उभौ चन्द्रार्कसदृशौ कान्त्या दीप्त्या च भारत। तथा तौ जातसंरम्भावन्योन्यवधकाङ्क्षिणौ
दोघेही चंद्र आणि सूर्यासारखे तेजाने आणि उजेडाने झळकत होते, हे भारत. ते दोघेही अत्यंत संतापलेले होते आणि एकमेकांचा वध करण्याची इच्छा बाळगत होते.
समीयतुर्महासङ्ख्ये मयशक्रौ यथा पुरा। दुःशासनो महाराज पाण्डवं विशिखैस्त्रिभिः
मोठ्या युद्धात ते एकमेकांच्या समोर आले, जसे पूर्वी मय आणि शक्र आमनेसामने आले होते. राजन्, दु:शासनाने पांडवावर तीन बाणांनी वार केला.
वासुदेवं च विंशत्या ताडयामास संयुगे। ततोऽर्जुनो जातमन्युर्वार्ष्णेयं वीक्ष्य पीडितम्
आणि त्याने युद्धात वासुदेवावर वीस बाण सोडले. मग अर्जुनाने, वृष्णिकुळातील कृष्णाला त्रासलेला पाहून, मनात संताप धरला.
दुःशासनं शतेनाजौ नाराचानां समार्पयत्। ते तस्य कवचं भित्त्वा पपुः शोणितमाहवे
अर्जुनाने संतापून युद्धात दु:शासनावर शंभर लोखंडी बाणांचा वर्षाव केला. त्या बाणांनी त्याचे कवच फोडले आणि रणभूमीत त्याचे रक्त पिऊन घेतले.
यथैव पन्नगा राजंस्तटाकं तृषितास्तथा।' दुःशासनस्त्रिभिः क्रुद्धः पार्थं विव्याध पत्रिभिः। ललाटे भरतश्रेष्ठ शरैः सन्नतपर्वभिः
राजन्, जसे तहानलेले साप तळ्यातील पाणी पितात, तसेच संतप्त दु:शासनाने पांडवाला तीन पिसांच्या बाणांनी कपाळावर घाव घातला, हे भरतश्रेष्ठ.
ललाटस्थैस्तु तैर्बाणैः शुशुभे पाण्डवो रणे। यथा मेरुर्महाराज शृङ्गैरत्यर्थमुच्छ्रितैः
त्या बाणांनी कपाळात घुसलेला पांडव रणभूमीत अगदीच शोभून दिसत होता, जणू काही मेरू पर्वत उंच शिखरांनी सजलेला आहे.
सोऽतिविद्धो महेष्वासः पुत्रेण तव धन्विना। व्यराजत रणे पार्थः किंशुकः पुष्पवानिव
तुझ्या धनुर्धारी पुत्राने जोरात जखमी केलेला तो महान धनुर्धारी पार्थ रणभूमीत फुललेल्या किंशुक वृक्षासारखा चमकत होता.
दुःशासनं ततः क्रुद्धः पीडयामास पाण्डवः। पर्वणीव सुसंक्रुद्धो राहुः पूर्णं निशाकरम्
मग संतप्त पांडवाने दु:शासनाला जसा राहू पूर्ण चंद्राला त्रास देतो, तसा छळायला सुरुवात केली.
पीड्यमानो बलवता पुत्रस्तव विशांपते । विव्याध समरे पार्थं कङ्कपत्रैः शिलाशितैः
मजबूत पांडवाने त्रास दिल्यावर, राजाधिराज, तुझ्या पुत्राने युद्धात पार्थाला गिधाडाच्या पिसांसारख्या आणि दगडाने धार लावलेल्या बाणांनी भोसकले.
तस्य पार्थो धनुश्छित्वा रथं चास्य त्रिभिः शरैः । आजघान ततः पश्चात्पुत्रं ते निशितैः शरैः
पार्थाने त्याचे धनुष्य तोडले आणि तीन बाणांनी त्याचा रथ भेदला. त्यानंतर त्याने तुझ्या पुत्रावर तीक्ष्ण बाणांचा वर्षाव केला.
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय भीमस्य प्रमुखे स्थितः। अर्जुनं पञ्चाविंशत्या बाह्वोरुरसि चार्पयत्
त्याने दुसरे धनुष्य घेतले आणि भीमासमोर उभा राहून अर्जुनाच्या हातावर आणि छातीवर पंचवीस बाण सोडले.
तस्य क्रुद्धो महाराज पाण्डवः शत्रुतापनः । अप्रैषीद्विशिखान्घोरान्यमदण्डोपमान्बहून्
राजन्, मग शत्रूंचा संहार करणारा पांडव संतापून, शिक्षा करण्याच्या दंडासारखे भयंकर असे असंख्य बाण सोडू लागला.
अप्राप्तानेव तान्बाणांश्चिच्छेद तनयस्तव । यतमानस्य पार्थस्य तदद्भुतमिवाभवत्
पार्थ प्रयत्न करत असताना, तुझ्या पुत्राने ते बाण त्याच्यापर्यंत पोहोचण्याआधीच छाटले. हे खरोखरच आश्चर्यकारक वाटले.
पार्थं च निशितैर्बाणैरविध्यत्तनयस्तव । ततः क्रुद्धो रणे पार्थः शरान्संधाय कार्मुके
तुझ्या पुत्राने तीक्ष्ण बाणांनी पार्थाला भोसकले. मग रणभूमीत संतप्त पार्थाने धनुष्याला बाण लावले.
प्रेषयामास समरे स्वर्णपुङ्खाञ्छिलाशितान् । न्यमञ्जंस्ते महाराज तस्य काये महात्मनः
त्याने युद्धात सोन्याच्या पिसांचे आणि दगडाने धार लावलेले बाण सोडले. ते बाण त्या महात्म्याच्या शरीरात घुसले, राजन्.
यथा हंसा महाराज तटाकं प्राप्य भारत। पीडितश्चैव पुत्रस्ते पाण्डवेन महात्मना
राजन्, जसे हंस तळ्यात पोहोचतात, तसेच तुझ्या पुत्राला त्या महात्मा पांडवाने त्रास दिला.
हित्वा पार्थं रणे तूर्णं भीष्मस्य रथमाव्रजत्। अगाधे मञ्जतस्तस्य द्वीपो भीष्मोऽभवत्तदा
पार्थाला रणभूमीत पटकन सोडून, तो भीष्माच्या रथाकडे गेला. खोल पाण्यात बुडताना भीष्मच त्याचा बेट झाला.
प्रतिलभ्य ततः संज्ञां पुत्रस्तव विशांपते । अवारयत्ततः शूरो भूय एव पराक्रमी
मग तुझ्या पुत्राने पुन्हा शुद्धी मिळवून, राजाधिराज, पुन्हा धैर्याने आणि शौर्याने शत्रूंचा प्रतिकार केला.
शरैः सुनिशितैः पार्थं यथा वृत्रं पुरन्दरः। निर्बिभेद महाकायो विव्यथे नैव चार्जुनः
महाबलवान योद्धा, वज्रासारख्या तीक्ष्ण बाणांनी पार्थावर तसा हल्ला केला, जसा इंद्राने वृत्रावर केला होता; पण अर्जुन जराही डगमगला नाही.
सात्यकिं दंशितं युद्धे भीष्मायाभ्युद्यतं रणे। आर्श्यशृङ्गिर्महेष्वासो वारयामास संयुगे
युद्धात भीष्माने सातीकीवर शस्त्र उगारले, पण मोठ्या धनुर्धारी आर्ष्यशृंगाने त्याला रोखले.
माधवस्तु सुसंक्रुद्धो राक्षसं नवभिः शरैः । आजघान रणे राजन्प्रहसन्निव भारत
माधव फारच संतापला आणि युद्धात राक्षसावर नऊ बाण सोडले, आणि हसत हसत त्याला घायाळ केले.
तथैव राक्षसो राजन्माधवं नवभिः शरैः । अर्दयामास राजेन्द्र संक्रुद्धः शिनिपुङ्गवम्
राजा, त्याचप्रमाणे संतप्त राक्षसानेही शिनिवंशातील श्रेष्ठ माधवावर नऊ बाणांनी जोरदार हल्ला केला.
शैनेयः शरसङ्घं तु प्रेषयामास संयुगे । राक्षसाय सुसंक्रुद्धो माधवः परवीरहा
शत्रूंचा संहार करणारा सैनेय, प्रचंड रागाने, युद्धात राक्षसावर बाणांचा मारा करू लागला.
ततो रक्षो महाबाहुं सात्यकिं सत्यविक्रमम् । विव्याध विशिखैस्तीक्ष्णैः सिंहनाद ननाद च
मग त्या राक्षसाने, बलवान आणि खरे शौर्य असलेल्या सातीकीला तीक्ष्ण बाणांनी जखमी केले आणि सिंहासारखा गर्जना केली.
माधवस्तु भृशं विद्धो राक्षसेन रणे तदा। धैर्यमालम्ब्य तेजस्वी जहास च ननाद च
माधव राक्षसाने युद्धात फार जखमी केला, तरीही त्याने धीर धरला, तेजाने उजळला, हसला आणि मोठ्याने गर्जना केली.
भगदत्तस्ततः क्रुद्धो माधवं निशितैः शरैः । ताडयामास समरे तोत्रैरिव महागजम्
मग क्रुद्ध भगदत्ताने, युद्धात माधवावर तीक्ष्ण बाणांचा मारा केला, जणू काही गजाला अंकुशाने टोचले.
विहाय राक्षसं युद्धे शैनेयो रथिनां वरः । प्राग्ज्योतिषाय चिक्षेप शरान्संनतपर्वणः
राक्षसाला मागे टाकून, रथीमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या सैनेयाने, प्राग्ज्योतिषाच्या राजावर सुबद्ध बाणांचा वर्षाव केला.
तस्य प्राग्ज्योतिषो राजा माधवस्य महद्धनुः । चिच्छेद शतधारेण भल्लेन कृतहस्तवत्
प्राग्ज्योतिषाचा राजा, कुशलतेने, माधवाच्या मोठ्या धनुष्याला रुंद टोकाच्या बाणाने शंभर तुकड्यांत तोडून टाकले.
अथान्यद्धनुरादाय वेगवत्परवीरहा । भगदत्तं रणे क्रुद्धं विव्याध निशितैः शरैः
मग दुसरे वेगवान धनुष्य घेऊन, शत्रूंचा संहार करणाऱ्या योद्ध्याने, क्रोधाने भगदत्तावर तीक्ष्ण बाणांचा मारा केला.
सोऽतिविद्धो महेष्वासः सृक्किणी परिसंलिहन् । शक्तिं कनकवैडूर्यभूषितामायसीं दृढाम्
तीव्र जखमी झालेला तो महान धनुर्धारी, खांदे चोळत, सोन्या-वैकुंठीने सजवलेली मजबूत लोखंडी भाला उचलली.