विराटस्य प्रियो भ्राता शतानीको निपातितः। शतानीकं च समरे हत्वा भीष्मः प्रतापवान्
विराटाचा आवडता भाऊ शतानिक युद्धात पडला; आणि शतानिकाचा वध करून, पराक्रमी भीष्म—
सहस्राणि महाराज राज्ञां भल्लैरपातयत्। उद्विग्नाः समरे योधा विक्रोशन्ति धनञ्जयम्
राजा, हजारो राजांना बाणांनी खाली पाडले; युद्धात त्रस्त झालेले सैनिक धनंजयाला हाक मारू लागले.
ये च केचन पार्थानामभियाता धनञ्जयम् । राजानो भीष्ममासाद्य गतास्ते यमसादनम्
पांडवांपैकी जे कोणी धनंजयाकडे गेले, ते राजे भीष्माला सामोरे जाऊन यमाच्या निवासाला पोहोचले.
किरन्दश दिशो भीष्मः शरजालैः समन्ततः । अतीत्य सेनां पार्थानामवतस्थे चमूमुखे
भीष्माने सर्व दिशांना बाणांच्या जाळ्याने झाकून टाकले; पांडवांच्या सैन्यातून वाट काढत तो सैन्याच्या पुढे उभा राहिला.
स कृत्वा सुमहत्कर्म तस्मिन्वै दशमेऽहनि। सेनयोरन्तरे तिष्ठन्प्रगृहीतशरासनः
त्या दहाव्या दिवशी मोठे पराक्रम करून, तो दोन्ही सैन्यांच्या मध्ये, हातात धनुष्य-बाण घेऊन उभा राहिला.
न चैनं पार्थिवाः केचिच्छक्ता राजन्निरीक्षितुम् । मध्यं प्राप्तं यथा ग्रीष्मे तपन्तं भास्करं दिवि
राजन, कुठलाही राजा त्याच्याकडे पाहू शकत नव्हता; जसा उन्हाळ्यात आकाशात तळपणारा सूर्य पाहवत नाही, तसा तो मधोमध उभा राहिला होता.
यथा दैत्यचमूं शक्रस्तापयामास संयुगे । तथा भीष्मः पाण्डवेयांस्तापयामास भारत
जसा इंद्राने युद्धात दैत्यांची सेना जाळली, तसाच भीष्माने पांडवांची सेना त्रस्त केली, हे भारत.
तथा चैनं पराक्रान्तमालोक्य मधुसूदनः। उवाच देवकीपुत्रः प्रीयमाणो धनञ्जयम्
असा पराक्रमी भीष्म पुढे येताना पाहून, मधुसूदन देवकीपुत्राने आनंदाने धनंजयाला सांगितले.
एष शान्तनवो भीष्मः सेनयोरन्तरे स्थितः । सन्निहत्य बलादेनं विजयस्ते भविष्यति
हा शांतनूचा पुत्र भीष्म दोन्ही सैन्यांच्या मध्ये उभा आहे; त्याला बळाने हरवल्यास तुझा विजय निश्चित होईल.
बलात्संस्तम्भयस्वैनं यत्रैषा भिद्यते चमूः । न हि भीष्मशरानन्यः सोढुमुत्सहते विभो
जिथे ही सेना तुटते आहे, तिथे त्याला बळाने रोख; कारण, महाबळ्या, भीष्माचे बाण दुसरा कोणीही सहन करू शकत नाही.
ततस्तस्मिन्क्षणे राजंश्चोदितो वानरध्वजः । सध्वजं सरथं साश्वं भीष्ममन्तर्दधे शरैः
त्या क्षणी, राजन, वानरध्वज अर्जुनाने, भीष्म, त्यांचा ध्वज, रथ आणि घोडे — हे सर्व आपल्या बाणांनी झाकून टाकले.
स चापि कुरुमुख्यानामृषभः पाण्डवेरितान्। सरव्रतैः शरव्रातान्बहुधा विदुधाव तान्
आणि कुरूंच्या सेनापती, पांडवांचे शत्रू, भीष्माने कुरूंच्या श्रेष्ठ वीरांनी सोडलेल्या बाणांच्या वर्षावाला अनेक प्रकारे परतवून लावले.
ततः पाञ्चालराजश्च धृष्टकेतुश्च वीर्यवान् । पाण्डवो भीमसेनश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः
मग पांचाळराजा, पराक्रमी धृष्टकेतू, पांडव भीमसेन आणि प्रषतपुत्र धृष्टद्युम्न,
यमौ च चेकितानश्च केकयाः पञ्च चैव ह । सात्यकिश्च महाबाहुः सौभद्रोऽथ घटोत्कचः
यमजुळे, चेकितान, केकयांचे पाच भाऊ, बलवान सात्यकी, सुभद्रापुत्र अभिमन्यू आणि घटोत्कच,
द्रौपदेयाः शिखण्डी च कुन्तिभोजश्च वीर्यवान् । विराटश्च महाराज पाण्डवेया महाबलाः
द्रौपदीचे पुत्र, शिखंडी, पराक्रमी कुंतिभोज आणि राजा विराट — हे सर्व पांडुपुत्र बलाढ्य होते,
एते चान्ये च बहवः पीडिता भीष्मसायकैः । समुद्धृताः फल्गुनेन निमग्नाः शोकसागरे
भीष्माच्या बाणांनी त्रस्त झालेले हे आणि इतर अनेक वीर, शोकाच्या समुद्रात बुडाले असताना, अर्जुनाने त्यांना वाचवले.
ततः शिखण्डी वेगेन प्रगृह्य परमायुधम्। भीष्ममेवाभिदुद्राव रक्ष्यमाणः किरीटिना
मग शिखंडी वेगाने आपले श्रेष्ठ शस्त्र उचलून, किरीटी अर्जुनाच्या संरक्षणाखाली, थेट भीष्मावर चालून गेला.
ततोऽस्यानुचरान्हत्वा सर्वान्रणविभागवित् । भीष्ममेवाभिदुद्राव बीभत्सुरपराजितः
मग रणकौशल्य जाणणाऱ्या, अजिंक्य भीमाने भीष्माचे सर्व अनुचर मारून, स्वतः भीष्मावर धाव घेतली.
सात्यकिश्चेकितानश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः । विराटो द्रुपदश्चैव माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ
सात्यकी, चेकितान, प्रषतपुत्र धृष्टद्युम्न, विराट, द्रुपद आणि माद्रीचे दोन पांडव पुत्र,
दुद्रुवुर्भीष्ममेवाजौ रक्षिता दृढधन्वना । अभिमन्युश्च समरे द्रौपद्याः पञ्च चात्मजाः
हे सर्व युद्धात भीष्मावर तुटून पडले, त्यांना दृढधन्वा अर्जुनाने संरक्षण दिले; अभिमन्यू आणि द्रौपदीचे पाचही पुत्रही त्या लढाईत होते.
ददृशुः समरे भीष्मं समुद्यतमहायुधम् । ते सर्वे दृढधन्वानः संयुगेष्वपलायिनः
त्यांनी युद्धात भीष्माला, त्याचे महान शस्त्र उचललेले पाहिले; हे सर्व दृढधन्वा वीर, युद्धात कधीही मागे न हटणारे होते.
बहुधा भीष्ममानर्च्छुर्मार्गणैः क्षतमार्गणैः । विधूय तान्बाणगणान्ये मुक्ताः पार्थिवोत्तमैः
त्यांनी अनेक प्रकारे बाणांनी भीष्माचा सन्मान केला, त्याला जखमी केले; पण भीष्माने राजश्रेष्ठांनी सोडलेल्या त्या बाणांच्या मेघांना झटकून टाकले.
पाण्डवानामदीनात्मा व्यगाहत वरूथिनीम् । चक्रे शरविघातं च क्रीडन्निव पितामहः
भीष्म निर्भयपणे पांडवांच्या फौजेत घुसला आणि जणू काही खेळत असल्यासारखा, आपल्या बाणांनी त्यांना घायाळ केले.
नाभिसंधत्त पाञ्चाल्ये स्मयमानो मुहुर्मुहुः । स्त्रीत्वं तस्यानुसंस्मृत्य भीष्मो बाणाञ्शिखण्डिने
भीष्म पुन्हा पुन्हा हसत, शिखंडीचे स्त्रीत्व आठवून, त्याच्यावर बाण सोडत नव्हता.
जघान द्रुपदानीके रथान्सप्त महारथः । ततः किलकिलाशब्दः क्षणेन समभूत्तदा
महामहारथी भीष्माने द्रुपदाच्या फौजेत सात रथांचा संहार केला; आणि लगेचच मोठा गोंगाट झाला.
मत्स्यपाञ्चालचेदीनां तमेकमभिधावताम् । ते नराश्वरथव्रातैर्मार्गणैश्च परंतप
मत्स्य, पांचाळ आणि चेदी राजांचे वीर, आपल्या सैन्य, घोडदळ आणि रथांसह, बाणांचा वर्षाव करत, एकटे भीष्मावर तुटून पडले.
तमेकं छादयामासुर्मेघा इव दिवाकरम् । भीष्मं भागीरथीपुत्रं प्रतपन्तं रणे रिपून्
भीष्म, भागीरथीपुत्र, जो युद्धात शत्रूंना जाळत होता, त्याला त्यांनी जणू सूर्याला मेघ झाकतात तसे, बाणांनी झाकून टाकले.
ततस्तस्य च तेषां च युद्धे देवासुरोपमे । किरीटी भीष्ममानर्च्छ पुरस्कृत्य शिखण्डिनम्
मग त्या देवासुरांसारख्या युद्धात, अर्जुनाने शिखंडीला पुढे करून, भीष्माचा सन्मान केला.
एवं ते पाण्डवाः सर्वे पुरस्कृत्य शिखण्डिनम् । विव्यधुः समरे भीष्मं परिवार्य समन्ततः
अशा प्रकारे सर्व पांडवांनी शिखंडीला पुढे करून, भीष्माला चारही बाजूंनी वेढून घेतले आणि युद्धात त्याच्यावर हल्ला केला.
शतघ्नीभिः सुघोराभिः परिघैश्च परश्वथैः । मुद्गरैर्मुसलैः प्रासैः क्षेपणीयैश्च सर्वशः
ते भीषण शतघ्नी, लोखंडी गदा, परशू, मोठ्या मूसळ, भाले आणि विविध प्रकारच्या फेकण्याच्या अस्त्रांनी भीष्मावर वार करू लागले.