स बाणवर्षं सुमहदसृजत्पार्षतं प्रति। मघवान्समभिक्रुद्धः सहसा दानवानिव
द्रोणाने रागाने भरून, जसा इंद्र दानवांवर अचानक तुफान बाणांचा वर्षाव करतो, तसा पार्षतावर प्रचंड बाणांचा पाऊस पाडला.
ते कम्प्यमाना द्रोणेन बाणैः पाण्डवसृञ्जयाः। पुनःपुनरभज्यन्त सिंहेनैवेतरे मृगाः
द्रोणाच्या बाणांनी पांडव आणि श्रींजय लोक हादरले आणि सिंह जसा इतर जनावरांना पुन्हा पुन्हा पांगवतो, तसे ते वारंवार विखुरले गेले.
तथा पर्यपतद्रोणः पाण्डवानां बले बली। अलातचक्रवद्राजंस्तदद्भुतमिवाभवत्
राजा, त्या वेळी द्रोण पांडवांच्या सैन्यात अगदी जणू काही फिरणाऱ्या अग्नीच्या चाकासारखा वावरत होता आणि ते दृश्य फारच अद्भुत वाटत होते.
खचरनगरकल्पं कल्पितं शास्त्रदृष्ट्या चलदनिलपताकं ह्लादनं वल्गिताश्वम्। स्फटिकविमलकेतुं त्रासनं शात्रवाणां रथवरमधिरूढः सञ्जहारारिसेनाम्
तो सुंदर रथावर आरूढ झाला होता, जणू काही आकाशातील नगरीसारखा, शास्त्रानुसार सजवलेला, वाऱ्यात फडकणारे पताका, उडणारे घोडे, स्फटिकासारखा निर्मळ ध्वज, शत्रूंना भयभीत करणारा, आणि त्याने शत्रूंची सेना मोडून काढली.
शताद्विशिष्टं यं युद्धे सममन्यन्त वृष्णयः। चेकितानं महेष्वासं कस्तं द्रोणादवारयत्
चेकितान हा युद्धात शंभर वीरांइतका समजला जात असे, वृष्णी लोक त्याला तसा मानत, मग द्रोणापासून त्याला कोण थांबवू शकणार?
वार्धक्षेमिः कलिङ्गानां यः कन्यामाहरद्युधि। अनाधृष्टिरदीनात्मा कस्तं द्रोणादवारयत्
वार्धक्षेमी, ज्याने युद्धात कलिंगांची राजकन्या जिंकली, तो निर्भय आणि धीरोदात्त होता, मग द्रोणापासून त्याला कोण थांबवू शकेल?
भ्रातरः पञ्च कैकेया धार्मिकाः सत्यविक्रमाः। इन्द्रगोपकसङ्काशा रक्तवर्मायुधध्वजाः
कैकेयीचे पाच भाऊ, धर्मनिष्ठ आणि खरे पराक्रमी, लाल रंगाच्या इंद्रगोपासारखे तेजस्वी, लाल कवच, शस्त्रे आणि ध्वज धारण करणारे.
मातृष्वसुः सुता वीराः पाण्डवानां जयार्थिनः। तान्द्रोणं हन्तुमायातान्के वीराः पर्यवारयन्
ते वीर, जे पांडवांच्या विजयासाठी आले होते आणि त्यांची मावशीची मुले होती, द्रोणाचा वध करण्यासाठी आले आणि त्यांना दुसरे वीरांनी वेढले.
यं योधयन्तो राजानो नाजयन्वारणावते। षण्मासानपि संरब्धा जिघांसन्तो युधां पतिं
ज्याला वाराणावत येथे राजे युद्ध करत असूनही सहा महिने प्रखर लढाई करूनही जिंकू शकले नाहीत, ज्या युद्धाच्या नायकाचा वध करण्याचा त्यांचा प्रयत्न फसला.
धनुष्मतां वरं शूरं सत्यसन्धं महाबलम्। द्रोणात्कस्तं नरव्याघ्रं युयुत्सुं पर्यवारयत्
तो नरव्याघ्र युयुत्सु, धनुर्धारांमध्ये श्रेष्ठ, पराक्रमी, सत्यव्रती, त्याला द्रोणापासून कोण थांबवू शकतो?
यः पुत्रं काशिराजस्य वाराणस्यां महारथम्। समरे स्त्रीषु गृध्यन्तं भल्लेनापाहरद्रथात्
ज्याने वाराणसीच्या युद्धात काशी राजाचा पुत्र, जो मोठा रथी होता आणि स्त्रियांकडे लालसा धरत होता, त्याला गदेद्वारे रथावरून खाली खेचले.
धृष्टद्युम्नं महेष्वासं पार्थानां मन्त्रधारिणम्। युक्तं दुर्योधनानर्थे सृष्टं द्रोणवधाय च
धृष्टद्युम्न, महान धनुर्धारी, पार्थांचा सल्लागार, दु:शासनाच्या नाशासाठी आणि द्रोणवधासाठी निर्माण झालेला.
निर्दहन्तं रणे योधान्दारयन्तं च सर्वतः। द्रोणाभिमुखमायान्तं के शूराः पर्यवारयन्
जो रणांगणात शत्रूंना जाळत होता, सगळीकडे त्यांना फाडत होता, आणि द्रोणाकडे सरसावत होता, अशा वीराला कोण वेढू शकले?
उत्सङ्ग इव सम्वृद्धं द्रुपदस्यास्त्रवित्तमम्। शैखण्डिनं शस्त्रगुप्तं के द्रोणादवारयन्
ड्रुपदाच्या मांडीवर वाढवलेला, शस्त्रविद्येत पारंगत, शस्त्रांनी संरक्षित शिखंडी, त्याला द्रोणापासून कोण थांबवू शकले?
य इमां पृथिवीं कृत्स्नां चर्मवत्समवेष्टयत्। महता रथघोषेण मुख्यारिघ्नो महारथः
ज्याच्या रथाच्या गजराने संपूर्ण पृथ्वी जणू काही कातड्याने झाकली गेली, जो प्रमुख शत्रूंचा संहारक आणि महान रथी होता.
दशाश्वमेधानाजहे स्वन्नपानाप्तदक्षिणान्। निरर्गलान्सर्वमेधान्पुत्रवत्पालयन्प्रजाः
त्याने दहा अश्वमेध यज्ञ केले, विपुल अन्न, पाणी आणि दान दिले, सर्व यज्ञ निर्बंधरहित केले आणि प्रजेची आपल्या मुलांप्रमाणे काळजी घेतली.
विसृष्टा दक्षिणा यस्य गङ्गाजलमवारयत्। गङ्गास्रोतसि यावत्यः सिकता अप्यशेषतः। तावतीर्गा ददौ वीर उशीनरसुतोऽध्वरे
त्याने यज्ञात दक्षिणा दिली, तेव्हा गंगाजळं थांबलं; गंगेच्या प्रवाहात जितक्या वाळूच्या कणिका आहेत, तितक्या गायी उशीनरपुत्र वीराने त्या यज्ञात दिल्या.
न पूर्वे नापरे चक्रुरिदं केचन मानवाः। इतीदं चुक्रुशुर्देवाः कृते कर्मणि दुष्करे
अशी कृती न पूर्वी कुणी केली, न नंतर कुणी करेल; हे कठीण कर्म पूर्ण झाल्यावर देवांनी असं म्हटलं.
पश्यामस्त्रिषु लोकेषु न तं संस्थास्नुचारिषु। जातं चापि जनिष्यन्तं द्वितीयं चापि साम्प्रतम्
तीनही लोकांत, गेलेल्यांत, सध्या असलेल्यांत किंवा पुढे जन्म घेणाऱ्यांत, त्याच्यासारखा दुसरा कुणीच आम्हाला दिसत नाही.
अन्यमौशीनराच्छेब्याद्धुरो वोढारमित्युत। गतिं यस्य न यास्यन्ति मानुषा लोकवासिनः
उशीनराचा किंवा शैब्याचा मुलगा सोडून असं ओझं कोण उचलू शकेल? त्याचा मार्ग या जगात राहणाऱ्या माणसांना गाठता येणार नाही.
तस्य नप्तारमायान्तं शैब्यं कः समवारयत्। द्रोणायाभिमुखं यत्तं व्यात्ताननमिवान्तकम्
ड्रोणाच्या समोर, मृत्यूसारखा तोंड उघडून उभा असताना, त्याचा नातू शैब्याला थांबवायला कोण धजावलं असतं?
विराटस्य रथानीकं मत्स्यस्यामित्रघातिनः। प्रेप्सन्तं समरे द्रोणं के वीराः पर्यवारयन्
मात्स्यराज विराटाचा रथदल जिंकायचं ड्रोणाने ठरवलं, तेव्हा त्या युद्धात कोण वीरांनी त्याला घेरलं होतं?
सद्यो वृकोदराज्जातो महाबलपराक्रमः। मायावी राक्षसो वीरो यस्मान्मम महद्भयम्
वृकोदरापासून तात्काळ एक बलाढ्य, मायावी राक्षस जन्माला आला, जो माझ्यासाठी फार मोठ्या भीतीचं कारण ठरला.
पार्थानां जयकामं तं तं पुत्राणां मम कण्टकम्। घटोत्कचं महात्मानं कस्तं द्रोणादवारयत्
पार्थांच्या विजयासाठी, माझ्या मुलांसाठी काटा ठरलेला, महात्मा घटोत्कच—त्याला ड्रोणापासून कोण रोखू शकलं असतं?
एते चान्ये च बहवो येषामजितं युधि। त्यक्तारः संयुगे प्राणान्किं तेषामजितं युधि
हे आणि असे कित्येक, जे युद्धात अजिंक्य होते आणि ज्यांनी रणांगणात प्राण दिले—त्यांना युद्धात कोण जिंकू शकेल?
येषां च पुरुषव्याघ्रः शार्ङ्गधन्वा व्यपाश्रयः।। लोकानां गुरुरत्यर्थं लोकनाथः सनातनः
ज्यांचा आधार पुरुषसिंह, शार्ङ्गधन्वा, जगाचा श्रेष्ठ गुरु आणि सनातन लोकनाथ आहे—
नारायणोरणे नाथो दिव्यो दिव्यात्मकः प्रभुः।। यस्य दिव्यानि कर्माणि प्रवदन्ति मनीषिणः
रणात दिव्य, दिव्यात्मा, सर्वांचा स्वामी नारायण, ज्याची दिव्य कर्मं ज्ञानी लोक सांगतात—
तान्यहं कीर्तयिष्यामि भक्त्या स्थैर्यार्थमात्मनः
मी ती कर्मं भक्तीने सांगणार आहे, माझ्या मनाला स्थिरता यावी म्हणून.
तथा गदश्च साम्बश्च प्रद्युम्नोऽथ विदूरथः। अगावहोऽनिरुद्धश्च चारुदेष्णः ससारणः
गद, साम्ब, प्रद्युम्न, विदूरथ, अगावह, अनिरुद्ध, चारुदेष्ण आणि सारण—
उल्मुको निशठश्चैव झिल्ली बभ्रुश्च वीर्यवान्। पृथुश्च विपृथुश्चैव शमीङ्कोऽथारिमेजयः
उल्मुक, निशठ, झिल्ली, पराक्रमी बभ्रू, पृथु, विपृथु, शमींक आणि अरिमेजय—