अशक्यं तु तमन्येन द्रोणं मत्त्वा युधिष्ठिरः। अविषह्यं गुर भारं सौभद्रे समवासृजत्
ड्रोणाला दुसरा कोणीही थोपवू शकणार नाही, हे ओळखून युधिष्ठिराने तो भार सहन न होऊन, सुभद्रेच्या पुत्राला पाठवले.
वासुदेवादनवरं फल्गुनाच्चामितौजसम्। अब्रवीत्परवीरघ्नमभिमन्युमिदं वचः
वासुदेव आणि पराक्रमी अर्जुन यांचा अखंड पाठिंबा मिळाल्यावर, त्याने शत्रूंचा संहार करणाऱ्या अभिमन्युला असे सांगितले:
एत्य नो नार्जुनो गर्हेद्यथा तात तथा कुरु। द्रोणानीकस्य न वयं विद्मो भेदं कथञ्चन
पुत्रा, अर्जुन आपल्यावर रागावू नये म्हणून तू पुढे जा आणि त्याच्या इच्छेप्रमाणे वाग. ड्रोणाच्या फळीला कसे फोडावे, हे आपल्याला माहीत नाही.
त्वं वाऽर्जुनो वा कृष्णो वा भिन्द्यात्प्रद्युम्न एव वा। द्रोणानीकं महाबाहो पञ्चमो नोपपद्यते
महा बाहू, ड्रोणाची फळी फोडण्याचे सामर्थ्य तुझ्यात, अर्जुन, कृष्ण किंवा प्रद्युम्न यांच्यातच आहे; पाचवा कोणी हे करू शकत नाही.
अभिमन्यो वरं तात याचे त्वां दातुमर्हसि। पितॄणां मातुलानां च सैन्यानां चैव सर्वशः
अभिमन्यु, मुला, मी तुझ्याकडे एक वर मागतो—तो आपल्या वडिलांसाठी, मामांसाठी आणि सर्व सैन्यासाठी दे.
धनञ्जयो हि नस्तात गर्हयेदेत्य संयुगात्। क्षिप्रमस्त्रं समादाय द्रोणानीकं विशातय
धनंजय युद्धातून परतल्यावर आपल्यावर रागावेल, म्हणून त्वरेने शस्त्र उचल आणि ड्रोणाच्या फळीमध्ये प्रवेश कर.
द्रोणस्य दृढमत्युग्रमनीकप्रवरं युधि। पितॄणां जयमाकाङ्क्षन्नवगाहेऽविलम्बितम्
आपल्या वडिलांसाठी विजय मिळवायची इच्छा मनात ठेवून, मी द्रोणांच्या अत्यंत भयंकर आणि बलाढ्य व्यूहात विलंब न करता शिरणार आहे.
उपदिष्टो हि मे पित्रा योगोऽनीकविशातने। नोत्सहे हि विनिर्गन्तुमहं कस्याञ्चिदापदि
माझ्या वडिलांनी मला युद्धातील व्यूह फोडण्याची कला शिकवली आहे; त्यामुळे कोणत्याही संकटात मी मागे हटू शकत नाही.
भिन्ध्यनीकं युधांश्चेष्ठ द्वारं सञ्जनयस्व नः। वयं त्वाऽनुगमिष्यामो येन त्वं तात यास्यसि
शत्रूंच्या व्यूहात छेद करून आमच्यासाठी वाट उघड, आम्ही तुझ्या मागे येऊ, बाबा, जिथे जाशील तिथे.
धनञ्जयसमं युद्धे त्वां वयं तात संयुते। प्रणिधायानुयास्यामो रक्षन्तः सर्वतोमुखाः
युद्धात, बाबा, आम्ही तुझ्या मागे चालत राहू, धनंजयासारखे लढत, आणि सर्व बाजूंनी तुझं रक्षण करू.
अहं त्वाऽनुगमिष्यामि धृष्टद्युम्नोऽथ सात्यकिः। पाञ्चलाः केकया मात्स्यास्तथा सर्वे प्रभद्रकाः
मी तुझ्या मागे येईन, तसेच धृष्टद्युम्न, सात्यकी, पाञ्चाळ, केकय, मत्स्य आणि सर्व प्रभद्रकही तुझ्या मागे येतील.
सकृद्भिन्नं त्वया व्यूहं तत्र तत्र पुनः पुनः। वयं प्रध्वंसयिष्यामो निघ्नामाना वरान्वरान्
तू जिथे जिथे व्यूह फोडशील, तिथे तिथे आम्ही पुन्हा पुन्हा येणाऱ्या श्रेष्ठ शत्रूंना पराभूत करू.
अहमेतत्प्रवेक्ष्यामि द्रोणानीकं दुरासदम्। पतङ्ग इव सङ्क्रुद्धो ज्वलितं जातवेदसम्
मी हा द्रोणांचा दुर्गम व्यूह संतप्त पतंग जसा जळत्या आगीत शिरतो तसा शिरणार आहे.
तत्कर्माद्य करिष्यामि हितं यद्वंशयोर्द्वयोः। मातुलस्य च यत्प्रीतिं करिष्यति पितुश्च मे
आज मी असं कृत्य करीन, जे दोन्ही कुळांसाठी हिताचं ठरेल आणि माझ्या मामा व वडिलांना आनंद देईल.
शिशुनैकेन सङ्ग्रमे काल्यमानानि सङ्घशः। द्रक्ष्यन्ति सर्वभूतानि द्विषत्सैन्यानि वै मया
आज या युद्धात, मी एकटा असूनही, शत्रूंच्या सैन्यांना गटागटाने त्रास देताना सर्व लोक पाहतील.
नाहं पार्थेन जातः स्यां न च जातः सुभद्रया। यदि मे संयुगे कश्चिज्जीवितो नाद्य मुच्यते
आजच्या युद्धात जर मी कोणत्याही शत्रूला जिवंत सोडले, तर मी पार्थाचा किंवा सुभद्रेचा पुत्र म्हणवू शकणार नाही.
यदि चैकरथेनाहं समग्रं क्षत्रमण्डलम्। न करोम्यष्टधा युद्धे न भवाम्यर्जुनात्मजः
जर मी एकट्या रथावरून संपूर्ण क्षत्रिय सैन्य आठ भागांत विभागू शकलो नाही, तर मी अर्जुनाचा खरा पुत्र नाही.
एवं ते भाषमाणस्य बलं सौभद्र वर्धताम्। यत्समुत्सहसे भेत्तुं द्रोणानीकं दुरासदम्
सुभद्रपुत्रा, तू असं बोलतोस, म्हणून तुझं बळ वाढो; कारण तू द्रोणांचा दुर्गम व्यूह फोडायचं ठरवलं आहेस.
रक्षितं पुरुषव्याघ्रैर्महेष्वासैर्महाबलै। साध्यरुद्रमरुत्तुल्यैर्वस्वग्न्यादित्यविक्रमैः
तो व्यूह वाघासारख्या पुरुषांनी, महान धनुर्धरांनी, सध्य, रुद्र, मरुत यांच्या बळासारख्या, वसु, अग्नी आणि आदित्य यांच्या पराक्रमासारख्या वीरांनी राखला आहे.
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा स यन्तारमचोदयत्
ही वचने ऐकून त्याने आपल्या सारथ्याला पुढे जायला सांगितले.
सुमित्राश्वान्रणे क्षिप्रं द्रोणानीकाय चोदय
युद्धात उत्तम प्रशिक्षित घोड्यांना लवकर द्रोणांच्या व्यूहाकडे हाक.
प्रवर्तमाने सङ्ग्रामे तस्मिन्नतिभयङ्करे। द्रोणस्य मिषतो व्यूहं भित्त्वा व्यचरदार्जुनिः
त्या अत्यंत भयानक युद्धात, द्रोणांच्या डोळ्यांसमोर अर्जुनपुत्राने व्यूह फोडून सर्वत्र संचार केला.
द्वैधीभवति मे चित्तं शुचा तुष्ट्या च सञ्जय। मम पुत्रस्य यत्नैन्यं सौभद्रः समवारयत्
संजया, माझं मन दुःख आणि समाधान यामध्ये विभागलं आहे, कारण सुभद्रपुत्राने एकट्यानेच माझ्या मुलाच्या प्रयत्नांना आळा घातला.
विस्तरेणैव मे शंस सर्वं गावल्गणे पुनः। विक्रीडितं कुमारस्य स्कन्दस्येवासुरैः सह
गावल्गणे, त्या कुमाराने जसं असुरांमध्ये स्कंद खेळला तसं त्याचं शौर्य पुन्हा विस्ताराने सांग.
हन्त ते सम्प्रवक्ष्यामि विमर्दमतिदारुणम्। एकस्य च बहूनां च यथासीत्तुमुलो रणः
आता मी तुला सांगतो, तो भयंकर संग्राम कसा झाला, एकट्याचा आणि अनेकांचा लढा किती प्रचंड आणि गडद होता.
अभिमन्युः कृतोत्साहः कृतोत्साहानरिन्दमान्। रथस्थो रथिनः सर्वांस्तावकानभ्यवर्षयत्
अभिमन्यू, पूर्ण उत्साहाने आणि शत्रूंचा नाश करणाऱ्यांमध्ये श्रेष्ठ, आपल्या रथावर उभा राहून, तुझ्या सर्व वीरांवर बाणांचा वर्षाव करू लागला.
द्रोणं कर्णं कृपं शल्यं द्रौणिं भोजं बृहद्बलम्।। दुर्योधनं सौमदत्तिं शकुनिं च महाबलम्
त्याने द्रोण, कर्ण, कृप, शल्य, द्रौणि, भोज, बृहद्बल, दुर्योधन, सौमदत्त आणि बलवान शकुनी यांना बाणांनी घायाळ केले.
नानानृपान्नृपसुतान्सैन्यानि विविधानि च। अलातचक्रवत्सर्वांश्चरन्बाणैः समार्पयत्
त्याने विविध राजे, राजपुत्र आणि अनेक सैन्यांवर जणू काही अग्नीच्या चक्राने हल्ला केल्यासारखे बाणांचा मारा केला.
निघ्नन्नमित्रान्सौभद्रः परमास्त्रैः प्रतापवान्। अदर्शयत तेजस्वी दिक्षु सर्वासु भारत
सौभद्र, पराक्रमी आणि दिव्य अस्त्रांनी सज्ज, शत्रूंना पराभूत करत सर्व दिशांना आपली तेजस्विता दाखवत होता, हे भारत.
तद्दृष्ट्वा चरितं तस्य सौभद्रस्यामितौजसः। समकम्पन्त सैन्यानि त्वदीयानि सहस्रशः
अमित तेज असलेल्या सौभद्राचे पराक्रम पाहून तुझे सैन्य हजारोंनी थरथर कापू लागले.