त्वया निवृत्तमेतत्तु यन्मां चोदयसि प्रियम्। अन्यथा प्रतिपन्नं मां नाशयेद्धर्मविप्लवः
'तू मला जे प्रिय आहे ते करायला सांगतोस, पण ते स्वतःच नाकारलं आहेस. मी वेगळं वागले तर धर्माचा नाश होईल.'
प्राप्य दक्षिणमूरुं मे त्वमाश्लिष्टा वराङ्गने। अपत्यानां स्नुषाणां च भीरु विद्ध्येतदासनम्
'सुंदर अंग असलेल्या कन्ये, तू माझ्या उजव्या मांडीवर बसली आहेस; हे जागा मुली आणि सूनांसाठी असते, हे तू जाण.'
सव्योरुः कामिनीभोग्यस्त्वया स च विवर्जितः। तस्मादहं नाचरिष्ये त्वयि कामं वराङ्गने
माझे डावे मांडी स्त्रियांच्या आनंदासाठी आहे, पण तू त्याकडे दुर्लक्ष केलेस; म्हणून, सुंदर अंगाची, मी तुझ्याकडे इच्छेने येणार नाही.
स्नुषा मे भव सुश्रोणि पुत्रार्थं त्वां वृणोम्यहम्। स्नुषापक्षं हि वामोरु त्वमागम्य समाश्रिता
सुंदर कंबरेची, तू माझी सून हो. मुलासाठी मी तुला निवडतो. कारण, वामोरु, तू माझ्याकडे येऊन सून असल्याची बाजू घेतली आहेस.
एवमप्यस्तु धर्मज्ञ संयुज्येयं सुतेन ते। त्वद्भक्त्या तु भजिष्यामि प्रख्यातं भारतं कुलम्
ठीक आहे, धर्म जाणणाऱ्या, मी तुझ्या मुलाशी एकरूप होईन. तुझ्या भक्तीने मी या प्रसिद्ध भारत कुळाचा सन्मान करीन.
पृथिव्यां पार्थिवा ये च तेषां यूयं परायणम्। गुणा न हि मया शक्या वक्तुं वर्षशतैरपि
पृथ्वीवरील सर्व राजांसाठी तुम्हीच आश्रय आहात; तुमचे गुण मी शंभर वर्षे जरी बोललो तरी सांगू शकणार नाही.
कुलस्य ये वः प्रथितास्तत्साधुत्वमथोत्तमम्। समयेनेह धर्मज्ञ आचरेयं च यद्विभो
तुमच्या कुळाची प्रसिद्ध कीर्ती आणि श्रेष्ठपणा सर्वत्र आहे; धर्म जाणणाऱ्या, येथे ठरल्याप्रमाणे मी वागेन, प्रभो.
तत्सर्वमेव पुत्रस्ते न मीमांसेत कर्हिचित्। एवं वसन्ती पुत्रे ते वर्धयिष्याम्यहं रतिम्
हे सर्व तुझ्या मुलाने कधीच शंका धरू नये; मी येथे राहून तुझ्या मुलावर प्रेम वाढवीन.
तथेत्युक्त्वा तु सा राजंस्तत्रैवान्तरधीयत। `अदृश्या राजसिंहस्य पश्यतः साऽभवत्तदा
'तसेच होवो' असे म्हणून ती तेथेच अदृश्य झाली, राजन; राजसिंहाच्या डोळ्यांसमोरच ती दिसेनाशी झाली.
पुत्रजन्म प्रतीक्षन्वै स राजा तदधारयत्। एतस्मिन्नेव काले तु प्रतीपः क्षत्रियर्षभः
राजा मुलाच्या जन्माची वाट पाहू लागला आणि हे सर्व मनाशी धरले; त्याच वेळी, क्षत्रियांमध्ये श्रेष्ठ प्रतिप—
तपस्तेपे सुतस्यार्थे सभार्यः कुरुनन्दन। `प्रतीपस्य तु भार्यायां गर्भः श्रीमानवर्धत
प्रतिपाने आपल्या पत्नीसह मुलासाठी तप केला, कुरुवंशाचा आनंद; आणि प्रतिपाच्या पत्नीच्या गर्भात तेजस्वी पुत्र वाढू लागला.
श्रिया परमया युक्तः शरच्छुक्ले यथा शशी। ततस्तु दशमे मासि प्राजायत रविप्रभम्
परम तेजाने युक्त, शरद ऋतूतील शुद्ध चंद्रासारखा, दहाव्या महिन्यात सूर्यासारखा तेजस्वी पुत्र जन्माला आला.
कुमारं देवगर्भाभं प्रतीपमहिषी तदा।' तयोः समभवत्पुत्रो वृद्धयोः स महाभिषक्
त्यावेळी प्रतिपाच्या राणीने देवांसारखा पुत्र जन्माला घातला; त्या वृद्ध दांपत्याला तो पुत्र मिळाला, जो महान वैद्य ठरला.
शान्तस्य जज्ञे सन्तानस्तस्मादासीत्स शान्तनुः। `तस्य जातस्य कृत्यानि प्रतीपोऽकारयत्प्रभुः
शांतनूपासून वंश वाढला म्हणून त्याला शांतनू म्हणतात; त्याच्या जन्मानंतर प्रतिप राजाने सर्व विधी केले.
जातकर्मादि विप्रेण वेदोक्तैः कर्मभिस्तदा। नामकर्म च विप्रास्तु चक्रुः परमसत्कृतम्
त्या वेळी, पुरोहिताने वेदांनुसार जन्म व इतर विधी केले; ब्राह्मणांनी मोठ्या सन्मानाने नामकरणही केले.
शान्तनोरवनीपाल वेदोक्तैः कर्मभिस्तदा। ततः संवर्धितो राजा शान्तनुर्लोकधार्मिकः
शांतनू, पृथ्वीचा रक्षक, वेदांनुसार विधी करून वाढवला गेला; अशा रीतीने धर्मशील राजा शांतनू मोठा झाला.
स तु लेभे परां निष्ठां प्राप्य धर्मभृतां वरः। धनुर्वेदे च वेदे च गतिं स परमा गतः
तो धर्मधुरंधरांमध्ये श्रेष्ठ ठरला आणि उत्तम कौशल्य मिळवले; धनुर्विद्या आणि वेदांतही तो सर्वोच्च स्थानाला पोहोचला.
यौवनं चापि संप्राप्तः कुमारो वदतां वरः।' संस्मरंश्चाक्षयाँल्लोकान्विजातान्स्वेन कर्मणा
वक्तृत्वात श्रेष्ठ असलेला तो कुमार जेव्हा तारुण्यात आला, तेव्हा त्याने आपल्या पुण्यकर्मांनी मिळवलेल्या अमर लोकांची आठवण केली.
पुण्यकर्मकृदेवासीच्छान्तनुः कुरुसत्तमः। प्रतीपः शान्तनुं पुत्रं यौवनस्थं ततोऽन्वशात्
कुरुवंशातील श्रेष्ठ शांतनू पुण्यकर्म करणारा झाला; मग प्रतिपाने आपल्या तारुण्यातील पुत्र शांतनूला उपदेश केला.
पुरा स्त्री मां समभ्यागाच्छान्तनो भूतये तव। त्वामाव्रजेद्यदि रहः सा पुत्र वरवर्णिनी
पूर्वी एक स्त्री, शांतनू, तुझ्या हितासाठी माझ्याकडे आली होती; जर ती सुंदर वर्णाची स्त्री तुला एकांतात भेटली, पुत्रा—
कामयानाऽभिरूपाढ्या दिव्यस्त्री पुत्रकाम्यया। सा त्वया नानुयोक्तव्या कासि कस्यासि चाङ्गने
सुंदर आणि दागिन्यांनी मढवलेली एक दिव्य स्त्री, जी पुत्रप्राप्तीची इच्छा धरते, तिला तू 'तू कोण आहेस, कुणाची मुलगी आहेस?' असे विचारू नकोस.
यच्च कुर्यान्न तत्कर्म सा प्रष्टव्या त्वयाऽनघ। सन्नियोगाद्भजन्तीं तां भजेथा इत्युवाच तम्
ती जे काही करेल, ते काम तू तिला विचारू नकोस; ती तुझ्याशी एकरूप झाली आहे, म्हणून तिला तशीच स्वीकार, असे त्याने त्याला सांगितले.
एवं संदिश्य तनयं प्रतीपः शान्तनुं तदा। स्वे च राज्येऽभिषिच्यैनं वनं राजा विवेश ह
अशा प्रकारे पुत्राला उपदेश करून प्रतीपाने शांतनूला आपल्या राज्यावर अभिषेक केला आणि स्वतः राजा वनात गेला.
स राजा शान्तनुर्धीमान्देवराजसमद्युतिः। `बभूव सर्वलोकस्य सत्यवागिति संमतः
तो राजा शांतनू बुद्धिमान आणि देवराजासारखा तेजस्वी होता; तो सर्व लोकांत 'सत्य बोलणारा' म्हणून प्रसिद्ध झाला.
पीनस्कन्धो महाबाहुर्मत्तवारणविक्रमः। अन्वितः परिपूर्णार्थैः सर्वैर्नृपतिलक्षणैः
त्याचे खांदे रुंद, बाहू बलवान आणि मदोन्मत्त हत्तीप्रमाणे सामर्थ्यवान होते; त्याच्यात राजाची सर्व गुणवैशिष्ट्ये आणि पूर्णता होती.
अमात्यलक्षणोपेतः क्षत्रधर्मविशेषवित्। वशे चक्रे महीमेको विजित्य वसुधाधिपान्
त्याच्याकडे उत्तम मंत्र्यांचे गुण होते आणि क्षत्रियधर्माचे विशेष ज्ञान होते; त्याने एकट्याने पृथ्वीवरील सर्व राजांना जिंकून संपूर्ण भूमी आपल्या अधीन केली.
वेदानागमयत्कृत्स्नान्राजधर्मांश्च सर्वशः। ईजे च बहुभिः सत्रैः क्रतुभिर्भूरिदक्षिणैः
त्याने वेदांचा पूर्ण अभ्यास करवला आणि राजधर्मांचे पालन करवले; त्याने अनेक यज्ञ आणि मोठ्या दानांनी युक्त क्रतु केले.
तर्पयामास विप्रांश्च वेदाध्ययनकोविदान्। रत्नैरुच्चावचैर्गोभिर्ग्रामैरश्वैर्धनैरपि
त्याने वेदाध्ययनात निपुण असलेल्या ब्राह्मणांना विविध रत्ने, गायी, गावे, घोडे आणि संपत्ती देऊन संतुष्ट केले.
वयोरूपेण संपन्नः पौरुषेण बलेन च। ऐश्वर्येण प्रतापेन विक्रमेण धनेन च
वय, रूप, पुरुषार्थ, बळ, संपत्ती, ऐश्वर्य, पराक्रम आणि धन यामध्ये तो इतरांपेक्षा श्रेष्ठ होता.
वर्तमानश्च सत्येन सर्वधर्मविशारदः। तं महीपं महीपाला राजराजमकुर्वत
तो सत्यनिष्ठ आणि सर्व धर्मात पारंगत होता; त्या महान राजाला इतर राजांनी 'राजांचा राजा' केले.