तयोर्युद्धं समभवन्नागयोर्भीमरूपयोः। सपक्षयोः पर्वतयोर्यथा सद्रुमयोः पुरा
त्या दोन्ही भयंकर हत्तींत भीषण युद्ध झाले, जणू पूर्वीच्या पंख असलेल्या, झाडांनी आच्छादलेल्या दोन पर्वतांमध्येच लढाई होत होती.
प्राग्ज्योतिषपतेर्नागः सन्निवृत्त्यापसृत्य च। पार्श्वे दशार्णाधिपतेर्भित्त्वा नागमपातयत्
प्राग्ज्योतिषाधिपतीच्या हत्तीने मागे वळून, दशार्ण राजाच्या हत्तीच्या बाजूला जोरात धडक दिली आणि त्याला खाली पाडले.
तोमरैः सूर्यरश्म्याभैर्भगदत्तोऽथ सप्तभिः। जघान द्विरदस्थं तं शत्रुं प्रचलितासनम्
मग भगदत्ताने सूर्यकिरणासारख्या तेजस्वी सात तोमरांनी आपल्या शत्रूवर, जो हत्तीवर बसला होता, प्रहार केला आणि त्याला आसनावरून ढळवले.
व्यवच्छिद्य तु राजानं भगदत्तं युधिष्ठिरः। रथानीकेन महता सर्वतः पर्यवारयत्
मग युधिष्ठिराने भगदत्ताला त्या राजापासून वेगळा केला आणि मोठ्या रथांच्या सैन्याने त्याला सर्व बाजूंनी वेढले.
स कुञ्जरस्थो रथिभिः शुशुभे सर्वतो वृतः। पर्वते वनमध्यस्थो ज्वलन्निव हुताशनः
तो हत्तीवर बसलेला आणि रथी वीरांनी वेढलेला भगदत्त, जणू पर्वतावरील जंगलात प्रज्वलित अग्निसारखा चमकत होता.
मण्डलं सर्वतः श्लिष्टं रथिनामुग्रधन्विनाम्। किरतां शरवर्षाणि स नागः पर्यवर्तत
तीव्र धनुर्धारींनी सर्व बाजूंनी घट्ट वर्तुळ करून बाणांचा वर्षाव केला, तेव्हा तो हत्ती त्या वर्तुळात फिरू लागला.
ततः प्राग्ज्योतिषो राजा परिगृह्य महागजम्। प्रेषयामास सहसा युयुधानरथं प्रति
मग प्राग्ज्योतिषाचा राजा आपल्या मोठ्या हत्तीला आवळून अचानक युयुधानाच्या रथावर चालून गेला.
आपतन्तं च सम्प्रेक्ष्य नागं सात्वतपुङ्गवः। अविध्यत्पञ्चभिर्बाणैः शितैराशीविषोपमैः
तो हत्ती धावत येताना पाहून सात्वतांचा श्रेष्ठ वीर युयुधानाने पाच तीक्ष्ण, सर्पासारखे बाण त्याच्यावर सोडले.
शिनेः पौत्रस्य तु रथं परिगृह्य महाद्विपः। अभिचिक्षेप वेगेन युयुधानस्त्वपाक्रमत्
पण त्या मोठ्या हत्तीने शिनिपुत्राच्या रथाला पकडून जोरात फेकले; तेव्हा युयुधान उडी मारून वाचला.
बृहतः सैन्धवानश्वान्समुत्थाप्यथ सारथिः। तस्थौ सात्यकिमासाद्य सम्प्लुतस्तं रथं प्रति
मग सारथ्याने मोठ्या सिंधू घोड्यांना पळवत सत्यकीकडे नेले आणि उडी मारून त्या रथासमोर उभा राहिला.
स तु लब्ध्वान्तरं नागस्त्वरितो रथमण्डलात्। निष्पतन्सततं सर्वान्परिचिक्षेप पार्थिवान्
हत्तीला एक संधी मिळताच, तो पटकन रथांच्या वर्तुळातून बाहेर पडला आणि सर्व राजांना वारंवार पांगवू लागला.
ते त्वाशुगतिना तेन त्रास्यमाना नरर्षभाः। तमेकं द्विरदं सङ्ख्ये मेनिरे शतशो द्विपान्
त्या वेगवान हत्तीमुळे घाबरलेल्या वीरांनी, त्या एकाच हत्तीला जणू शेकडो हत्ती आहेत असे समजले.
ते गजस्थेन काल्यन्ते भगदत्तेन पार्थिवाः। ऐरावतस्थेन यथा देवराजेन दानवाः
भगदत्त आपल्या गजराजावर बसून जसा देवेंद्राने ऐरावतावरून दानवांचा संहार केला, तसाच तो राजांना ठार करत आहे.
तेषां प्रद्रवतां भीमः पाञ्चालानामितस्ततः। गजवाजिकृतः शब्दः सुमहान्समजायत
पांचाळ लोक इकडे तिकडे पळू लागले तेव्हा भीमाच्या समोर हत्ती आणि घोड्यांच्या टापांचा प्रचंड गडगडाट झाला.
भगदत्तेन समरे काल्यमानेषु पाण्डुषु। प्राग्ज्योतिषमभिक्रुद्धः पुनर्भीमः समभ्ययात्
समरात भगदत्त पांडवांना छळत असताना, रागाने पेटलेला भीम पुन्हा प्राग्ज्योतिषराजाकडे झपाट्याने गेला.
तस्याभिद्रवतो वाहान्हस्तमुक्तेन वारिणा। सिक्त्वा व्यत्रासयन्नागस्ते पार्थसहरंस्ततः
तो धावत असताना, त्या हत्तीने सोंडेतून पाणी उडवून पांडवांच्या सैन्याचे घोडे घाबरवून टाकले.
ततस्तमभ्ययात्तूर्णं रुचिपर्वा कृतीसुतः। समघ्नञ्छरवर्षेण रथस्योऽन्तकसन्निभः
तेव्हा कृतिवर्म्याचा धाडसी मुलगा रुचिपर्वा वेगाने पुढे आला आणि शत्रूच्या रथावर बाणांचा वर्षाव करून, मृत्यूसारखा भासला.
ततः स रुचिपर्वाणं शरेणानतपर्वणा। सुपर्वा पर्वतपतिर्निन्ये वैवस्वतक्षयम्
नंतर पर्वतराज सुपर्व्याने, तुटक नसलेल्या एका बाणाने रुचिपर्व्याला यमाच्या लोकात पाठवले.
तस्मिन्निपतिते वीरे सौभद्रो द्रौपदीसुतः। चेकितानो धृष्टकेतुर्ययुत्सुश्चार्दयन्द्विपम्
त्या वीराचा मृत्यू झाल्यावर, सुभद्रपुत्र, द्रौपदीचा मुलगा, चेकितान, धृष्टकेतु आणि युयुत्सु यांनी त्या हत्तीवर हल्ला केला.
त एनं शरधाराभिर्धाराभिरिव तोयदाः। सिषिचुर्भैरवान्नादान्विनदन्तो जिघांसवः
त्यांनी जसा मेघ पाऊस ओततो तसा बाणांचा वर्षाव करत, भीषण गर्जना करत त्या हत्तीला ठार मारण्याचा प्रयत्न केला.
ततः पार्ष्ण्यङ्कुशाङ्गुष्ठैः कृतिना चोदितो द्विपः। प्रसारितकरः प्रायात्स्तब्धकर्णेक्षणो द्रुतम्
तेव्हा कुशल सारथ्याने पाषाण, अंकुश, टाचा आणि अंगठ्यांनी हत्तीला उचकवले; तो सोंड ताणून, कान आणि डोळे ताठ करून वेगाने पुढे गेला.
सोऽधिष्ठाय पदा वाहान्युयुत्सोः सूतमारुजत्। युयुत्सुस्तु रथाद्राजन्नपाक्रामत्त्वरान्वितः
तो हत्ती पायाने युयुत्सूच्या घोड्यांवर चढला आणि सारथ्याला मारले; मग युयुत्सू, राजन, झपाट्याने रथातून खाली उडी मारली.
ततः पाण्डवयोधास्ते नागराजं शरैर्द्रुतम्। सिषिचुर्भैरवान्नादान्विनदन्तो जिघांसवः
मग पांडवांचे योद्धे त्या नागराजावर बाणांचा मारा करत, भीषण गर्जना करत त्याला ठार मारण्याचा प्रयत्न करू लागले.
पुत्रस्तु तव सम्भ्रान्तः सौभद्रस्याप्लुतो रथम्। स कुञ्जरस्थो विसृजन्निषूनरिषु पार्थिवः। बभौ रश्मीनिवादित्यो भुवनेषु समुत्सृजन्
तुझा मुलगा घाबरून सुभद्रपुत्राच्या रथावर उडी मारून बसला; आणि तो राजा हत्तीवर उभा राहून शत्रूंवर बाण सोडू लागला, जणू सूर्य आपल्या किरणांनी जग उजळवतो तसा.
तमार्जुनिर्द्वादशभिर्युयुत्सुर्दशभिः शरैः। त्रिभिस्त्रिभिर्द्रौपदेया धृष्टकेतुश्च विव्यधुः
अर्जुनाने त्याच्यावर बारा बाण सोडले, युयुत्सूने दहा, द्रौपदीपुत्रांनी प्रत्येकी तीन, आणि धृष्टकेतूनेही त्याला घायाळ केले.
चेकितानः चतुःषष्ट्या सोत्तरायुधिकं पुनः। प्रत्यविध्यत्ततः सर्वान्भगदत्तस्त्रिभिस्त्रिभिः
चेकितानाने पुन्हा एकसाठ धारदार बाणांनी त्याच्यावर वार केला; मग भगदत्ताने सर्वांवर प्रत्येकी तीन बाणांनी प्रत्युत्तर दिले.
सोऽतियत्नार्पितैर्बाणैराचितो द्विरदो बभौ। संस्यूत इव सूर्यस्य रश्मिभिर्जलदो महान्
अत्यंत जोराने सोडलेल्या बाणांनी तो हत्ती झाकला गेला आणि सूर्याच्या किरणांनी विणलेल्या मोठ्या मेघासारखा चमकत होता.
नियन्तुः शिल्पयत्नाभ्यां प्रेरितोऽरिशरार्दितः। परिचिक्षेप तान्नागः स रिपून्सव्यदक्षिणम्
सारथ्याच्या कौशल्याने आणि प्रयत्नाने चालवला गेलेला, शत्रूंच्या बाणांनी छळला गेलेला तो हत्ती डावीकडे आणि उजवीकडे असलेल्या शत्रूंवर तुटून पडला.
गोपाल इव दण्डेन यथा पशुगणान्वने। सङ्कालयति तां सेनां भगदत्तस्तथा मुहुः
जसा गवळा काठीने जंगलात आपली गुरे एकत्र करतो, तसा भगदत्त पुन्हा पुन्हा त्या सैन्याला एकत्र करत होता.
क्षिप्रं श्येनाभिप्रन्नानां वायसानामिव स्वनः। बभूव पाण्डवेयानां भृशं विद्रवतां स्वनः
पलायन करणाऱ्या पांडवांचा आवाज जणू गरुडाच्या हल्ल्याने घाबरलेल्या कावळ्यांच्या कर्कश किंचाळीसारखा वाटत होता.