ते चैनं भृशसन्तप्ताः शरवर्षैरवाकिरन्। स च तांश्छादयामास शरजालैः पुनः पुनः
ते सर्व रागाने त्याच्यावर बाणांचा पाऊस पाडू लागले, आणि त्यानेही पुन्हा पुन्हा त्यांना बाणांच्या जाळ्याने झाकले.
नैव कर्णो न ते पञ्च ददृशर्बाणसंवृताः। साश्वसूतध्वजरथाः परस्परशराचिताः
कर्ण किंवा ते पाचही, एकमेकांच्या बाणांनी झाकले गेले होते, त्यामुळे त्यांचे घोडे, सारथी, ध्वज आणि रथ कुणालाही दिसत नव्हते.
पुत्रास्ते दुर्जयश्चैव जयश्च विजयश्च ह। नीलकाश्यजयत्सेनांस्त्रयस्त्रीन्प्रत्यवारयन्
तुझे पुत्र दुर्जय, जय आणि विजय यांनी प्रत्येकी तीन सैन्यदलांना थांबवले.
तद्युद्धमभवद्धोरमीक्षितृप्रीतिवर्धनम्। सिंहव्याघ्रतरक्षूणां यथर्क्षमहिषर्षभैः
ते युद्ध फार भयंकर झाले आणि पाहणाऱ्यांना आनंद देणारे होते, जसे सिंह, वाघ, अस्वल आणि बलाढ्य बैल व म्हशी यांचा संघर्ष.
क्षेमधूर्तिबृहन्तौ तु भ्रातरौ सात्वतं युधि। द्रोणायाभिमुखं यान्तं शरैस्तीक्ष्णैस्ततक्षतुः
क्षेमधूर्ती आणि बृहंत या दोन भावांनी, युद्धात द्रोणाकडे जात असलेल्या सात्यकीला तीक्ष्ण बाणांनी जखमी केले.
तयोस्तस्य च तद्युद्धमत्यद्भुतमिवाभवत्। सिंहस्य द्विपमुख्याभ्यां प्रभिन्नाभ्यां यथा वने
त्यांच्यात आणि त्याच्यात झालेले ते युद्ध अगदी अद्भुत वाटले, जणू एखादा सिंह दोन मदमस्त हत्तींसोबत जंगलात लढतो आहे.
राजानं तु तथाम्बष्ठमेकं युद्धाभिनन्दिनम्। चेदिराजः शरानस्यन्क्रुद्धो द्रोणादवारयत्
पण चेदिराजाने, युद्धात आनंद मानणाऱ्या अंबष्ठ राजाला, जो द्रोणावर चालून जात होता, रागाने आपल्या बाणांनी थांबवले.
ततोऽम्बष्ठोऽस्थिभेदिन्या निरभिद्यच्छलाकया। स त्यक्त्वा सशरं चापं रथाद्भूमिमुपागमत्
मग त्या अंबष्ठ राजावर हाड भेदणारा एक बाण लागला; त्याने आपले धनुष्य आणि बाण टाकून दिले आणि रथातून खाली जमिनीवर उतरला.
वार्धक्षेमिं तु वार्ष्णेयं कृपः शारद्वतः शरैः। अक्षुद्रः क्षुद्रकैर्बाणैः क्रुद्धरूपमवारयत्
शारद्वताचा मुलगा कृपाचार्याने, स्वतः लहान नसतानाही, आपल्या बाणांनी वृष्णिकुळातील सात्यकीला, जो तडाखेबाज पण लहान बाणांनी पुढे येत होता, थांबवले.
युध्यन्तौ कृपवार्ष्णेयौ येऽपश्यंश्चित्रयोधिनौ। ते युद्धासक्तमनसो नान्यं बुबुधिरे क्रियाम्
कृप आणि वृष्णिकुळातील सात्यकी यांचा अद्भुत युद्धकौशल्य पाहणारे सर्वजण त्या लढाईत इतके गुंग झाले की, त्यांना दुसरे काहीच दिसले नाही.
सौमदत्तिस्तु राजानं मणिमन्तमतन्द्रितम्। पर्यवारयदायान्तं यशो द्रोणस्य वर्घयन्
सौमदत्त नावाच्या राजाने, मन एकाग्र ठेवून, द्रोणाचे यश वाढावे म्हणून, पुढे येणाऱ्या मणिमंत राजाला रोखले.
स सौमदत्तेस्त्वरितश्चित्रेष्वसनकेतने। पुनः पताकां सूतं चच्छत्रं चापातयद्रथात्
मग त्या सुंदर युद्धात सौमदत्ताने वेगाने मणिमंताच्या रथावरील ध्वज, सारथी आणि छत्र खाली पाडले.
अथाप्लुत्य रथात्तूर्णं यूपकेतुरमित्रहा। साश्वसूतध्वजरथं तं चकर्त वरासिना
नंतर, यूपकेतू या शत्रूंचा संहार करणाऱ्याने, पटकन रथातून उडी मारली आणि आपल्या उत्तम तलवारीने त्या रथासह घोडे, सारथी आणि ध्वज कापून टाकले.
रथं च स्वं समास्थाय धनुरादाय चापरम्। स्वयं यच्छन्हयान्राजन्व्यधमत्पाण्डवीं चमूम्
मग त्याने स्वतःच्या रथावर चढून दुसरे धनुष्य घेतले, स्वतः घोडे हाकले आणि पांडवांची सेना जोरात मारली.
पाण्ड्यमिन्द्रमिवायान्तमसुरान्प्रति दुर्जयम्। समर्थः सायकौघेन वृषसेनो न्यवारयत्
वृषसेनाने, जो अत्यंत सामर्थ्यवान आणि जिंकता येणार नाही असा होता, पांड्य राजाला, जो असुरांवर चालून जाणाऱ्या इंद्रासारखा होता, बाणांच्या पावसाने थांबवले.
अथाजगाम हैडिम्बो महामायो महाबलः। पितॄणां हितमन्विच्छन्दहन्कौरववाहिनीम्
मग हैडिंब नावाचा, मोठ्या मायावी आणि बलवान, आपल्या वडिलांचे कल्याण व्हावे म्हणून, कौरवांच्या सैन्यावर चालून गेला.
गदापरिघनिस्त्रिंशपट्टसायोघनोपलैः। कडङ्गरैर्भुशुण्डीभिः प्रासैस्तोमरसायकैः
त्याने गदा, लोखंडी गज, तलवारी, पट्टे, मोठे गज, काटेरी गदा, भाले, टोपण भाले आणि बाण यांचा वापर केला,
मुसलैर्मुद्गरैश्चक्रैर्न्भिण्डिपालपरश्वथैः। पांसुवाताग्निसलिलैर्भस्मलोष्ठतृणद्रुमैः
मुसळ, मुठी, चाक, गोफण, कुऱ्हाड, धूळ, वारा, आग, पाणी, राख, मातीचे ढेकळ, गवत आणि झाडे यांचा वापर केला,
आतुदन्प्ररुजन्भञ्जन्निघ्नन्विद्रावयन्क्षिपन्। सेनां विभीषयन्नायाद्दोणप्रेप्सुर्घटोत्कचः
मारत, जखमी करत, फोडत, ठार मारत, पळवून लावत, फेकत, सैन्याला घाबरवत, घटोत्कच द्रोणाचा शोध घेत पुढे गेला.
तं तु नानाप्रहरणैर्नानायुद्धविशेषणैः। राक्षसं राक्षसः क्रुद्धः समाजघ्ने ह्यलम्बुसः
मग अलंबुस नावाच्या राक्षसाने, रागाने, त्या राक्षसावर विविध शस्त्रांनी आणि वेगवेगळ्या युद्धकौशल्यांनी हल्ला केला.
तयोस्तदभवद्युद्धं रक्षोग्रामणिमुख्ययोः। तादृग्यादृक्पुरावृत्तं शम्बरामरराजयोः
त्या दोन्ही राक्षस सेनापतींमध्ये मोठे युद्ध झाले, जसे पूर्वी शंबर आणि देवेंद्रामध्ये झाले होते.
एवं द्वन्द्वशतान्यासन्रथवारणवाजिनाम्। पदातीनां च भद्रं ते तव तेषां च सङ्कुले
अशा प्रकारे, त्या गोंधळात, तुझ्या आणि त्यांच्या सैन्यात, रथ, हत्ती, घोडे आणि पायदळ यांच्यात शेकडो द्वंद्वयुद्धे झाली.
नैतादृशो दृष्टपूर्वः सङ्ग्रामो नैव च श्रुतः। द्रोणस्याभावभावे तु प्रसक्तानां परस्परम्
द्रोणाच्या उपस्थितीत किंवा अनुपस्थितीत, एकमेकांवर तुटून पडताना, असा भयानक युद्ध पूर्वी कधी पाहिला किंवा ऐकला नव्हता.
इदं घोरमिदं चित्रमिदं रौद्रमिति प्रभो। तत्र युद्धान्यदृश्यन्त प्रततानि बहूनि च
तेथे, हे प्रभो, अनेक प्रकारची युद्धे दिसली — काही भीषण, काही अद्भुत, काही अत्यंत भयंकर — ती सर्वत्र पसरली होती.
तेन नागेन सन्त्रस्ता पाण्डवानामनीकिनी। सहसाऽभ्यद्रवद्राजन्यत्र तस्यौ वृकोदरः
त्या हत्तीमुळे पांडवांची सेना घाबरून गेली; तेव्हा भीम अचानक त्या हत्तीच्या दिशेने धावला.
ततो युधिष्ठिरो राजा हतं मत्वा वृकोदरम्। भगदत्तं सपाञ्चाल्यः सर्वतः समवारयत्
मग युधिष्ठिर राजाने, भीम मारला गेला असे समजून, पाञ्चाळांसह सर्व बाजूंनी भगदत्ताला वेढा घातला.
तं रथं रथिनां श्रेष्ठाः परिवार्य परन्तपाः। अवाकिरञ्शरैस्तीक्ष्णैः शतशोऽथ सहस्रशः
रथयुद्धातील श्रेष्ठ आणि शत्रूंचा संहार करणारे वीर त्या रथाभोवती जमले आणि शेकडो-हजारो तीक्ष्ण बाणांनी त्याच्यावर वर्षाव केला.
स विघातं पृषत्कानामङ्कुशेन समाहरन्। क्षणेन पाण्डुपाञ्जालान्व्यधमत्पर्वतेश्वरः
भगदत्ताने आपल्या अंकुशाने बाणांचे तडाखे परतवले आणि क्षणातच पर्वतराजाने पांडव व पाञ्चाळांना पांगवले.
तदद्भुतमपश्याम भगदत्तस्य संयुगे। तथा वृद्धस्य चरितं कुञ्जरेण विशाम्पते
त्या युद्धात आम्ही एक अद्भुत गोष्ट पाहिली—वृद्ध असतानाही भगदत्ताने आपल्या हत्तीवर बसून केलेली पराक्रमी कृत्ये, हे राजन.
ततो राजा दशार्णानां प्राग्ज्योतिषमुपाद्रवत्। तिर्यग्यातेन नागेन समदेनाशुगामिना
मग दशार्णांचा राजा, मदाने भरलेल्या आणि वेगाने धावणाऱ्या आपल्या हत्तीवर बसून, तिरक्या मार्गाने प्राग्ज्योतिषाच्या दिशेने झेपावला.