बिभेद च सुसंरब्धः पुनश्चैनान्सुतांशितैः। शरैर्बहुविधाकारैः शतशोऽथ सहस्रशः
तो अत्यंत संतप्त होऊन, पुन्हा एकदा शेकडो-हजारो प्रकारच्या पिसांनी सजवलेल्या तीक्ष्ण बाणांनी त्यांना भोसकू लागला.
विरथांश्च महेष्वासान्कृत्वा तत्र स राक्षसः । अभिदुद्राव वेगेन हन्तुकामो निशाचरः
त्या राक्षसाने त्या बलाढ्य धनुर्धारकांना रथहीन केले आणि मग तो निशाचर त्यांना मारण्यासाठी वेगाने धावून गेला.
तानर्दितान्रणे तेन राक्षसेन दुरात्मना । दृष्ट्वाऽर्जुनसुतः सङ्ख्ये राक्षसं समुपाद्रवत्
त्या दुष्ट राक्षसाने रणभूमीत त्या वीरांना छळताना पाहून, अर्जुनाचा पुत्र रणात त्या राक्षसाकडे धावून गेला.
तयोः समभवद्युद्धं वृत्रवासवयोरिव। ददृशुस्तावकाः सर्वे पाण्डवाश्च परस्परम्
त्यांच्यात वृत आणि इंद्रासारखे भीषण युद्ध सुरू झाले; सर्व कौरव आणि पांडव एकमेकांकडे पाहू लागले.
तौ समेतौ महायुद्धे क्रोधदीप्तौ परस्परम्। महाबलौ महाराज क्रोधसंरक्तलोचनौ
महाराज, त्या दोघांचे डोळे रागाने लाल झाले होते, दोघेही प्रचंड बलवान आणि संतापाने पेटून एकमेकांसमोर उभे राहिले.
परस्परमवेक्षेतां कालानलसमौ युधि। `आशीविषाविव क्रुद्धौ नेत्राभ्यामितरेतरम् ।' तयोः समागमो घोरो बभूव कटुकोदयः
दोघेही रणभूमीत एकमेकांकडे जणू प्रलयाच्या अग्नीसारखे, रागाने फणकारणाऱ्या सर्पांसारखे डोळ्यांनी एकमेकांना न्याहाळू लागले; त्यांची भेट अत्यंत भयंकर आणि कडवट झाली.
यथा देवासुरे युद्धे शक्रशम्बरयोः पुरा
जसे पूर्वी देव आणि असुरांच्या युद्धात इंद्र आणि शंबरामध्ये घनघोर युद्ध झाले होते.
आर्जुनं समरे शूरं विनिघ्नन्तं महारथान्। अलम्बुसः कथं युद्धे प्रत्ययुध्यत सञ्जय
संजया, अर्जुन रणात शूरपणे मोठ्या रथींना मारत असताना, अलंबुसाने त्याच्याशी कसे युद्ध केले?
आर्श्यशृङ्गिं कथं चैव सौभद्रः परवीरहा। तन्ममाचक्ष्व तत्त्वेन यथावृत्तं स्म संयुगे
शत्रूंचा संहार करणाऱ्या सुभद्रपुत्राने आर्ष्यशृंगीशी कसे युद्ध केले, ते मला खरीखुरी कथा सांग.
धनंजयश्च किं चक्रे मम सैन्येषु संयुगे । भीमो वा रथिनां श्रेष्ठो राक्षसो वा घटोत्कचः
माझ्या सैन्यात युद्धात धनंजयाने काय केले? किंवा रथींमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या भीमाने, किंवा राक्षस घटोत्कचाने काय पराक्रम केला?
नकुलः सहदेवो वा सात्यकिर्वा महारथः । एतदाचक्ष्व मे सत्यं कुशलो ह्यसि सञ्जय
नकुल, सहदेव किंवा महान धनुर्धारी सात्यकी यापैकी कोण होता? हे सत्य सांग, संजय, कारण तुला सर्व काही नीट माहिती आहे.
हन्ते तेऽहं प्रवक्ष्यामि संग्रामं रोमहर्षणम्। यथाऽभूद्राक्षसेन्द्रस्य सौभद्रस्य च मारिष
हो, मी तुला त्या रोमांचकारी युद्धाची गोष्ट सांगतो, जशी ती राक्षसांचा राजा आणि सुभद्रेचा मुलगा यांच्या मध्ये घडली.
अर्जुनश्च यथा सङ्ख्ये भीमसेनश्च पाण्डवः । नकुलः सहदेवश्च रणे चक्रुः पराक्रमम्
त्या युद्धात अर्जुन आणि भीमसेन हे पांडूचे पुत्र, तसेच नकुल आणि सहदेव यांनी मोठे शौर्य दाखवले.
तथैव तावकाः सर्वे भीष्मद्रोणपुरःसराः। अद्भुतानि विचिन्राणि चक्रुः कर्माण्यभीतवत्
तसंच, तुझ्या सर्व वीरांनी, भीष्म आणि द्रोण यांच्या नेतृत्वाखाली, भीती न बाळगता अद्भुत कृत्ये केली.
अलम्बुसस्तु समरे अभिमन्युं महारथम् । विनद्य सुमहानादं तर्जयित्वा मुहुर्मुहुः
पण अलंबुस नावाच्या महान रथीने युद्धात अभिमन्यूला पुन्हा पुन्हा मोठ्या आवाजात गर्जना करत आव्हान दिलं.
अभिदुद्राव वेगेन तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत् । अभिमन्युश्च वेगेन सिंहवद्विनदन्मुहुः
तो वेगाने धावत गेला आणि 'थांब, थांब!' असं ओरडला; अभिमन्यूही सिंहासारखा पुन्हा पुन्हा गर्जना करत पुढे गेला.
आर्श्यशृङ्गिं महेष्वासि पितुरत्यन्तवैरिणम् । ततः समीपतुः सङ्ख्ये त्वरितौ नरराक्षसौ
म्हणून अर्जुनाचा शूर मुलगा, जो वडिलांच्या शत्रूचा कट्टर वैरी होता, युद्धात त्या राक्षसाकडे वेगाने गेला.
रथाभ्यां रथिनौ श्रेष्ठौ यथा वै देवदानवौ । मायावा राक्षसश्रेष्ठो दिव्यास्त्रश्चैव फाल्गुनिः
दोघेही उत्तम रथी होते, रथातून जणू देव आणि दानवांसारखे समोरासमोर आले; राक्षस मायावी होता आणि अर्जुनाचा मुलगा दिव्य अस्त्रांनी सज्ज होता.
ततः कर्ष्णिर्महाराज निशितैः सायकैस्त्रिभिः। आर्श्यशृङ्गिं रणे विद्ध्वा पुनर्विव्याव पञ्चभिः
मग कृष्णाचा मुलगा, राजन, तीन तीक्ष्ण बाणांनी युद्धात आर्ष्यशृंगीला जखमी केला आणि पुन्हा पाच बाणांनी त्याला घायाळ केलं.
अलम्बुरोऽपि संक्रुद्धः कार्ष्णि नवभिराशुगैः । हृदि विव्याध वेगेन तोत्रैरिव महाद्विपम्
पण अलंबुस रागावून, कृष्णाच्या मुलाला नव तीक्ष्ण बाणांनी हृदयात वेगाने भोसकले, जणू मोठ्या हत्तीला अंकुशाने टोचावे तसे.
ततः शरसहस्रेण क्षिप्रकारी निशाचरः । अर्जुनास सुतं सङ्ख्ये पीडयामास भारत
मग तो वेगवान निशाचर अर्जुनाच्या मुलावर युद्धात हजारो बाणांचा वर्षाव करू लागला.
अभिमन्युस्ततः क्रुद्धो नवभिर्नतपर्वभिः । बिभेद निशिसैर्बाणै राक्षसेन्द्रं महोरसि
तेव्हा अभिमन्यू रागावून, नऊ धारदार आणि सुंदर पिसांच्या बाणांनी राक्षसांच्या राजाला छातीमध्ये भोसकले.
ते तस्य विविशुस्तूर्णं कायं निर्भिद्य मर्मसु। स तैर्विभिन्नसर्वाङ्गः शुशुभे राक्षसोत्तमः
ते बाण वेगाने त्याच्या शरीरात घुसले आणि मर्मस्थळी भेदले; त्यामुळे त्याचे सर्व अंग जखमी झाले आणि तो श्रेष्ठ राक्षस तसाच तेजस्वी दिसत होता.
पुष्पितैः किंशुकै राजन्संस्तीर्ण इव पर्वतः । स संदधानश्च शरान्हेमपुङ्खान्महाबलः
तो जणू फुललेल्या किंशुकांनी आच्छादलेला डोंगर भासत होता, कारण तो बलाढ्य वीर सोन्याच्या पिसांचे बाण सज्ज करत होता.
विबभौ राक्षसश्रेष्ठः सज्वाल इव पर्वतः । ततः क्रुद्धो महाराज आर्श्यशृङ्गिरमर्षणः
तो राक्षसांचा प्रमुख जणू ज्वाळांनी पेटलेला पर्वत भासत होता; तेव्हा, राजन, क्रोधाने भरलेला आर्ष्यशृंगी—
महेन्द्रप्रतिमं कार्ष्णि छादयामास पत्रिभिः । तेन ते विशिखा मुक्ता यमदण्डोपमाः शिताः
—इंद्रासारख्या कृष्णाच्या मुलावर बाणांचा वर्षाव करू लागला; त्याचे तीक्ष्ण बाण जणू यमाच्या दंडासारखे होते.
अभिमन्युं विनिर्भिद्य प्राविशन्त धरातलम् । तथैवार्जुनिना मुक्ताः शराः कनकभूषणाः
ते बाण अभिमन्यूला भेदून जमिनीत घुसले; त्याचप्रमाणे अर्जुनाच्या मुलाने सोडलेले सोन्याने सजलेले बाण—
अलम्बुसं विनिर्भिद्य प्राविशन्त धरातलम् । सौभद्रस्तु रणे रक्षः शरैः सन्नतपर्वभिः
—अलंबुसाला भेदून जमिनीत गेले; पण सुभद्रेचा मुलगा युद्धात त्या राक्षसावर सुंदर पिसांचे बाण सोडत होता.
चक्रे विमुखमासाद्य बलं शक्र इवाहवे । विमुखं च रणे रक्षो वध्यमानं रणेऽरिणा
इंद्रासारखा रणांगणात सैन्याला मागे वळवून, त्या राक्षसाने शत्रूच्या हातून जखमी होऊन आपलाही चेहरा युद्धातून वळवला.
प्रादुश्चक्रे महामायां तामसीमरिघातिनीम् । ततस्ते तमसा सर्वे वृताश्चासन्महीपते
मग त्याने मोठी, शत्रूंचा नाश करणारी काळी माया निर्माण केली; राजन, त्या अंधाराने सगळेच व्यापले गेले.