धृष्टद्युम्नं ततो विद्ध्वा विराटं च शरैस्त्रिभिः । द्रुपदस्य च नाराचं प्रेषयामास भारत
मग भीष्माने धृष्टद्युम्न आणि विराट यांना प्रत्येकी तीन बाणांनी घायाळ केले आणि द्रुपदावर मोठा बाण सोडला.
तेन विद्धा महेष्वासा भीष्मेणामित्रकर्शिना । चुक्रुधुः समरे राजन्पादस्पृष्टा इवोरगाः
भीष्म या शत्रूंचा संहार करणाऱ्या महाबलीने जखमी केल्यावर, राजन, ते सर्व रणात नागासारखे चवताळले.
शिखण्डी तं च विव्याध भरतानां पितामहम् । स्त्रीमयं मनसा ध्यात्वा नास्मै प्राहरदच्युतः
शिखंडीने भरतपितामह भीष्मांवर बाण मारला, पण भीष्मांनी त्याला मनाने स्त्री समजून प्रत्युत्तर दिले नाही.
धृष्टद्युम्नस्तु समरे क्रोधेनाग्निरिव ज्वलन् । पितामहं त्रिभिर्बाणैर्बाह्वोरुरसि चार्पयत्
धृष्टद्युम्न मात्र, क्रोधाने जणू अग्नीप्रमाणे धगधगत, रणात पितामह भीष्मांवर तीन बाणांनी त्यांच्या बाहू आणि छातीवर प्रहार केला.
द्रुपदः पञ्चविंशत्या विराटो दशमिः शरैः। शिखण्डी पञ्चविंशत्या भीष्मं विव्याध सायकैः
द्रुपदाने भीष्मांवर पंचवीस बाण सोडले, विराटाने दहा, आणि शिखंडीनेही पंचवीस बाणांनी भीष्मांचा मारा केला.
सोऽतिविद्धो महाराज शोणितौघपरिप्लुतः। वसन्ते पुष्पशबलो रक्ताशोक इवाबभौ
राजन, इतक्या बाणांनी भोसकला गेल्यावर आणि रक्ताच्या प्रवाहात न्हाल्यावर, तो वसंतातील फुलांनी बहरलेला रक्ताशोक वृक्ष जसा शोभतो तसा दिसत होता.
तान्प्रत्यविध्यद्गाङ्गेयस्त्रिभिस्त्रिभिरजिह्मगैः । द्रुपदस्य च भल्लेन धनुश्चिच्छेद मारिष
गंगेपुत्र भीष्मांनी प्रत्येकी तीन सरळ बाणांनी त्यांना उत्तर दिले आणि द्रुपदाचे धनुष्य मोठ्या बाणाने तोडले.
सोऽन्यत्कार्मुकमादाय भीष्मं विव्याध पञ्चभिः । सारथिं च त्रिभिर्बाणैः सुशितै रणमूर्धनि
मग द्रुपदाने दुसरे धनुष्य घेतले आणि भीष्मांवर पाच बाण सोडले, तसेच रणाच्या मध्यभागी त्यांच्या सारथ्यावर तीन तीक्ष्ण बाण मारले.
तथा भीमो महाराज द्रौपद्याः पञ्च चात्मजाः । केकया भ्रातरः पञ्च सात्यकिश्चैव सात्वतः
राजा, भीम, द्रौपदीचे पाच पुत्र, केकयांचे पाच भाऊ आणि सात्वत कुलातील सात्यकी — हे सर्वजण,
अभ्यद्रवन्त गाङ्गेयं युधिष्ठिरसमाज्ञया । प्रति रक्षणकार्यार्थं धृष्टद्युम्नमुखान्रणे
युधिष्ठिराच्या आज्ञेने, धृष्टद्युम्न आणि त्याच्या प्रमुख योद्ध्यांचे रक्षण करण्यासाठी, गंगेपुत्र भीष्मावर चालून गेले.
तथैव तावकाः सर्वे भीष्मरक्षार्थमुद्यताः । प्रत्युद्ययुः पाण्डुसेनां सहसैन्या नराधिप
त्याचप्रमाणे, तुझे सर्व सैनिक भीष्माचे रक्षण करण्याच्या निर्धाराने, आपापल्या सैन्यासह पांडवांच्या सैन्यावर चालून गेले, हे नराधिपा.
तत्रासीत्सुमहद्युद्धं तव तेषां च संकुलम् । नराश्वरथनागानां यमराष्ट्रविवर्धनम्
तेथे तुझ्या आणि त्यांच्या सैन्यात मोठे आणि गोंधळाचे युद्ध झाले. माणसे, घोडे, रथ आणि हत्ती यांचा असा संग्राम झाला की, यमराजाच्या राज्यात भर पडली.
रथी रथिनमासाद्य प्राहिणोद्यमसादनम्। तथेतरान्समासाद्य नरनागाश्वसादिनः
रथी रथांवर भिडले आणि एकमेकांना नाशाकडे ढकलू लागले; तसेच पायदळ, हत्ती आणि घोडेस्वारही आपापल्या समोरच्यांशी भिडले.
अनयन्परलोकाय शरैः सन्नतपर्वभिः । शरैश्च विविधैर्घोरैस्तत्रतत्र विशांपते
तीक्ष्ण टोक असलेल्या बाणांनी त्यांनी शत्रूंना दुसऱ्या लोकात पाठवले; आणि विविध भयंकर बाणांनी सर्वत्र प्रहार केला, हे लोकाधिपती.
रथास्तु रथिभिर्हीना हतसारथयस्तथा । विप्रद्रुताश्वाः समरे दिशो जग्मुः समन्ततः
रथांवरचे योद्धे आणि सारथी मारले गेल्यावर, त्यांच्या रथांचे घोडे घाबरून सर्व दिशांना पळू लागले आणि ते रथ रणांगणात विखुरले गेले.
मृद्गन्तस्ते नरान्राजन्हयांश्च सुबहून्रणे। वातायमाना दृश्यन्ते गन्धर्वनगरोपमाः
राजा, युद्धात चुरडले गेलेली माणसे आणि असंख्य घोडे, वाऱ्यासारखे उडून जाताना, गंधर्वांच्या उडत्या नगरीसारखे दिसत होते.
रथिनश्च रथैर्हीना वर्मिणस्तेजसा युताः। कुण्डलोष्णीषिणः सर्वे निष्काङ्गदविभूषणाः
रथांवरचे योद्धे रथांशिवाय, पण अजूनही कवचधारी आणि तेजस्वी, कानात कुंडले, डोक्यावर पागोटे आणि सोन्याच्या कड्यांनी सजलेले, उठून दिसत होते.
देवपुत्रसमाः सर्वे शौर्ये शक्रसमा युधि। ऋद्ध्या वैश्रवणां चाति नयेन च बृहस्पतिम्
सर्वजण पराक्रमात देवपुत्रांसारखे, युद्धात इंद्रासारखे, संपत्तीत कुबेराहून श्रेष्ठ आणि बुध्दीत बृहस्पतीसारखे होते.
सर्वलोकेश्वराः शूरास्तत्रतत्र विशांपते। विप्रद्रुता व्यदृश्यन्त प्राकृता इव मानवाः
हे लोकाधिपती, सर्व लोकांचे स्वामी असणारे ते शूरवीर, इकडे तिकडे पळताना सामान्य माणसांसारखे दिसत होते.
दन्तिनश्च नरश्रेष्ठ हीनाः परमसादिभिः । मृद्गन्तः स्वान्यनीकानि निपेतुः सर्वशब्दगाः
आणि उत्तम पुरुष, जे हत्तीवर होते, जेव्हा आपल्या बलाढ्य हत्तींपासून वंचित झाले, तेव्हा ते आपल्याच सैन्यात चुरडले गेले आणि मोठा गोंगाट करत पडले.
चर्मभिश्चामरैश्चित्रैः पताकाभिश्च मारिष । छत्रैः सितैर्हेमदण्डैश्चामरैश्च समन्ततः
रंगीत ढाली, सुंदर चामरे, पताका, पांढऱ्या छत्र्या सोन्याच्या दांड्यांसह आणि चहूकडे चामरे — अशा वस्तूंनी,
विशीर्णैर्विप्रधावन्तो दृश्यन्ते स्म दिशो दश। नवमेघप्रतीकाशा जलदोपमनिःस्वनाः
त्यांचे निशाणे तुटलेली, ते सर्व दहा दिशांना पळताना दिसत होते. ते काळ्या मेघांसारखे दिसत होते आणि त्यांच्या आवाजात मेघगर्जना होती.
तथैव दन्तिभिर्हीना गजारोहा विशांपते। प्रधावन्तोऽन्वदृश्यन्त तव तेषां च संकुले
त्याचप्रमाणे, हे लोकाधिपती, हत्ती नसलेल्या हत्तीस्वारांना तुझ्या आणि त्यांच्या गोंधळलेल्या सैन्यात धावताना पाहिले गेले.
नानादेशसमुत्थांश्च तुरगान्हेमभीषितान् । वातायमानानद्राक्षं शतशोऽथ सहस्रशः
मी शेकडो आणि हजारो घोडे, जे विविध प्रदेशांतून आलेले आणि सोन्याने सजवलेले होते, वाऱ्यासारखे धावताना पाहिले.
अश्वारोहान्हतैरश्वैर्गृहीतासन्समन्ततः । द्रवमाणानपश्याम द्राव्यमाणांश्च संयुगे
ज्यांचे घोडे मारले गेले, असे घोडेस्वार सर्व बाजूंनी पकडले जात होते; काही पळत होते, तर काही युद्धात हाकले जात होते.
गजो गजं समासाद्य द्रवमाणं महाहवे । ययौ प्रमृद्य तरसा पादातान्वाजिनस्तथा । तथैव च रथान्राजन्प्रममर्द रणे गजः
त्या मोठ्या युद्धात, एक हत्ती दुसऱ्या पळणाऱ्या हत्तीवर तुटून पडून त्याला जोरात चिरडून टाकत होता; तसेच घोडेस्वार पायदळांना चिरडत होते, आणि हत्ती रथांना युद्धात चिरडत होते, हे राजा.
रथाश्चैव समासाद्य पतितांस्तुरगान्भुवि। व्यमृद्गन्समरे राजंस्तुरगांश्च नरान्रमे
राजा, रथांनी खाली पडलेल्या घोड्यांना रणभूमीत चिरडले, आणि घोडे व माणसे दोघांनाही तुडवले.
एवं ते बहुधा राजन्प्रत्यमृद्गन्परस्परम्। `दृश्यन्तेस्म महाबाहो तत्रतत्र महाबलाः
राजा, ते बलवान वीर एकमेकांना अनेक प्रकारे तुडवत होते; इथे-तिथे त्यांची मोठी ताकद दिसत होती.
तस्मिन्रौद्रे तथा युद्धे वर्तमाने महाभये। प्रावर्तत नदी घोरा शोमितान्त्रतरङ्गिणी
त्या भयंकर आणि भीतीदायक युद्धात रक्ताच्या लाटा उसळणारी एक भीषण नदी वाहू लागली.
अस्थिसङ्घातसंबाधा केशशैवलाद्वला । रथह्रदा शरावर्ता हयमीना दुरासदा
ती नदी हाडांचे ढीग, केसांची जाळी, रथांचे खोल तळे, बाणांचे भोवरे आणि घोडे मासे याने भरलेली होती; तिच्या जवळ जाणे अशक्य होते.