स विष्फार्य महच्चापं किरन्निषुगणान्बहून। तत्कण्डं पूरयामास यदार्जुनिरदारयत्
त्याने मोठ्या धनुष्याचा ताण घेतला आणि अनेक बाण सोडले, ज्याने अर्जुनाने फोडलेली जागा पूर्णपणे भरून टाकली.
स सात्यकिं त्रिभिर्बाणैरष्टभिश्च वृकोदरम्। धृष्टद्युम्नं तथा षष्ट्या विराटं दशभिः शरैः
त्याने सात्यकीला तीन बाणांनी, वृकोदराला आठ बाणांनी, धृष्टद्युम्नाला साठ बाणांनी आणि विराटाला दहा बाणांनी घायाळ केले.
द्रुपदं पञ्चभिस्तीक्ष्णैः सप्तभिश्च शिखण्डिनम्। केकयान्पञ्चविंशत्या द्रौपदेयांस्त्रिभिस्त्रिभिः
त्याने द्रुपदाला पाच तीक्ष्ण बाणांनी, शिखंडीला सात बाणांनी, केकयांना पंचवीस बाणांनी आणि द्रौपदीपुत्रांना प्रत्येकी तीन बाणांनी जखमी केले.
युधिष्ठिरं तु सप्तत्या ततः शेषानपानुदत्। इषुजालेन महता तदद्भुतमिवाभवत्
त्याने युधिष्ठिरावर सत्तर बाणांचा वर्षाव केला आणि मग मोठ्या बाणांच्या पावसाने इतर सर्वांना मागे हटवले; ते दृश्य अद्भुत वाटले.
अथास्य शितपीतेन भल्लेनादिश्य कार्मुकम्। चिच्छेद प्रहसन्राजा धर्मपुत्रः प्रतापवान्
मग धर्मपुत्र राजा युधिष्ठिराने, हसत हसत, धारदार पिवळ्या टोकाच्या बाणाने त्याचे धनुष्य लक्ष्य करून कापून टाकले.
अक्ष्णोर्निमेषमात्रेण सोऽन्यदादाय कार्मुकम्। विव्याध दशभिः पार्थं तांश्चैवान्यांस्त्रिभिस्त्रिभिः
डोळ्याच्या पापण्याही लवायच्या आत त्याने दुसरे धनुष्य घेतले आणि पार्थाला दहा बाणांनी, तर इतरांना प्रत्येकी तीन बाणांनी घायाळ केले.
तत्तस्य लाघवं ज्ञात्वा भीमो भल्लैस्त्रिभिस्त्रिभिः। धनुर्ध्वजं च च्छत्रं च क्षितौ क्षिप्रमपातयत्
त्याची ती चपळता ओळखून भीमाने तीन बाणांनी त्याचे धनुष्य, ध्वज आणि छत्र वेगाने खाली पाडले.
सोऽन्यदादाय बलवान्सज्जं कृत्वा च कार्मुकम्। भीमस्यापातयत्केतुं धनुरश्वांश्च मारिष
मग त्याने दुसरे मजबूत आणि सज्ज धनुष्य घेतले आणि भीमाचे ध्वज, धनुष्य आणि घोडे खाली पाडले.
स हताश्वादवप्लुत्य च्छिन्नधन्वा रथोत्तमात्। सोत्यकेराप्लुतो यानं गिर्यग्रमिव केसरी
घोडे मारले गेले आणि धनुष्य तुटले म्हणून तो रथातून उडी मारून खाली उतरला आणि सिंह जसा डोंगराच्या टोकावर चढतो तसा सात्यकीच्या रथावर चढला.
ततस्त्वदीयाः संहृष्टाः साधुसाध्विति वादिनः। सिन्धुराजस्य तत्कर्म प्रेक्ष्याश्रद्धेयमद्भुतम्
तेव्हा तुझे सैनिक आनंदाने 'शाबास! शाबास!' असे म्हणू लागले; सिंधुराजाने केलेले ते अद्भुत कृत्य पाहून त्यांना विश्वासच बसत नव्हता.
सङ्क्रुद्धान्पाण्डवानेको यद्दधारास्त्रतेजसा। तत्तस्य कर्म भूतानि सर्वाण्येवाभ्यपूजयन्
पांडव रागाने पेटले असताना, तो एकटाच शस्त्राच्या तेजाने त्यांना रोखून धरत होता; त्याचे हे कर्तृत्व सर्व प्राण्यांनी गौरवले.
सौभद्रेण हतैः पूर्वं सोत्तरायोधिभिर्द्विपैः। पाण्डूनां दर्शितः पन्थाः सैन्धवेन निवारितः
सुभद्रापुत्राने पूर्वी उत्तर दिशेच्या हत्तींचा नाश करून पांडवांसाठी जो मार्ग मोकळा केला होता, तो सिंधुराजाने अडवला.
यतमानास्तु ते वीरा मात्स्यपाञ्चालकेकयाः। पाण्डवाश्चान्वपद्यन्त प्रतिशेकुर्न सैन्धवम्
मात्स्य, पांचाल, केकय आणि पांडव यांनी खूप प्रयत्न केले, ते मागून गेले, पण सिंधुराजाला हरवू शकले नाहीत.
यो यो हि यतते भेत्तुं द्रोणानीकं तवाहितः। तत्तमेव वरं प्राप्य सैन्धवः प्रत्यवारयत्
जो कोणी तुझ्या द्रोणाच्या व्यूहाला फोडण्याचा प्रयत्न करायचा, त्याला उत्तम संधी मिळाली तरी सिंधुराजाने त्याला थांबवले.
अर्जुनो तपस्तप्त्वा गन्धर्वेभ्यो यदाहृतम्। तुम्बुरुप्रमुखेभ्यो वै तेनामोहयताहितान्
अर्जुनाने कठोर तप करून तुंबुरू आणि इतर गंधर्वांकडून असे अस्त्र मिळवले होते, ज्याने त्याने शत्रूंना गोंधळात टाकले.
एकधा शतधा राजन्दृश्यते स्म सहस्रधा। अलातचक्रवत्सङ्ख्ये क्षिप्रमस्त्राणि दर्शयन्
राजा, ते अस्त्र कधी एकटे, कधी शंभर, कधी हजार भागांत दिसत होते; युद्धात त्याने जणू ज्वलंत चाकांसारखी अस्त्रे वेगाने दाखवली.
रथचर्यास्त्रमायाभिर्मोहयित्वा परन्तपः। बिभेद शतधा राजञ्शरीराणि महीक्षिताम्
रथ चालवण्याच्या कौशल्याने, शस्त्रांनी आणि मायांनी त्या पराक्रमी योद्ध्याने राजे गोंधळून टाकले आणि त्यांच्या शरीराचे शंभर तुकडे केले, राजन.
प्राणाः प्राणभृतां सङ्ख्ये प्रेषिता निशितैः शरैः। राजन्प्रापुरसुं लोकं शरीराण्यवनिं ययुः
लढाईत तीक्ष्ण बाणांनी जीव घेतले गेले; राजन, त्यांचे प्राण स्वर्गात गेले आणि शरीरं जमिनीवर पडली.
धनूंष्यश्वान्नियन्तॄंश्च ध्वजान्बाहूंश्च साङ्गदान्। सिरांसि च शितैर्बाणैस्तेषां चिच्छेद फाल्गुनिः
फाळ्गुनाने त्यांच्या धनुष्य, घोडे, सारथी, ध्वज, कडे घातलेली हात आणि शिरा तीक्ष्ण बाणांनी छाटून टाकल्या.
चूतारामो यथा भग्नः पञ्चवर्षः फलोपगः। राजपुत्रशतं तद्वत्सौभद्रेण निपातितम्
जसा पाच वर्षांचा फळांनी लगडलेला आंब्याचा बाग मोडून पडतो, तसाच सौभद्राने शंभर राजपुत्रांचा संहार केला.
क्रुद्धाशीविषसङ्काशान्सुकुमारान्सुखोचितान्। एकेन निहतान्दृष्ट्वा भीतो दुर्योधनोऽभवत्
क्रोधी सर्पासारखे, नाजूक आणि सुखात वाढलेले ते तरुण एकाने मारलेले पाहून दुर्योधन घाबरला.
रथिनः कुञ्जरानश्वान्पदातींश्चावमर्दितान्। दृष्ट्वा दुर्योधनः क्षिप्रमुपायात्तममर्षितः
रथी, हत्ती, घोडे आणि पायदळ असे सर्व चिरडलेले पाहून दुर्योधन संतापून लगेच त्याच्याकडे गेला.
तयोः क्षणमिवापूर्वः सङ्ग्रामः समपद्यत। अथाभवत्ते विमुखः पुत्रः शरशताहतः
त्यांच्यात एक अद्भुत असा क्षणभर युद्ध घडला; मग राजपुत्र शेकडो बाणांनी जखमी होऊन मागे वळला.
अश्रद्धेयमिवाश्चर्यं सौभद्रस्याथ विक्रमम्। किन्तु नात्यद्भुतं तेषां येषां धर्मो व्यपाश्रयः
सौभद्राचं शौर्य इतकं अद्भुत होतं की ते ऐकायला अविश्वसनीय वाटावं; पण ज्यांचं आश्रय धर्म आहे, त्यांना हे काही विशेष वाटत नाही.
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम्। अकम्पनस्य कथितं नारदेन पुरा नृप
इथेही एक प्राचीन कथा सांगितली जाते, राजन, जी नारदाने पूर्वी अकंपनाची सांगितली होती.
स चापि राजा राजेन्द्र पुत्रव्यसनमुत्तमम्। अप्रसह्यतमं लोके प्राप्तवानिति नः श्रुतम्
तो राजा, राजाधिराज, पुत्रशोकाचा सर्वात मोठा आणि सहन करायला कठीण असा दु:ख अनुभवला, असं आपण ऐकलं आहे.
तदहं सम्प्रवक्ष्यामि मृत्योः प्रभवमुत्तमम्। ततस्त्वं मोक्ष्यसे दुःखात्स्नेहबन्धनसंश्रयात्
आता मी तुला मृत्यूचा सर्वश्रेष्ठ उगम सांगतो; त्यानंतर तू स्नेहाच्या बंधनातून आणि दु:खातून मुक्त होशील.
समस्तपापराशिघ्नं शृणु कीर्तयतो मम। धन्यमाख्यानमायुष्यं शोकघ्नं पुष्टिवर्धनम्
सर्व पापांचा नाश करणारी, भाग्य देणारी, आयुष्य वाढवणारी, दु:ख घालवणारी आणि बळ वाढवणारी ही कथा मी सांगतोय, ऐक.
पवित्रमरिसङ्घघ्नं पङ्गलानां च मङ्गलम्। यथैव वेदाध्ययनमुपाख्यानमिदं तथा
ही कथा पवित्र आहे, शत्रूंचा नाश करणारी आणि दुःखी लोकांसाठी मंगलकारी आहे; जशी वेदाध्ययन पवित्र, तशीच ही गोष्टही आहे.
श्रवणीयं महाराज प्रातर्नित्यं नृपोत्तमैः। पुत्रानायुष्मतो राज्यमीहमानैः श्रियं तथा
हे महराजा, ही कथा रोज सकाळी श्रेष्ठ राजांनी ऐकावी, ज्यांना दीर्घायुषी पुत्र, राज्य आणि श्री मिळवायची इच्छा आहे.