तेषां ददृशिरे कोपाद्वपूम्ष्यमिततेजसाम्। युयुत्सूनामिवाकाशे पतत्त्रिवरभोगिनाम्
अपरिमित तेज असलेल्या त्या वीरांच्या रागाने फुललेल्या देहांचे दर्शन जणू आकाशात युद्धाला तयार असलेल्या श्रेष्ठ पंखधारी नागांसारखे होते.
भीमकर्णकृपद्रोणद्रौणिपार्षतसात्यकैः। बभासे स रणोद्देशः कालसूर्यैरिवोदितैः
भीम, कर्ण, कृप, द्रोण, द्रौणि, पार्षत आणि सात्यकी यांच्या उपस्थितीने ती युद्धभूमी जणू काळ आणि सूर्य उगवल्यासारखी उजळून निघाली.
प्रजानां संक्षये घोरे यथा सूर्योदयो भवेत्। शूराणामुदयस्तद्वदासीत्पुरुषसत्तम
जसा जीवांच्या भयंकर संहारानंतर सूर्य उगवतो, तसाच त्या वीरांचा उदय झाला, हे पुरुषश्रेष्ठ.
तदासीत्तुमुलं युद्धं निघ्नतामितरेतरम्। महाबलानां बलिभिर्दानवानां यथा सुरैः
तेव्हा बलवान वीर एकमेकांवर तुटून पडले आणि प्रचंड गोंधळाचा युद्ध झाला, जणू काही देव आणि दैत्यांमध्ये लढाई होत आहे.
ततो युधिष्ठिरानीकमुद्धूतार्णवनिःस्वनम्। त्वदीयमवधीत्सैन्यं संप्रद्रुतमहारथम्
नंतर युधिष्ठिराच्या सैन्याने वादळासारखा गजर करत तुझ्या सैन्यावर तुटून पडले आणि मोठे रथी पळून गेले.
तत्प्रभग्नं बलं दृष्ट्वा शत्रुभिर्भृशमर्दितम्। अलं द्रुतेन वः शूरा इति द्रोणोऽभ्यभाषत
शत्रूंनी आपले सैन्य फोडून जबरदस्त मार दिला हे पाहून द्रोण म्हणाला, 'हे वीरांनो, आता पळण्याचं काही कारण नाही.'
भारद्वाजममर्षश्च विक्रमश्च समाविशत्। समुद्धृत्य निषङ्गाच्च धनुर्ज्यामवमृज्य च। महाशरधनुष्पाणिर्यन्तारमिदमब्रवीत्
भारद्वाजपुत्र द्रोणाला प्रचंड राग आणि धैर्य आले; त्याने आपले धनुष्य बाहेर काढले, त्याची दोरी ताणली आणि मोठे बाण घेऊन सारथ्याला म्हणाला,
सारथे याहि यत्रैष पाण्डरेण विराजता। ध्रियमाणेन च्छेण राजा तिष्ठति धर्मराट्
'सारथ्या, जिथे पांढऱ्या छत्राखाली तेजस्वीपणे उभा असलेला धर्मराजा युधिष्ठिर आहे, तिथे रथ घ्या.'
तदेतद्दीर्यते सैन्यं धार्तराष्ट्रमनेकधा। एतत्संस्तम्भयिष्यामि प्रतिवार्य युधिष्ठिरम्
'हे धृतराष्ट्रपुत्रांचं सैन्य अनेक ठिकाणी तुटत आहे; मी युद्धात युधिष्ठिराला थांबवून हे सैन्य पुन्हा सावरतो.'
न हि मामभिवर्षन्तं संयुगे तात पाण्डवाः। मात्स्यपाञ्चालराजानः सर्वे च सहसोमकाः
'हे पुत्रा, युद्धात मी बाणांचा मारा करत असताना पांडव, मत्स्य, पांचाळ राजे आणि सर्व सोमक मिळूनही मला थांबवू शकत नाहीत.'
अर्जुनो मत्प्रसादाद्धि महास्त्राणि समाप्तवान्। न मामुत्सहते तात न भीमो न च सात्यकिः
'अर्जुनाने माझ्या कृपेने मोठी अस्त्रविद्या मिळवली आहे; पण हे पुत्रा, तो, भीम किंवा सात्यकी कोणीही मला थांबवू शकत नाही.'
मत्प्रसादाद्धि बीभत्सुः परमेष्वासतां गतः। ममैवास्त्रं विजानाति धृष्टद्युम्नोऽपि पार्षतः
'माझ्या कृपेने अर्जुन श्रेष्ठ धनुर्धर झाला आहे; माझं अस्त्र फक्त तो आणि पृथसेनाचा पुत्र धृष्टद्युम्न जाणतो.'
नायं संरक्षितुं कालः प्राणांस्तात जयैषिणा। याहि सर्गं पुरस्कृत्य यशसे च जयाय च
'हे पुत्रा, ज्यांना विजय मिळवायचा आहे, त्यांच्यासाठी हा प्राण वाचवण्याचा काळ नाही; कीर्ती आणि जयासाठी पुढे जा.'
एवं सञ्चोदितो यन्ता द्रोणमभ्यवहत्ततः
अशा प्रकारे द्रोणाने सांगितल्यावर सारथ्याने त्यांना पुढे नेलं.
तदाऽश्वहृदयेनाश्वानभिमन्त्र्याशु हर्षयन्। रथेन सवरूथेन भास्वरेण विराजता
तेव्हा सारथ्याने कौशल्याने घोड्यांना सावरले, त्यांना आनंद दिला आणि तेजस्वी पताका असलेल्या रथासह पुढे गेला.
तं करूशाश्च मात्स्याश्च चेदयश्च ससात्वताः। पाण्डवाश्च सपाञ्चालाः सहिताः पर्यवारयन्
करूष, मत्स्य, चेदी, सात्वत, पांडव आणि पांचाळ हे सर्व मिळून त्यांना वेढून उभे राहिले.
ततः शोणहयः क्रुद्धश्चतुर्दन्त इव द्विपः। प्रविश्य पाण्डवानीकं युधिष्ठिरमुपाद्रवत्
मग लाल घोड्यांचा, संतप्त, चार सोंडांचा हत्ती जसा तुटून जातो तसा, तो पांडवांच्या सैन्यात घुसून युधिष्ठिराकडे धावला.
तमाविध्यच्छितैर्बाणैः कङ्कपत्रैर्युधिष्ठिरः। तस्य द्रोणो धनुश्छित्वा तं द्रुतं समुपाद्रवत्
युधिष्ठिराने कांगाराच्या पिसांनी मढवलेले धारदार बाण त्याच्यावर सोडले; द्रोणाने त्याचं धनुष्य तोडलं आणि झपाट्याने त्याच्याकडे गेला.
चक्ररक्षः कुमारस्तु पाञ्चालानां यशस्करः। दधार द्रोणमायान्तं वेलेव सरितां पतिम्
पांचाळांचा कीर्तीमान कुमार युधिष्ठिराला द्रोणाच्या हल्ल्यापासून जसा समुद्राला किनारा थांबवतो तसा वाचवू लागला.
द्रोणं निवारितं दृष्ट्वा कुमारेण द्विजर्षभम्। सिंहनादरवो ह्यासीत्साधुसाध्विति भाषितम्
कुमाराने द्रोण ऋषीला थांबवलं हे पाहून सिंहासारखे जयघोष आणि 'शाब्बास, शाब्बास' अशा आरोळ्या उठल्या.
कुमारस्तु ततो द्रोणं सायकेन महाहवे। विव्याधोरसि सङ्क्रुद्धः सिंहवच्च नदन्मुहुः
मग त्या राजकुमाराने प्रचंड संतापून, सिंहासारखा पुन्हा पुन्हा गर्जना करत, त्या मोठ्या युद्धात द्रोणांना छातीवर बाणाने घाव घातला.
संवार्य च रणे द्रोणं कुमारस्तु महाबलः। शरैरनेकसाहस्रैः कृतहस्तो जितश्रमः
आणि त्या सामर्थ्यशाली राजकुमाराने रणांगणात द्रोणांना थांबवून, हजारो बाणांचा वर्षाव करत, कुशल हाताने आणि थकवा न जाणवता ठामपणे उभा राहिला.
तं शूरमार्यव्रतिनं मन्त्रास्त्रेषु कृतश्चमम्। चक्ररक्षतं परामृद्रात्कुमारं द्विजपुङ्गवः
तो शूर, उत्तम व्रत पाळणारा, मंत्र आणि अस्त्रात निष्णात असा राजकुमार, चक्ररूपी संरक्षणात असताना, त्या श्रेष्ठ ब्राह्मणाने त्याच्यावर जोरदार हल्ला केला.
स मध्यं प्राप्य सैन्यानां सर्वाः प्रविचरन्दिशः। तव सैन्यस्य गोप्तासीद्भारद्वाजो द्विजर्षभः
तो ब्राह्मणश्रेष्ठ भारद्वाज, सैन्यांच्या मध्यभागी पोहोचून सर्व दिशांना फिरू लागला आणि तुझ्या सैन्याचा रक्षक झाला.
शिखण्डिनं द्वादशभिर्विंशत्या चोत्तमौजसम्। नकुलं पञ्चभिर्विद्ध्वा सहदेवं च सप्तभिः
त्याने शिखंडीला बारा बाणांनी, उत्तमौजासला वीस बाणांनी, नकुलाला पाच आणि सहदेवाला सात बाणांनी भोसकले.
युधिष्ठिरं द्वादशभिर्द्रौपदेयांस्त्रिभिस्त्रिभिः। सात्यकिं पञ्चभिर्विद्ध्वा मत्स्यं च दशभिः शरैः
त्याने युधिष्ठिराला बारा बाणांनी, द्रौपदीपुत्रांना प्रत्येकी तीन बाणांनी, सात्यकीला पाच आणि मत्स्य राजाला दहा बाणांनी घायाळ केले.
व्यक्षोभयद्रणे योधान्यथामुख्यमभिद्रवन्। अभ्यवर्ततं सम्प्रेप्सुः कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम्
त्याने युद्धात योद्ध्यांना अस्वस्थ केले, मुख्य योद्ध्यांवर तुटून पडला आणि कुंतीपुत्र युधिष्ठिराकडे पोहोचण्याची इच्छा ठेवून पुढे सरसावला.
युगन्धरस्ततो राजन्भारद्वाजं महारथम्। वारयामास सङ्क्रुद्वं वातोद्धतमिवार्णवम्
मग, राजन, क्रोधाने पेटलेल्या युगंधराने त्या महान रथी भारद्वाजांना वाऱ्याने समुद्र हलवावा तसे रोखले.
युधिष्ठिरं स विद्ध्वा तु शरैः सन्नतपर्वभिः। युगन्धरं तु भल्लने रथनीडादपातयत्
त्याने युधिष्ठिराला गुळगुळीत पाठीच्या बाणांनी जखमी केले आणि युगंधराला रुंद टोकाच्या बाणांनी रथावरून खाली पाडले.
तं विजित्य महातेजा भारद्वाजो महामनाः। अभ्यवर्तत सम्प्रेप्सुः कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम्
त्याला हरवल्यावर, महान तेजस्वी आणि धीरगंभीर भारद्वाज पुन्हा कुंतीपुत्र युधिष्ठिराकडे पोहोचण्यासाठी पुढे निघाला.