यमदण्डोपमां घोरां चिक्षेप परमाहवे। तामापतन्तीं सहसा तस्य बाहुबलेरिताम्
यमाच्या दंडासारखी ती भयंकर भाला, त्याने प्रचंड युद्धात फेकली; ती भाला त्याच्या बाहूच्या जोरावर झेपावत आली.
सात्यकिः समरे राजन्द्विधा चिच्छेद सायकैः । ततः पपात सहसा सहोल्केव हतप्रभा
राजा, सातीकीने युद्धात त्या भाल्याला बाणांनी दोन तुकडे केले; ती भाला अचानक, तेज हरपलेल्या उल्केसारखी खाली पडली.
शक्तिं विनिहतां दृष्ट्वा पुत्रस्तव विशांपते । महता रथवंशेन वारयामास माधवम्
ती भाला नष्ट झाल्याचे पाहून, राजाधिराज, तुझ्या पुत्राने मोठ्या रथांच्या तुकडीने माधवाला आडवले.
तथा परिवृतं दृष्ट्वा वार्ष्णेयानां महारथम्। दुर्योधनो भृशं क्रुद्धो भ्रातॄन्सर्वानुवाच ह
वृष्णिवंशातील त्या महायोद्ध्याला असे वेढलेले पाहून, दुर्योधन फारच संतापला आणि आपल्या सर्व भावांना म्हणाला.
तथा कुरुत कौरव्या यथाः वः सात्यको युधि । न जीवन्प्रतिनिर्याति महतोऽस्माद्रथव्रजात्
कौरवांनो, असे काहीतरी करा की, सातीकी या मोठ्या रथांच्या वेढ्यातून जिवंत सुटू नये.
तस्मिन्हते हतं मन्ये पाण्डवानां महद्बलम् । तथेति च वचस्तस्य परिगृह्य महारथाः
तो मारला गेला, की पांडवांची मोठी शक्ती संपली असे मी मानतो; आणि त्या महायोद्ध्यांनी त्याचे शब्द मान्य करून, 'तसेच होईल' असे उत्तर दिले.
शैनेयं योधयामासर्भीष्मायाभ्युद्यतं रणे। `अभिमन्युं तदाऽऽयान्तं भीष्मस्याभ्युद्यतं वधे।' काम्भोजराजो बलवान्वारयामास संयुगे
अभिमन्यू रणभूमीत भीष्माचा वध करण्याच्या निर्धाराने पुढे गेला, तेव्हा बलाढ्य कंबोजांचा राजा त्याला थांबवायला समोर उभा राहिला.
आर्जुनिं नृपतिर्विद्ध्वा शरैः सन्नतपर्वभिः। पुनरेव चतुःषष्ट्या राजन्विव्याध तं नृप
त्या राजाने अर्जुनपुत्रावर टोकदार बाणांनी वार केले आणि पुन्हा, राजन, त्याच्यावर चौर्याऐंशी बाणांचा वर्षाव केला.
सुदक्षिणस्तु समरे पुनर्विव्याध तं पञ्चभिः । सारथिं चास्य नवभिरिच्छन्भीष्मस्य जीवितम्
सुदक्षिणानेही पुन्हा युद्धात त्याच्यावर पाच बाण सोडले आणि भीष्माचे रक्षण व्हावे म्हणून त्याच्या सारथ्यावर नऊ बाणांचा मारा केला.
तद्युद्धमासीत्सुमहत्तयोस्तत्र समागमे। यदाभ्यधावद्गाङ्गेयं शिखण्डी शत्रुकर्शनः
त्या ठिकाणी दोन्ही बलाढ्य वीर एकमेकांसमोर आले आणि मोठे युद्ध पेटले, जेव्हा शिखंडी, शत्रूंचा संहार करणारा, गंगेपुत्र भीष्मावर तुटून पडला.
विराटद्रुपदौ वृद्धौ वारयनतौ महाचमूम् । भीष्मं च युधि संरब्धावाद्रवन्तौ महारथौ
वृद्ध विराट आणि द्रुपद या दोन्ही महाबली रथी मोठ्या सैन्याला थोपवत, संतप्त होऊन युद्धात भीष्मावर धावून गेले.
अश्वत्थामा रणे क्रुद्धः समियाद्रथसत्तमः। ततः प्रववृते युद्धं तयोस्तस्य च भारत
त्या वेळी, रागाने पेटलेला अश्वत्थामा, श्रेष्ठ रथी, रणांगणात पुढे आला आणि त्यांच्यात भयंकर युद्ध सुरू झाले, हे भारत.
विराटो दशभिर्भल्लैराजघान परंतप । यतमानं महेष्वासं द्रौणिमाहवशोभिनम्
विराटाने युद्धात झुंजणाऱ्या, तेजस्वी आणि महान धनुर्धारी द्रोणपुत्रावर दहा रुंद टोकाच्या बाणांनी प्रहार केला.
द्रुपदश्च त्रिभिर्बाणैर्विव्याध निशितैस्तदा। गुरुपुत्रं समासाद्य प्रहरन्तौ महाबलौ
द्रुपदानेही त्या वेळी, गुरुच्या पुत्रावर तीन तीक्ष्ण बाणांनी घाव घातला; दोघेही बलवान वीर समोरासमोर लढत होते.
अश्वत्थामा ततस्तौ तु विव्याध बहुभिः शरैः। विराटद्रुपदौ वीरौ भीष्मं प्रति समुद्यतौ
मग अश्वत्थाम्याने भीष्मावर चाल करून जाणाऱ्या शूर विराट आणि द्रुपदावर अनेक बाणांचा वर्षाव केला.
तत्राद्भुतमपश्याम वृद्धयोश्चरितं महत्। यद्द्रौणिसायकान्घोरान्प्रत्यवारयतां युधि
त्या ठिकाणी आम्ही त्या दोन वृद्ध वीरांचे अद्भुत शौर्य पाहिले, जेव्हा त्यांनी युद्धात द्रोणपुत्राचे भयंकर बाण परतवले.
सहदेवं तथाऽऽयान्तं कृपः शारद्वतोऽभ्ययात्। यथा नागो वने नागं मत्तो मत्तमुपाद्रवत्
सहदेव रणभूमीत येत असताना, शारद्वतपुत्र कृपाने त्याच्यावर तशीच झडप घातली, जशी मदमस्त हत्ती जंगलात दुसऱ्या हत्तीवर तुटून पडतो.
कृपश्च समरे शूरो माद्रीपुत्रं महारथम् । आजघान शरैस्तूर्णं सप्तत्या रुक्मभूषणैः
रणात शूर कृपाने मद्रीपुत्र त्या महाबली रथीवर झपाट्याने सत्तर सोन्याने मढवलेल्या बाणांनी प्रहार केला.
तस्य माद्रीसुतश्चापं द्विधा चिच्छेद सायकैः । अथैनं छिन्नधन्वानं विव्याध नवभिः शरैः
मग मद्रीपुत्राने आपल्या बाणांनी कृपाचे धनुष्य दोन तुकड्यांत तोडले आणि शस्त्रहीन उभ्या असलेल्या कृपावर आणखी नऊ बाण सोडले.
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय समरे भारसाधनम् । माद्रीपुत्रं सुसंहृष्टो दशभिर्निशितैः शरैः
कृपाने दुसरे मजबूत धनुष्य हातात घेतले आणि आनंदाने मद्रीपुत्राच्या छातीवर दहा तीक्ष्ण बाणांचा मारा केला.
आजघानोरसि क्रुद्ध इच्छन्भीष्मस्य जीवितम् । तथैव पाण्डवो राजञ्छारद्वतममर्षणम्
रागाने पेटून, भीष्माचे रक्षण व्हावे म्हणून कृपाने मद्रीपुत्राच्या छातीवर बाण सोडला; आणि राजन, त्या पांडवानेही हट्टी शारद्वतावर तसाच प्रहार केला.
आजघानोरसि क्रुद्धो भीष्मस्य वधकाङ्क्षया । तयोर्युद्धं समभवद्धोररूपं भयावहम्
रागाने पेटून, भीष्माचा वध व्हावा म्हणून पांडवाने शारद्वतपुत्राच्या छातीवर बाण मारला; त्यांच्या युद्धाचा स्वरूप अत्यंत भयंकर आणि भयावह झाला.
नकुलं तु रणे क्रुद्धो विकर्णः शत्रुतापनः । विव्याध सायकैः षष्ट्या रक्षन्भीष्मं महाबलम्
रणात क्रुद्ध विकर्ण, शत्रूंना त्रास देणारा, भीष्माचे रक्षण करत असताना, नकुलावर साठ बाणांचा मारा केला.
नकुलोऽपि भृशं विद्धस्तव पुत्रेण धीमता। विकर्णं सप्तसप्तत्या निर्बिभेद शिलीमुखैः
पण, तुझ्या बुद्धिमान पुत्राने जरी नकुलाला फार जखमी केले, तरी नकुलाने विकर्णावर सत्त्याहत्तर लोखंडी टोकाच्या बाणांनी प्रहार केला.
तत्र तौ नरशार्दूलौ भीष्महेतोः परंतपौ । अन्योन्यं जघ्नुतुर्वीरौ गोष्ठे गोवृषभाविव
त्या ठिकाणी, त्या दोघा पराक्रमी वीरांनी, भीष्मासाठी, एकमेकांवर तडाखा दिला, जणू काही गोठ्यातील दोन बैल एकमेकांशी झुंज देतात तशी.
घटोत्कचं रणे यान्तं निघ्नन्तं तव वाहिनीम् । दुर्मुखः समरे प्रायाद्भीष्यहेतोः पराक्रमी
घटोत्वकाच रणभूमीत तुझ्या सैन्यावर तुटून पडत असताना, धाडसी दुर्मुख भीष्मासाठी समोर आला.
हैडिम्बस्तु रणे राजन्दुर्मुखं शत्रुतापनम् । आजघानोरसि क्रुद्धः शरेणानतपर्वणा
राजा, त्या वेळी हिडिंबाचा पुत्र संतापून, शत्रूंचा छळ करणाऱ्या दुर्मुखाला, लढाईत छातीवर टोकदार बाणाने घाव घातला.
भीमसेनसुतं चापि दुर्मुखः सुमुखैः शरैः। षष्ट्या वीरो नदन्हृष्टो विव्याध रणमूर्धनि
दुर्मुखाने आनंदाने गर्जना करत, भीमसेनाच्या पुत्रावर रणभूमीत साठ सुबक बाणांचा वर्षाव केला.
धृष्टद्युम्नं तथाऽऽयान्तं भीष्मस्य वधकाङ्क्षिणम् । हार्दिक्यो वारयामास रथश्रेष्ठं महारथः
भीष्माचा वध करण्याच्या इच्छेने धृष्टद्युम्न पुढे येत असताना, हार्दिक्य या महान रथीने त्या श्रेष्ठ रथीला आडवले.
हार्दिक्यः पार्षतं चापि विद्ध्वा पञ्चभिरायसैः । पुनः पञ्चाशता तूर्णं तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत्
हार्दिक्याने पार्षतपुत्रावर पाच लोखंडी बाण सोडले, आणि लगेचच पन्नास बाणांचा मारा करत 'थांब, थांब' असे ओरडले.