अथोपेत्य महाबाहुरभिवाद्य पितामहम् । अतिष्ठत्प्राञ्जलिः प्रह्वः किं करोमीति चाब्रवीत्
मग बलवान अर्जुन तिथे येऊन, पितामहांना वंदन करून, हात जोडून नम्रपणे उभा राहिला आणि विचारले, 'मी काय करू?'
तं दृष्ट्वा पाण्डवं राजन्नभिवाद्याग्रतः स्थितम्। अभ्यभाषत धर्मात्मा भीष्मः प्रीतो धनंजयम्
पांडव अर्जुनाने वंदन करून समोर उभा राहिलेला पाहून, धर्मात्मा भीष्म आनंदाने धनंजयाशी बोलू लागले.
दह्यतीव शरीर मे संवृतस्य तवेषुभिः। मर्माणि परिदूयन्ते मुखं च परिशुष्यति
'तुझ्या बाणांनी माझे शरीर जळत आहे; माझ्या मर्मस्थानी वेदना होत आहे आणि माझे तोंड कोरडे पडले आहे.'
वेदनार्तशरीरस्य प्रयच्छापो ममार्जुन। त्वं हि शक्तो महेष्वास दातुमम्भो यथाविधि
'अर्जुना, माझे शरीर वेदनेने त्रस्त आहे, मला पाणी दे. तू, महान धनुर्धारी, योग्य रीतीने मला पाणी देऊ शकतोस.'
अर्जुनस्तु तथेत्युक्त्वा रथमारुह्य वीर्यवान्। अधिज्यं बलवत्कृत्वा गाण्डीवं व्याक्षिपद्धनुः
अर्जुनाने 'तसेच होईल' असे म्हणून, आपल्या रथावर चढून, मोठ्या ताकदीने गांडीव धनुष्याचा दोर लावला आणि ती धनुष्ये जोरात ओढली.
तस्य ज्यातलनिर्घोषं विस्फूर्जितमिवाशनेः । वित्रेसुः सर्वभूतानि सर्वे श्रुत्वा च पार्थिवाः
त्याच्या धनुष्याच्या दोराचा आवाज वीजेच्या गडगडाटासारखा घुमला; तो ऐकून सर्व जीव घाबरले आणि सर्व राजे हादरले.
ततः प्रदक्षिणं कृत्वा रथेन रथिनां वरः। शयानं भरतश्रेष्ठं सर्वशस्त्रभृतां वरम्
मग रथांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या अर्जुनाने आपल्या रथाने झोपलेल्या, सर्व शस्त्रधारींमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या भीष्माभोवती प्रदक्षिणा घातली.
संधाय च शरं दीप्तमभिमन्त्र्य स पाण्डवः। पर्जन्यास्त्रेण संयोज्य सर्वलोकस्य पश्यतः
त्या पांडवाने एक तेजस्वी बाण लावून, योग्य मंत्र म्हणत, त्याला पर्जन्यास्त्राशी जोडले आणि सगळ्या लोकांच्या समोर सोडला.
अविध्यत्पृथिवीं पार्थः पार्श्वे भीष्मस्य दक्षिणे । उत्पपात ततो धारा वारिणो विमला शुभा
पार्थाने भीष्माच्या उजव्या बाजूला पृथ्वीवर बाण मारला; तिथून एक शुद्ध आणि शुभ पाण्याची धार उगम पावली.
शीतस्यामृतकल्पस्य दिव्यगन्धरसस्य च । अतर्पयत्ततः पार्थः शीतया जलधारया
त्या थंड, अमृतासारख्या, दिव्य सुवास आणि स्वाद असलेल्या पाण्याच्या धारांनी पार्थाने भीष्माला तृप्त केले आणि त्याला गारवा दिला.
भीष्मं कुरूणामृषभं दिव्यं दिव्यपराक्रमम् । कर्मणा तेन पार्थस्य शक्रस्येव विकुर्वतः
पार्थाच्या त्या कृत्यामुळे, जणू काही इंद्राने अद्भुत कार्य केले, त्याने कुरूंच्या वृषभी असलेल्या, दिव्य पराक्रम असलेल्या भीष्माचा सन्मान केला.
विस्मयं परमं जग्मुस्ततस्ते वसुधाधिपाः । तत्कर्म प्रेक्ष्य बीभत्सोरतिमानुषविक्रमम्
भीमसेनाच्या लहान भावाने केलेले ते अतिमानवी पराक्रम पाहून पृथ्वीवरील सर्व राजे अत्यंत आश्चर्यचकित झाले.
संप्रावेपन्त कुरवो गावः शीतार्दिता इव। विस्मयाच्चोत्तरीयाणि व्याविध्यन्सर्वतो नृपाः
कौरव लोक थंडीने त्रस्त झालेल्या गायींसारखे थरथर कापू लागले; आणि आश्चर्याने सर्व राजांनी आपली वरची वस्त्रे फेकून दिली.
शङ्खदुन्दुभिनिर्घोषस्तुमुलः सर्वतोऽभवत्। तृप्तः शान्तनवश्चापि राजन्बीभत्सुमब्रवीत्
सर्व बाजूंनी शंख आणि डुगडुगींचा मोठा गजर झाला; आणि शंतनूचे पुत्र, आता तृप्त झाल्यावर, अर्जुनाशी बोलू लागले, राजन.
सर्वपार्थिववीराणां सन्निधौ पूजयन्निव । नैतच्चित्रं महाबाहो त्वयि कौरवनन्दन
सर्व राजवीरांच्या उपस्थितीत, जणू काही तुझा गौरव करीत, तो म्हणाला, 'महाबाहू, कौरवांचा आनंद असलेल्या अर्जुना, तुझ्याकडून हे काहीच आश्चर्य नाही.'
कथितो नारदेनासि पूर्वर्षिरमितद्युते । वासुदेवसहायस्त्वं महत्कर्म करिष्यसि
'तुला पूर्वी नारद ऋषीने सांगितले होते की, वासुदेवाच्या मदतीने तू महान कार्य करशील.'
यन्नोत्सहति देवेन्द्रः सह देवैरपि ध्रुवम् । विदुस्त्वां निधनं पार्थ सर्वक्षत्रस्य तद्विदः
'जे कार्य देवराज इंद्रालाही देवांसह करता येत नाही, ते तत्त्व जाणणारे जाणतात की, पार्था, तू सर्व क्षत्रियांचा संहार करणारा आहेस.'
धनुर्धराणामेकस्त्वं पृथिव्यां प्रवरो नृषु
'पृथ्वीवरील सर्व धनुर्धारींमध्ये, पुरुषांमध्ये तूच सर्वश्रेष्ठ आहेस.'
मनुष्या जगति श्रेष्ठाः पक्षिणां पतगेश्वरः। सरितं सागरः श्रेष्ठो गौर्वरिष्ठा चतुष्पदाम्
'माणसांमध्ये श्रेष्ठ म्हणजे माणूसच; पक्ष्यांमध्ये गरुड श्रेष्ठ; नद्यांमध्ये समुद्र श्रेष्ठ; आणि चौपायांमध्ये वृषभ श्रेष्ठ.'
आदित्यस्तेजसां श्रेष्ठो गिरीणां हिमवान्वरः । जातीनां ब्राह्मणः श्रेष्ठः श्रेष्ठस्त्वमसि धन्विनां
'तेजस्वी गोष्टींमध्ये सूर्य श्रेष्ठ; पर्वतांमध्ये हिमालय श्रेष्ठ; जातींमध्ये ब्राह्मण श्रेष्ठ; आणि धनुर्धारींमध्ये तूच श्रेष्ठ आहेस.'
न वै श्रुतं धार्तराष्ट्रेण वाक्यं मयोच्यमानं विदुरेण चैव। द्रोणेन रामेण जनार्दनेन मुहुर्मुहुः सञ्जयेनापि चोक्तम्
'मी, विदुर, द्रोण, राम, जनार्दन आणि पुन्हा पुन्हा संजय यांनी सांगितलेली वचने धृतराष्ट्रपुत्र दुर्योधनाने कधीच ऐकली नाहीत.'
परीतबुद्धिर्हि विसंज्ञकल्पो दुर्योधनो न च तच्छ्रद्दधाति। स शेष्यते वै निहतश्चिराय शास्त्रातिगो भीमबलाभिभूतः
'दुर्योधनाची बुद्धी गोंधळलेली आणि जणू काही शुद्ध हरपलेली आहे, म्हणून तो हे मानत नाही; तो शास्त्राचा उल्लंघन करून, भीमाच्या बळाने मारला जाऊन, दीर्घकाळ पडून राहील.'
एतच्छ्रुत्वा तद्वचः कौरवेन्द्रो दुर्योधनो दीनमना बभूव। तमब्रविच्छान्तनवोऽभिवीक्ष्य निबोध राजन्भव वीतमन्युः
हे ऐकून, कौरवांचा राजा दुर्योधन खूपच खिन्न झाला. त्याला असे पाहून शांतनूंच्या पुत्राने त्याला म्हटले, "राजा, नीट ऐक आणि राग सोडून दे."
दृष्टं दुर्योधनैतत्ते यथा पार्थेन धीमता। जलस्य धारा जनिता शीतस्यामृतगन्धिनः
दुर्योधन, तू पाहिलेस की, बुध्दीमान पार्थाने कसा थंडगार, अमृतासारखा सुगंधी पाण्याचा झरा निर्माण केला.
एतस्य कर्ता लोकेऽस्मिन्नान्यः कश्चन विद्यते। आग्नेयं वारुणं सौम्यं वायव्यमथ वैष्णवम्
या जगात असे अद्भुत कार्य अग्नी, पाणी, चंद्र, वारा किंवा विष्णू यांच्या सामर्थ्यानेही कोणी करू शकत नाही.
ऐन्द्रं पाशुपतं ब्रह्मं पारमेष्ठ्यं प्रजापतेः । धातुस्त्वष्टुश्च सवितुर्वैवस्वतमथापि वा
इंद्र, पशुपती, ब्रह्मा, परमेष्ठी, प्रजापती, धाता, त्वष्टा, सविता किंवा वैवस्वत यांच्या सामर्थ्यानेही हे शक्य नाही.
सर्वस्मिन्मानुषे लोके वेत्त्येको हि धनञ्जयः। कृष्णो वा देवकीपुत्रो नान्यो वेदेह कश्चन
संपूर्ण मानवजातीमध्ये, हे गुपित फक्त धनंजय किंवा देवकीपुत्र कृष्णालाच माहीत आहे; दुसऱ्या कोणालाही नाही, राजा.
अशक्यः पाण्डवस्तात युद्धे जेतुं कथंचन । अमानुषाणि कर्माणि यस्यैतानि महात्मनः
माझ्या लाडक्या, पांडवाला युद्धात कुठल्याही प्रकारे हरवणे अशक्य आहे, कारण त्याची कृत्ये माणसाच्या पलीकडची आहेत.
तेन सत्ववता सङ्ख्ये शूरेणाहवशोभिना । जिष्णुना समरे राजन्संधिर्भवतु मा चिरम्
म्हणून, राजा, जो धैर्यवान, शूर आणि रणांगणात तेजस्वी आहे अशा जिष्णुशी लवकर शांतता करावी.
यावत्कृष्णो महाबाहुः स्वाधीनः कुरुसत्तम। तावत्पार्थेन शूरेण संधिस्ते तात युज्यताम्
जोपर्यंत बलवान कृष्ण त्यांच्याकडे आहे, कुरुकुळातील श्रेष्ठ, तोपर्यंत शूर पार्थाशी शांतता करावी.