अर्जुनस्तु ततो नागमायान्तं रजतोपमैः । विमलैरायसैस्तीक्ष्णैरविध्यत महारणे
पण अर्जुनाने त्या पुढे येणाऱ्या हत्तीवर चकाकणारे, लोखंडी आणि चांदीसारखे तेजस्वी असे धारदार बाण सोडले.
शिखण्डिनं च कौन्तेयो याहियाहीत्यचोदयत्। भीष्मं प्रति महाराज जह्येनमिति चाब्रवीत्
कुंतीपुत्राने शिखंडीला 'जा, जा!' असे सांगून भीष्मावर हल्ला कर आणि त्याचा वध कर, असेही म्हटले.
प्राग्ज्योतिषस्ततो हित्वा पाण्डवं पाण्डुपूर्वज। प्रययौ त्वरितो राजन्द्रुपदस्य रथं प्रति
मग प्राग्ज्योतिषाचा राजा, पांडव आणि ज्येष्ठ पांडवाला सोडून, घाईने द्रुपदाच्या रथाकडे गेला.
ततोऽर्जुनो महाराज भीष्ममभ्यद्रवद्द्रुतम्। शिखण्डिनं पुरस्कृत्य ततो युद्धमवर्तत
मग अर्जुनाने, राजन, शिखंडीला पुढे करून भीष्मावर झेप घेतली आणि तेथे भीषण युद्ध सुरू झाले.
ततस्ते तावकाः शूराः पाण्डवं रभसं युधि । समभ्यधावन्क्रोशन्तस्तदद्भुतमिवाभवत्
तेव्हा तुमचे धाडसी सैनिक मोठ्या जोरात अर्जुनावर तुटून पडले आणि मोठ्याने आरोळ्या देऊ लागले; ते दृश्य पाहून सर्वांना आश्चर्य वाटले.
नानाविधान्यनीकानि पुत्राणां ते जनाधिप । अर्जुनो व्यधमत्काले दिवीवाभ्राणि मारुतः
राजाच्या मुलांच्या वेगवेगळ्या फौजा अर्जुनाने योग्य वेळी पांगविल्या, जणू आकाशात वारा ढग उडवून लावतो तशी.
शिखण्डी तु समासाद्य भरतानां पितामहम्। इषुभिस्तूर्णमव्यग्रो बहुभिः स समाचिनोत्
शिखंडीने भरतांच्या पितामहाजवळ जाऊन, अनेक बाणांनी त्यांना वेगाने आणि निर्धास्तपणे झाकून टाकले.
रथाग्न्यगारश्चापार्चिरशिशक्तिगदेन्धनः । शरसङ्घमहाज्वालः क्षत्रियान्समरेऽदहत्
त्याचा रथ म्हणजे जणू यज्ञकुंड, धनुष्य जणू ज्वाला, बाण आणि भाले म्हणजे इंधन; त्या बाणांच्या प्रचंड ज्वाळांनी त्याने युद्धात क्षत्रियांना जाळून टाकले.
यथाऽग्निः सुमहानिद्धः कक्षे चरति सानिलः। तथा जज्वाल भीष्मोऽपि दिव्यान्यस्त्राण्युदीरयन्
जसा मोठा पेटलेला अग्नी वाऱ्याच्या झोताने जंगलात धावतो, तसाच भीष्मही दिव्य अस्त्रांचा वर्षाव करत युद्धभूमीत प्रज्वलित झाला.
सोमकांश्च रणे भीष्मो जघ्ने पार्थपदानुगान् । न्यवारयत तत्सैन्यं पाण्डवस्य महारथः
युद्धात भीष्माने सोमक आणि अर्जुनाचे अनुयायी यांना ठार केले आणि त्या महान रथीने पांडवांची सेना रोखून धरली.
सुवर्णपुङ्खैरिषुभिः शितैः सन्नतपर्वभिः । नादयन्स दिशो भीष्मः प्रदिशश्च महाहवे
तीक्ष्ण, वाकडी आणि सोन्याच्या पिसांनी सजवलेले बाण सोडून भीष्माने युद्धात सर्व दिशांना आणि कोपऱ्यांना गजरांनी भरून टाकले.
पातयन्रथिनो राजन्हयांश्च सह सादिभिः । मुण्डतालवनानीव चकार स रथव्रजान्
राजा, जेव्हा त्याने रथचालक आणि घोडे त्यांच्या स्वारांसह पाडले, तेव्हा त्या रथांच्या तुकड्या जणू मुंड आणि तालाच्या झाडांच्या बनासारख्या दिसू लागल्या.
निर्मनुष्यान्रथान्राजन्गजानश्वांश्च संयुगे । चकार समरे भीष्मः सर्वशस्त्रभृतां वरः
युद्धात शस्त्रधारींमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या भीष्माने रथ, हत्ती आणि घोडे माणसाविना करून टाकले, हे राजन.
तस्य ज्यातलनिर्घोषं विस्फूर्जितमिवाशनेः । निशम्य सर्वतो राजन्समकम्पन्त सैनिकाः
त्याच्या धनुष्याच्या प्रत्यंचेचा आवाज जणू वीजेच्या गडगडाटासारखा घुमू लागला; तो सर्वत्र ऐकून सैनिक थरथर कापू लागले, हे राजन.
अघोमा न्यपतन्बाणाः पितुस्ते मनुजेश्वर । नासञ्जन्त शरीरेषु भीष्मचापच्युताः शराः
मनुष्याधिपती, तुमच्या वडिलांचे बाण घनघोर पावसासारखे पडत होते; भीष्माच्या धनुष्यातून सुटलेला एकही बाण लक्ष्य चुकला नाही.
निर्मनुष्यान्रथान्राजन्सुयुक्ताञ्जवनैर्हयैः । वातायमानानद्राक्षं ध्रियमाणान्विशांपते
जनांचा स्वामी, मी पाहिले की उत्तम आणि वेगवान घोड्यांनी जोडलेले रथ माणसाविना रिकामे झाले आणि वाऱ्याने उडत होते, तरीही ते एकत्र धरलेले होते.
चेदिकाशिकरूशानां सहस्राणि चतुर्दश । महारथाः समाख्याताः कुलपुत्रास्तनुत्यजः
चेदि, काशी आणि करूष या जातींचे चौदा हजार वीर, जे मोठे रथी, कुलीन आणि प्राणार्पण करणारे होते—
अपरावर्तिनः शूराः सुवर्णविकृतध्वजाः । संग्रामे भीष्ममासाद्य सवाजिरथकुञ्जराः
हे सर्व शूर, न डगमगणारे, सोन्याच्या ध्वजांनी सजलेले, घोडे, रथ आणि हत्तींसह भीष्मासमोर युद्धात उभे राहिले.
जग्मुस्ते परलोकाय व्यादितास्यमिवान्तकम्। न तत्रासीद्रणे राजन्सोमकानां महारथः
ते सर्व जण जणू मोठ्या तोंडाने उभ्या असलेल्या मृत्यूकडेच गेले; त्या युद्धात सोमकांचा एकही मोठा रथी शिल्लक राहिला नाही.
यः संप्राप्य रणे भीष्मं जीविते स्म मनो दधे । तांश्च सर्वान्रणे योधान्प्रेतराजपुरं प्रति
ज्याने युद्धात भीष्माचा सामना करूनही जगण्याचा विचार केला, त्या सर्व योद्ध्यांना मृत्युलोकाच्या नगरीकडे पाठवले गेले.
नीतानमन्यन्त जना दृष्ट्वा भीष्मस्य विक्रमम् । न कश्चिदेनं समरे प्रत्युद्याति महारथः
भीष्माच्या पराक्रमाने लोकांना वाटले की ते सर्व वीर नेले गेले; युद्धात एकही मोठा रथी त्याच्यापुढे उभा राहण्याचे धाडस करीत नव्हता.
ऋते पाण्डुसुतं वीरं श्वेताश्वं कृष्णसारथिम् । शिखण्डिनं च समरे पाञ्चाल्यममितौजसम्
फक्त पांडुपुत्र, ज्याचे घोडे पांढरे आणि सारथी कृष्ण आहे, तसेच द्रुपदपुत्र, पराक्रमी शिखंडी—हेच युद्धात उरले होते.
शिखण्डी तु रणे भीष्ममासाद्य पुरुषर्षभम् । दशभिर्निशितैर्भल्लैराजघान स्तनान्तरे
शिखंडीने रणभूमीत भीष्मासमोर येऊन, पुरुषांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या त्याच्या छातीवर दहा तीक्ष्ण बाणांनी घाव घातला.
शिखण्डिनं तु गाङ्गेयः क्रोधदीप्तेन चक्षुषा । संप्रेक्षत कटाक्षेण निर्दहन्निव भारत
गंगेपुत्र भीष्माने शिखंडी कडे प्रचंड रागाने तेजस्वी नजरेने पाहिले, जणू काही कटाक्ष टाकून त्याला जाळून टाकतोय असं वाटलं.
स्त्रीत्वं तस्य स्मरन्राजन्सर्वलोकस्य पश्यतः। नाजघान रणे भीष्मः स च तन्नावबुद्धवान्
राजा, सर्व लोकांसमोर शिखंडीचं पूर्वीचं स्त्रीत्व आठवून, भीष्माने त्याच्यावर युद्धात बाण सोडले नाहीत, आणि शिखंडीला हे कळलंच नाही.
अर्जुनस्तु महाराज शिखण्डिनमभाषत । अभित्वरस्वास्य वधे शिखण्डिन्रथसत्तम
महाराज, अर्जुनाने शिखंडीला सांगितलं, 'शिखंडी, रथांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या, तू लवकर जा आणि त्याचा वध कर.'
किं ते विवक्षया वीर जहि भीष्मं महारथम् । न ह्यन्यमनुपश्यामि कंचिद्यौधिष्ठिरे बले
'वीरा, तुला काय शंका आहे? भीष्म या महान रथीला ठार कर. युधिष्ठिराच्या सैन्यात हे काम तुझ्याशिवाय कुणीच करू शकत नाही असं मला वाटतं.'
यः शक्तः समरे भीष्मं योधयेत पितामहम् । ऋते त्वां पुरुषव्याघ्र सत्यमेतद्ब्रवीमि ते
'पुरुषांमध्ये वाघ असलेल्या, तुझ्याशिवाय या रणांगणात कोणीच पितामह भीष्माशी लढू शकत नाही. मी तुला सत्य सांगतो.'
एवमुक्तस्तु पार्थेन शिखण्डी भरतर्षभ । शरैर्नानाविधैस्तूर्णं पितामहमुपाद्रवत्
पार्थाने असं सांगितल्यावर, भरतवंशातील शिखंडीने वेगवेगळ्या प्रकारच्या बाणांनी पितामह भीष्मावर झपाट्याने हल्ला केला.
अचिन्तयित्वा तान्बाणान्पिता देवव्रतस्तव । अर्जुनं समरे क्रुद्धं वारयामास सायकैः
तुझ्या वडिलांनी, देवव्रताने, त्या बाणांची पर्वा न करता, रणात रागाने अर्जुनाला आपल्या बाणांनी रोखून धरलं.