बाह्यमाभ्यन्तरं चैव चरन्तौ मार्गमुत्तमम्। ददृशाते महात्मानौ सपक्षाविव पर्वतौ
ते दोन्ही महात्मे बाहेरून आणि आतून उत्तम मार्गाने फिरताना, पंख असलेल्या दोन पर्वतांसारखे भासत होते.
ततो विक्षिपतः खङ्गं सौभद्रस्य यशस्विनः। शरावरणपक्षान्ते प्रजहार जयद्रथः
तेव्हा जयद्रथाने प्रसिद्ध सुभद्राचा तलवार उंचावत असताना, बाणांनी झाकलेल्या आपल्या ढालीच्या कडेला जोरदार प्रहार केला.
रुक्मपत्रान्तरे सक्तस्तस्मिंश्चर्मणि भास्वरे। सिन्धुराजबलोद्धूतः सोऽभज्यत महानसिः
त्या तेजस्वी ढालीच्या सोन्याच्या पत्र्यांमध्ये अडकलेली मोठी तलवार, सिंधुराजाच्या सामर्थ्याने जोरात आदळली गेली आणि तुटून गेली.
भग्नमाज्ञाय निस्त्रिंशमवप्लुत्य पदानि षट्। अदृश्यत निमेषेण स्वरथं पुनरास्थितः
तलवार तुटली हे कळताच, त्याने सहा पावले मागे उडी मारली आणि क्षणात पुन्हा आपल्या रथावर उभा दिसला.
तं कार्ष्णिं समरान्मुक्तमास्थितं रथमुत्तमम्। सहिताः सर्वराजानः परिवव्रुः समन्ततः
तो कृष्णपुत्र रणातून सुटून उत्तम रथावर चढला तेव्हा सर्व राजे मिळून त्याला चौफेर वेढून उभे राहिले.
ततश्चर्म च खङ्गं च समुत्क्षिप्य महाबलः। ननादार्जुनदायादः प्रेक्षमाणो जयद्रथम्
मग अर्जुनाचा वारस, मोठ्या बळाचा, ढाल आणि तलवार उंचावून जयद्रथाकडे पाहत सिंहासारखा गर्जना करू लागला.
सिन्धुराजं परित्यज्य सौभद्रः परवीरहा। तापयामास तत्सैन्यं भुवनं भास्करो यथा
सिंधुराजाला सोडून सुभद्रपुत्र, शत्रूवीरांचा संहार करणारा, त्या सैन्यावर सूर्य जसा जगाला तापवतो तसा प्रचंड हल्ला करू लागला.
तस्य सर्वायसीं शक्तिं शल्यः कनकभूषणाम्। चिक्षेप समरे घोरां दीप्तामग्निशिखामिव
शल्याने त्याच्यावर सोन्याने मढवलेली, भयंकर आणि पूर्ण लोखंडाची अशी एक तेजस्वी भाला युद्धात फेकली, जी अग्नीच्या ज्वाळेसारखी भासत होती.
तामवप्लुत्य जग्राह विकोशं चाकरोदसिम्। वैनतेयो यथा कार्ष्णिः पतन्तमुरगोत्तमम्
त्याने बाजूला उडी मारून ती भाला पकडली आणि तलवार उपसली, जणू गरुडाने पडणारा मोठा सर्प पकडावा तसे.
तस्य लाषवमाज्ञाय सत्वं चामिततेजसः। सहिताः सर्वराजानः सिंहनादमथानदन्
त्याची पराक्रम आणि अमर्याद तेज पाहून सर्व राजे मिळून सिंहासारखे मोठ्याने गर्जना करू लागले.
ततस्तामेव शल्यस्य सौभद्रः परवीरहा। मुमोच भुजवीर्येण वैदूर्यविकृतां शिताम्
मग सुभद्रपुत्र, शत्रूवीरांचा संहार करणारा, शल्याचा तोच धारदार आणि वैडूर्यांनी जडवलेला भाला आपल्या भुजाबळाने फेकून दिला.
सा तस्य रथमासाद्य निर्मुक्तभुजगोपमा। जघान सूतं शल्यस्य रथाच्चैनमपातयत्
तो भाला, सुटलेल्या सर्पासारखा, शल्याच्या रथावर आदळला आणि त्याचा सारथी मारून रथावरून खाली पाडला.
ततो विराटद्रुपदौ धृष्टकेतुर्युधिष्ठिरः। सात्यकिः केकया भीमो धृष्टद्युम्नशिखण्डिनौ
मग विराट, द्रुपद, धृष्टकेतु, युधिष्ठिर, सात्यकी, केकय, भीम, धृष्टद्युम्न आणि शिखंडी—
यमौ च द्रौपदेयाश्च साधुसाध्विति चुक्रुशुः। बाणशब्दाश्च विविधाः सिंहनादाश्च पुष्कलाः
यमद्वय आणि द्रौपदीपुत्र यांनी 'छान! छान!' असे मोठ्याने उद्गार काढले आणि बाणांचे आवाज व सिंहगर्जना मोठ्या प्रमाणात घुमू लागली.
प्रादुरासन्हर्षयन्तः सौभद्रमपलायिनम्। तन्नामृष्यन्त पुत्रास्ते शत्रोर्विजयलक्षणम्
सौभद्र जेव्हा पळाला, तेव्हा तुमचे पुत्र शत्रूच्या विजयाचं चिन्ह पाहून असह्य झाले आणि आनंदाने तिथे प्रकटले.
अथैनं सहसा सर्वे समन्तान्निशितैः शरैः। अभ्याकिरन्महाराज जलदा इव पर्वतम्
मग राजन, सर्वांनी एकदम चारही बाजूंनी तीक्ष्ण बाणांचा वर्षाव त्याच्यावर केला, जणू ढगांनी पर्वतावर पाऊस पाडावा.
तेषां च प्रियमन्विच्छन्सूतस्य च पराभवम्। आर्तायनिरमित्रघ्नः क्रुद्धः सौभद्रमभ्ययात्
त्यांना हवे ते साध्य करायला आणि सारथ्याचा पराभव व्हावा म्हणून, क्रुद्ध अमित्रघ्न, आर्तायनाचा पुत्र, सौभद्राकडे धावून गेला.
तद्बलं सुमहद्दीर्णं त्वदीयं प्रेक्ष्य वीर्यवान्। दधारैको रणे पाण्डून्वृषसेनोऽस्त्रमायया
तुमचं मोठं आणि तुटलेलं सैन्य पाहून, वीर वृषसेन एकट्यानेच आपल्या अस्त्रकौशल्यानं पांडवांना युद्धात थोपवून धरलं.
शरा दश दिशो मुक्ता वृषसेनेन संयुगे। विचेरुस्ते विनिर्भिद्य नरवाजिरथद्विपान्
युद्धात वृषसेनाने सोडलेले दहा बाण पुरुष, घोडे, रथ आणि हत्ती यांना भेदून सर्व दिशांना फिरू लागले.
तस्य दीप्ता महाबाणा विविश्चेरुः सहस्रशः। भानोरिव महाराज घर्मकाले मरीचयः
त्याचे जाज्वल्य बाण हजारोंनी घुसले, राजन, जणू उन्हाळ्यात सूर्यकिरणं पृथ्वीवर पडावी.
तेनार्दिता महाराज रथिनः सादिनस्तथा। निपेतुरुर्व्यां सहसा वातभग्ना इव द्रुमाः
त्याच्या बाणांनी घायाळ झालेले रथी आणि घोडेस्वार अचानक वाऱ्याने मोडलेल्या झाडांसारखे जमिनीवर कोसळले.
हयौघांश्च रथौघांश्च गजौघांश्च महारथः। अपातयद्रणे राजञ्शतशोऽथ सहस्रशः
त्या महायोद्ध्याने युद्धात शेकडो-हजारोंनी घोड्यांचे, रथांचे आणि हत्तींचे तुकडे पाडले, राजन.
दृष्ट्वा तमेकं समरे विचरन्तमभीतवत्। सहिताः सर्वराजानः परिवव्रुः समन्ततः
युद्धभूमीत तो एकटा निर्भयपणे वावरताना पाहून सर्व राजांनी मिळून त्याला चौफेर घेरलं.
नाकुलिस्तु शतानीको वृषसेनं समभ्ययात्। विव्याध चैनं दशभिर्नाराचैर्मर्मभेदिभिः
शतानीक नायक नकुल वृषसेनाकडे गेला आणि त्याला दहा मर्मभेदी बाणांनी घायाळ केलं.
तस्य कर्णात्मजश्चापं छित्त्वा केतुमपातयत्। तं भ्रातरं परीप्सन्तो द्रौपदेयाः समभ्ययुः
कर्णपुत्राने नकुलाचं धनुष्य तोडून त्याचा ध्वज खाली पाडला; मग आपला भाऊ वाचवायला द्रौपदीपुत्र धावून आले.
कर्णात्मजं शरव्रातैरदृश्यं चक्रुरञ्जसा। तान्नदन्तोऽभ्यधावन्त द्रोणपुत्रमुखा रथाः
द्रौपदीपुत्रांनी बाणांचा मारा करून कर्णपुत्राला दिसेनासा केला; तेव्हा द्रोणपुत्र व इतर रथी गर्जना करत त्यांच्यावर चालून गेले.
छादयन्तो महाराज द्रौपदेयान्महारथान्। शरैर्नानाविधैस्तूर्णं पर्वताञ्जलदा इव
राजन, त्यांनी वेगवेगळ्या प्रकारच्या बाणांनी द्रौपदीपुत्र या महायोद्ध्यांना झपाट्याने झाकून टाकलं, जणू ढग पर्वत झाकतात.
तान्पाण्डवाः प्रत्यगृह्णंस्त्वरिताः पुत्रगृद्धिनः। पाञ्चालाः केकया मत्स्याः सृञ्जयाश्चोद्यतायुधाः
पांडव, आपल्या मुलांसाठी आतुर होऊन, त्यांना झपाट्याने सामोरे गेले; पाञ्चाल, केकय, मत्स्य आणि सृंजय शस्त्र उगारून तयार होते.
तद्युद्धमभवद्धोरं सुमहद्रोमहर्षणम्। त्वदीयैः पाण्डुपुत्राणां देवानामिव दानवैः
तुमच्या लोकांमध्ये आणि पांडुपुत्रांमध्ये ते युद्ध अत्यंत भीषण, मोठं आणि अंगावर काटा आणणारं झालं, जणू देव आणि दानवांत लढाई व्हावी.
एवं युयुधिरे वीराः संरब्धाः कुरुपाण्डवाः। परस्परमुदीक्षन्तः परस्परकृतागसः
कुरू आणि पांडव हे दोन्ही सैन्याचे वीर संतप्त होऊन एकमेकांकडे रोखून पाहत, एकमेकांच्या अपराधांचा विचार करत लढू लागले.