलेली झाडे, स्फटिकासारखे दगड, सिंह आणि वाघांनी गजबजलेली, विविध प्राण्यांनी भरलेली ती जागा होती.
पुण्याश्रमवतीं रम्यां मनोज्ञाण्डजसेविताम्। मन्दरस्य प्रदेशांश्च किन्नरोद्गीतनादितान्
पवित्र आणि रम्य आश्रम, मनोहारी पक्ष्यांनी वावरलेली, आणि मंदाराच्या परिसरात किन्नरांच्या गाण्याने निनादलेली स्थाने त्याने पाहिली.
हेमरूप्यमयैः शृङ्गैर्नानौषधिविदीपितान्। तथा मन्दारवृक्षैश्च पुष्पितैरुपशोभितान्
सोन्या-चांदीच्या शिखरांनी, विविध औषधींनी उजळलेली, आणि फुललेल्या मंदारवृक्षांनी शोभलेली ती पर्वतश्रेणी होती.
स्निग्धाञ्जनचयाकारं सम्प्राप्तः कालपर्वतम्। ब्रह्मतुङ्गं नदीश्चान्यास्तथा जनपदानपि
तो काळ्या अंजनासारखा काळा, ब्रह्मासारखा उंच काळपर्वत, इतर नद्या आणि लोकवस्ती असलेली प्रदेश गाठला.
स तुङ्गं शतशृङ्गं च शर्यातिवनमेव च। पुण्यमश्वशिरस्थानं स्थानमाथर्वणस्य च
तो उंच, शंभर शिखरांचा डोंगर, शर्यातीचे जंगल, अश्वशिराचे पवित्र स्थान आणि अथर्वणाचे निवासस्थान त्याने पाहिले.
वृषदंशं च शैलेन्द्रं महामन्दरमेव च। अप्सरोभिः समाकीर्णं किन्नरैश्चोपशोभितम्
वृषदंश नावाचा राजसी डोंगर, महान मंदार पर्वत, अप्सरांनी गजबजलेला आणि किन्नरांनी शोभलेला होता.
तस्मिञ्शैले व्रजन्पार्थः सकृष्णः समवैक्षत। शुभैः प्रस्रवणैर्जुष्टां हेमधातुविभूषिताम्
त्या पर्वतावर अर्जुन आणि कृष्णाने सुंदर झऱ्यांनी आणि सोन्याच्या धातूंनी सजलेली जागा पाहिली.
चन्द्ररश्मिप्रकाशाङ्गीं पृथिवीं पुरमालिनीम्। समुद्रांश्चाद्भुताकारानपश्यद्बहुलाकरान्
चंद्रप्रकाशासारखी उजळलेली, नगरांनी माळ घातलेली पृथ्वी आणि अद्भुत आकाराच्या, विस्तीर्ण समुद्रांची त्याने झलक पाहिली.
वियद्द्यां पृथिवीं चैव तथा विष्णुपदं व्रजन्। विस्मितः सह कृष्णेन क्षिप्तो बाण इवाभ्यगात्
आकाश, पृथ्वी आणि विष्णुपद मार्गाने जात असताना, अर्जुन कृष्णासोबत आश्चर्यचकित झाला आणि बाणासारखा वेगाने पुढे गेला.
ग्रहनक्षत्रसोमानां सूर्याग्न्योश्च समत्विषम्। अपश्यत तदा पार्थो ज्वलन्तमिव पर्वतम्
तेथे अर्जुनाने ग्रह, नक्षत्र, चंद्र, सूर्य आणि अग्नी यांच्या तेजासारखा, हजार सूर्यांसारखा प्रज्वलित पर्वत पाहिला.
समासाद्य तु तं शैलं शैलाग्रे समवस्थितम्। तपोनित्यं महात्मानमपश्यद्वॄषभध्वजम्
त्या पर्वतावर पोहोचल्यावर, शिखरावर उभा असलेला, नेहमी तपश्चर्येत मग्न असलेला महात्मा वृषभध्वज त्याला दिसला.
सहस्रमिव सूर्याणां दीप्यमानं स्वतेजसा। शूलिनं जटिलं गौरं वल्कलाजिनवाससम्
हजार सूर्यांच्या तेजाने उजळणारा, त्रिशूलधारी, जटा असलेला, गोरा, झाडाच्या सालाचा आणि मृगचर्माचा पोशाख घातलेला तो देव होता.
नयनानां सहस्रैश्च विचित्राङ्गं महौजसम्। पार्वत्या सहितं देवं भूतसङ्घैश्च भास्वरैः
हजार डोळ्यांनी, विलक्षण रूप आणि महान तेज असलेला, पार्वतीसह आणि तेजस्वी भूतगणांसह तो देव दिसला.
गीतवादित्रसन्नादैर्हास्यलास्यसमन्वितम्। वग्लितास्फोटितोत्क्रुष्टैः पुण्यैर्गन्धैश्च सेवितम्
गाण्यांच्या आणि वाद्यांच्या निनादाने, हास्य आणि नृत्याने, आरोळ्या, टाळ्या आणि पवित्र सुगंधांनी ती जागा गूंजत होती.