आजघान महाबाहुः पार्षतं तं महारथम् । तं चैव पार्षतो राजन्हार्दिक्यं नवभिः शरैः
महाबाहू हार्दिक्याने त्या महान रथी पार्षतपुत्रावर वार केला, आणि पार्षतपुत्रानेही हार्दिक्याला नव बाणांनी घायाळ केले, हे राजा.
विव्याध निशितैस्तीक्ष्णैः कङ्कपत्रैरजिह्नगैः । तयोः समभवद्युद्धं भीष्महेतोर्महाहवे
दोघांनीही टोकदार, सरळ, गृध्रपंखी बाणांनी एकमेकांवर वार केले; भीष्मासाठी त्या दोघांत भीषण युद्ध पेटले.
अन्योन्यातिशये युक्तं यथा वृत्रमहेन्द्रयोः । भीमसेनं तथाऽऽयान्तं भीष्मं प्रति महारथम्
त्यांच्या युद्धात एकमेकांवर कुरघोडी करण्याची चढाओढ होती, जशी वृत आणि इंद्र यांच्यात होती; तसाच भीमसेन भीष्माकडे, त्या महान रथीकडे, पुढे सरसावला.
भूरिश्रवाभ्ययात्तूर्णं तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् । सौमदत्तिरथो भीममाजघान स्तनान्तरे
भूरिश्रवा वेगाने पुढे येत 'थांब, थांब' असे ओरडला; सौमदत्तिरथीने भीमाच्या छातीवर घाव घातला.
नाराचेन सुतीक्ष्णेन रुक्मपुङ्खेन संयुगे। उरःस्थेन बभौ तेन भीमसेनः प्रतापवान्
लढाईत छातीला रोवलेला तीक्ष्ण, सोन्याच्या पिसांचा बाण घेऊन, पराक्रमी भीमसेन तेजाने उजळून निघाला.
स्कन्दशक्त्या यथा क्रौञ्चः पुरा नृपतिसत्तम। तौ शरान्सूर्यसंकाशान्कर्मारपरिमार्जितान्
पूर्वी स्कंदाच्या शक्तीने क्रौंच पक्षी जसा भेदला गेला, तशीच त्या दोघांनी सोन्यासारखे चमकणारे, लोहारांनी घडवलेले बाण एकमेकांवर सोडले.
अन्योन्यस्य रणे क्रुद्धौ चिक्षिपते नरर्षभौ । भीमो भीष्मवधाकाङ्क्षी सौमदत्तिं महारथम्
ते दोघेही रणात संतापून, एकमेकांवर बाणांचा वर्षाव करू लागले; भीमाने भीष्माचा वध करण्याच्या इच्छेने सौमदत्तिरथावर बाण सोडले.
तथा भीष्मजये गृध्नुः सौमदत्तिस्तू पाण्डवम् । कृतप्रतिकृते यत्तौ योधयामासतू रणे
तसेच, भीष्मावर विजय मिळवण्याची इच्छा असलेला सौमदत्ति पांडवाशी लढू लागला; दोघांनी एकमेकांचे वार परतवले आणि युद्ध सुरूच ठेवले.
युधिष्ठिरं तु कौन्तेयं महत्या सेनया वृत्तम्। भीष्माभिमुखमायान्तं भारद्वाजो न्यवारयत्
कुंतीपुत्र युधिष्ठिर मोठ्या सैन्यासह भीष्माकडे येत असताना, द्रोणाने त्याला आपल्या सैन्याने आडवले.
द्रोणस्य रथनिर्घोषं पर्जन्यनिनदोपमम् । श्रुत्वा प्रभद्रका राजन्समकम्पन्त मारिष
द्रोणाच्या रथाचा गडगडाट मेघांच्या गडगडाटासारखा ऐकून, प्रभद्रक हे राजा, घाबरून थरथरू लागले.
सा सेना महती राजन्पाण्डुपुत्रस्य संयुगे। द्रोणेन वारिता यत्ता न चचाल पदात्पदम्
राजा, पांडुपुत्रांची ती मोठी सेना, द्रोणाने युद्धात आडवली तरी, एक पाऊलही मागे हटली नाही.
चेकितान रणे यत्तं भीष्मं प्रति जनेश्वर । चित्रसेनस्तव सुतः क्रुद्धरूपमवारयत्
भीष्माविरुद्ध युद्धासाठी सज्ज असलेल्या चेकितानाला, तुझा पुत्र चित्रसेनाने रागाने समोर येऊन थांबवले.
भीष्महेतोः पराक्रान्तश्चित्रसेनः पराक्रमी । चेकितानं परं शक्त्या योधयामास भारत
भीष्माच्या कारणामुळे पराक्रमी चित्रसेनाने मोठ्या शक्तीनं चेकितानावर भाला फेकून युद्ध केलं, हे भारत.
तथैव चेकितानोऽपि चित्रसेनमवारयत् । तद्युद्धमासीत्सुमहत्तयोस्तत्र समागमे
त्याचप्रमाणे चेकितानानेही चित्रसेनाचा प्रतिकार केला; त्या दोघांमध्ये मोठं युद्ध सुरू झालं.
अर्जुनो वार्यमाणस्तु बहुशस्तत्र भारत । विमुखीकृत्य पुत्रं ते सेनां तव ममर्द ह
अर्जुनाला तिथे वारंवार थांबवण्याचा प्रयत्न झाला, पण त्याने तुझ्या मुलाला मागे हटवलं आणि तुझी फौज चिरडून टाकली.
दुःशासनोऽपि परया शक्त्या पार्थमवारयत्। कथं भीष्मं न नो हन्यादिति निश्चित्य भारत
दुःशासनानेही मोठ्या भाल्याने पार्थाचा अडवला, 'भीष्माला आपण कसा मारू नये?' असं ठरवून.
सा वध्यमाना समरे पुत्रस्य तव वाहिनी । लोड्यते रथिभिः श्रेष्ठैस्तत्रतत्रैव भारत
समरभूमीत तुझ्या मुलाची सेना मारली जात होती आणि उत्तम रथी तिला इकडून तिकडे उडवत होते.
अथ वीरो महेष्वासो मत्तवारणविक्रमः। समादाय महच्चापं मत्तवारणवारणम्
मग तो वीर, मोठा धनुर्धारी, मदमस्त हत्तीच्या ताकदीसारखा, मोठं धनुष्य उचलून उभा राहिला.
विधुन्वानो नरश्रेष्ठो द्रावयाणो वरूथिनीम् । पृतनां पाण्डवेयानां गाहमानो महाबलः
तो पुरुषश्रेष्ठ धनुष्य फिरवत, शत्रूंच्या तुकड्यांना पळवत, मोठ्या बळाने पांडवांच्या सैन्यात घुसला.
निमित्तानि निमित्तज्ञः सर्वतो वीक्ष्य वीर्यवान् । प्रतपन्तमनीकानि द्रोणः पुत्रमभाषत
सर्वत्र शकुनं पाहून, त्यातलं अर्थ जाणणारा, पराक्रमी द्रोण, सैन्य जळतंय असं पाहून आपल्या मुलाला म्हणाला.
अयं हि दिवसस्तात यत्र पार्थो महाबलः। जिघांसुः समरे भीष्मं परं यत्नं करिष्यति
हे मुला, आजचाच तो दिवस आहे की, पराक्रमी पार्थ समरात भीष्माचा वध करायचं ठरवून सर्व शक्तीनं प्रयत्न करेल.
उत्पतन्ति हि मे बाणा धनुः प्रस्फुरतीव च । योगमस्त्राणि नेच्छन्ति क्रूरं मे वर्तते मनः
माझे बाण आपोआप सुटतात, धनुष्य थरथरतंय, अस्त्र एकत्र येत नाहीत, आणि मनात क्रौर्य भरून आलंय.
दिक्ष्वशान्तानि घोराणि व्याहरन्ति मृगद्विजाः । नीचैर्गृध्रा निलीयन्ते भारतानां चमूं प्रति
सर्व दिशांना भयंकर आणि अस्वस्थ प्राणी-पक्षी ओरडत आहेत; गिधाडं खाली वाकून कौरवांच्या सैन्याकडे पाहत आहेत.
नष्टप्रभ इवादित्यः सर्वतो लोहिता दिशः । रसते व्यथते भूमिः कम्पतीव च सर्वशः
सूर्य जणू तेज हरवून बसलाय, सगळ्या दिशा लाल दिसत आहेत; पृथ्वी हादरते, थरथरते आणि सर्वत्र कंप पावत आहे.
कङ्कगृध्रा बलाकाश्च व्याहरन्ति मुहुर्मुहुः । शिवाश्चैवाशिवा घोरा वेदयन्त्यो महद्भयम्
कावळे, गिधाडं, बगळे पुन्हा पुन्हा ओरडत आहेत, शुभ आणि अशुभ, भयंकर, मोठ्या भीतीचं लक्षण दाखवत आहेत.
पपात महती चोल्का मध्येनादित्यमण्डलात्। सकबन्धश्च परिघो भानुमावृत्य तिष्ठति
सूर्याच्या मध्यभागातून एक मोठा उल्का खाली पडला; एक शिरविरहित गदा सूर्य झाकून उभी आहे.
परिवेषस्तथा घोरश्चन्द्रभास्करयोरभूत्। वेदयानो भयं घोरं राज्ञां देहावकर्तनम्
चंद्र आणि सूर्याभोवती भयंकर वलय दिसलं, जे मोठ्या भीतीचं आणि राजांच्या मृत्यूचं संकेत देतंय.
देवतायतनस्थाश्च कौरवेन्द्रस्य देवताः । कम्पन्ते च हसन्ते च नृत्यन्ति च रुदन्ति च
कौरव राजाच्या देवस्थानातल्या देवता थरथरत आहेत, हसतात, नाचतात आणि रडतात.
अपसव्यं ग्रहाश्चक्रुरलक्ष्माणं दिवाकरम् । अवाक्शिराश्च भगवानुपातिष्ठत चन्द्रकमाः
ग्रहांनी उलट दिशेने फिरून सूर्यावर अपशकुन केला; आणि चंद्रानेही खाली वाकून उभं राहिलं.
वपूंषि च नरेन्द्राणां विगताभानि लक्षये । धार्तराष्ट्रस्य सैन्येषु न च भ्राजन्ति दंशिताःक
राजांच्या शरीराला तेज राहिलेलं दिसत नाही; धृतराष्ट्राच्या सैन्यात शोभिवंत लोकही चमकत नाहीत.