श्वानश्च विविधैर्नादैर्भषन्तस्तत्र मारिष । ज्वलिताश्च महोल्का वै समाहत्य दिवाकरम् । निपेतुः सहसा भूमौ वेदयन्त्यो महद्भयम्
मित्रा, कुत्रे वेगवेगळ्या आवाजात भुंकू लागले; जळती उल्का सूर्याला धडकून अचानक जमिनीवर पडली, मोठ्या भीतीची जाणीव करून देत.
महान्त्यनीकानि महासमुच्छ्रये ततस्तयोः पाण्डवधार्तराष्ट्रयोः। चकम्पिरे शङ्खमृदङ्गनिःस्वनैः प्रकम्पितानीव वनानि वायुना
पांडव आणि धृतराष्ट्र यांच्या मोठ्या, विशाल सैन्यांनी शंख आणि मृदंग यांच्या आवाजाने थरथर कापली, जशी वाऱ्याने जंगलं हलतात.
नरेन्द्रनागाश्वसमाकुलाना- मभ्यायतीनामशिवे मुहूर्ते। बभूव घोषस्तुमुलश्चमूनां वातोद्धुतानामिव सागराणाम्
राजे, हत्ती आणि घोडे यांनी भरलेल्या सैन्याने अशुभ वेळी कूच केली आणि त्या सैन्यांचा गोंगाट प्रचंड झाला, जणू वाऱ्याने ढवळलेले समुद्र गर्जत आहेत.
अभिमन्यू रथोदारः पिशङ्गैस्तुरगोत्तमैः। अभिदुद्राव तेजस्वी दुर्योधनबलं महत्
अभिमन्यू तेजस्वी रथावर बसून, पिंगट रंगाच्या उत्तम घोड्यांनी ओढलेल्या रथातून, दुर्योधनाच्या मोठ्या सैन्यावर तुफान हल्ला करू लागला.
विकिरञ्शरवर्षाणि वारिधारा इवाम्बुदः। न शेकुः समरे क्रुद्धं सौभद्रमरिसूदनम्
तो जसा मेघ पाऊस पाडतो तसा बाणांचा वर्षाव करू लागला; क्रुद्ध सुभद्रपुत्राला युद्धात शत्रू रोखू शकले नाहीत.
शस्त्रौघिणं गाहमानं सेनासागरमक्षयम्। निवारयितुमप्याजौ त्वदीयाः कुरुनन्दन
शस्त्रांनी भरलेल्या सैन्याच्या समुद्रात तो पूर्णपणे शिरला असतानाही, कुरुवंशाच्या आनंदा, तुझ्या सैन्याने त्याला युद्धात थांबवता आले नाही.
तेन मुक्ता रणे राजञ्शराः शत्रुनिबर्हणाः। क्षत्रियाननयञ्शूरान्प्रेतराजनिवेशनम्
त्याने रणात शत्रूंचा नाश करणारे बाण सोडले आणि शूर क्षत्रियांना मृत्युराजाच्या निवासस्थानी पाठवले.
यमदण्डोपमान्घोराञ्ज्वलिताशीविषोपमान् । सौभद्रः समरे क्रुद्धः प्रेषयामास सायकान्
सौभद्राने रागाने रणभूमीत यमदंडासारखे आणि ज्वलंत सर्पांसारखे भयंकर बाण सोडले.
सरथान्रथिनस्तूर्णं हयांश्चैव ससादिनः । गजारोहांश्च सगजान्दारयामास फाल्गुनिः
फाल्गुन्याने रथांसह रथी, घोड्यांसह घोडेस्वार आणि हत्तींसह हत्तीस्वार यांना झपाट्याने भूमीवर पाडले.
तस्य तत्कुर्वतः कर्म महत्सङ्ख्ये महीभृतः। पूजयांचक्रिरे हृष्टाः प्रशशंसुश्च फाल्गुनिम्
त्या बलाढ्य राजाने युद्धात असे महान कृत्य करत असताना आनंदित राजांनी फाल्गुन्याचे सन्मान केले आणि त्याचे कौतुक केले.
तान्यनीकानि सौभद्रो द्रावयामास भारत। तूलराशीनिवाकाशे मारुतः सर्वतो दिशम्
सौभद्राने त्या सैन्यदलांना जसे आकाशात वाऱ्याने कापूस सर्वदिशांनी उडवावा तसे पांगवले.
तेन विद्राव्यमाणानि तव सैन्यानि भारत । त्रतारं नाध्यगच्छन्त पङ्क्ते मग्ना इव द्वीपाः
त्याच्या आघाताने तुझे सैन्य, भारत, जणू एकमेकांना चिकटलेली बेटे पाण्यात बुडावीत तसे, कोणताही रक्षक न सापडता तडफडले.
विद्राव्य सर्वसैन्यानि तावकानि नरोत्तम । अभिमन्युः स्थितो राजन्विधूमोऽग्निरिव ज्वलन्
सर्व सैन्याचा पराभव करून अभिमन्यू, राजन, धूर नसलेल्या प्रज्वलित अग्नीसारखा उभा राहिला.
न चैनं तावका राजन्विषेहुररिघातिनम् । प्रदीप्तं पावकं यद्वत्पतङ्गाः कालचोदिताः
राजन, तुझे सैनिक त्या शत्रूंचा नाश करणाऱ्याला तोंड देऊ शकले नाहीत, जसे पतंग जळत्या अग्नीला तोंड देऊ शकत नाहीत.
प्रहरन्सर्वशत्रुभ्यः पाण्डवानां महारथः । अदृश्यत महेष्वासः सवज्र इव वासवः
पांडवांचा तो महाबली धनुर्धारी सर्व शत्रूंवर प्रहार करताना वज्रधारी इंद्रासारखा दिसत होता.
हेमपृष्ठं धनुश्चास्य ददृशे विचरद्दिशः । तोयदेषु यथा राजन्राजमाना शतह्रदा
त्याचे सोन्याचा पाठ असलेले धनुष्य सर्व दिशांना फिरताना, राजन, आकाशातील तेजस्वी शंभर किरणांच्या मेघासारखे दिसत होते.
शराश्च निशिताः पीता निश्चरन्ति स्म संयुगे । वनात्फुल्लद्रुमाद्राजन्भ्रमराणामिव व्रजाः
आणि ती धारदार, पिवळी बाणे युद्धात जणू फुललेल्या झाडांवरून मधमाश्यांचे झुंड उडावेत तसे उडत होती.
तथैव चरतस्तस्य सौभद्रस्य महात्मनः । रथेन काञ्चनाङ्गेन ददृशुर्नान्तरं जनाः
त्या महात्मा सौभद्राने सोन्याने सजवलेल्या रथातून फिरताना, लोकांना त्याच्या हालचालींमध्ये कुठेही अंतर दिसले नाही.
मोहयित्वा कृपं द्रोणं द्रौणिं च सबृहद्बलम्। सैन्धवं च महेष्वासो व्यचरल्लघु सुष्ठु च
त्याने कृप, द्रोण, द्रोणपुत्र, बृहद्बल आणि सिंधुराज यांना गोंधळवून तो महाधनुर्धारी हलके आणि कुशलतेने फिरत होता.
मण्डलीकृतमेवास्य धनुः पश्याम भारत। सूर्यमण्डलसंकाशं दहतस्तव वाहिनीम्
त्याचे वर्तुळाकार धनुष्य, भारत, सूर्याच्या तेजस्वी मंडलासारखे दिसत होते, जसे ते तुझे सैन्य जाळत होते.
तं दृष्ट्वा क्षत्रियाः शुराः प्रतपन्तं तरस्विनम् । द्विफल्गुनमिमं लोकं मेनिरे तस्य कर्मभिः
त्या तेजस्वी आणि पराक्रमी योद्ध्याला प्रज्वलित होताना पाहून, शूर क्षत्रियांना त्याच्या कृत्यांमुळे तो दुसरा अर्जुनच वाटला.
तेनार्दिता महाराज भारती सा महाचमूः । व्यभ्रमत्तत्रतत्रैव योषिन्मदवशादिव
राजन, त्याच्या आघाताने ती मोठी भारताची सेना जणू प्रेमाने वेडी झालेली स्त्री तडफडावी तसे इकडे तिकडे पांगली.
द्रावयित्वा महासैन्यं कम्पयित्वा महारथान् । नन्दयामास सुहृदो मयं जित्वेव वासवः
त्याने मोठे सैन्य पळवून लावले, महाबली रथींची भीती घातली आणि विजय मिळवल्यावर इंद्र जसा आपल्या मित्रांना आनंद देतो तसा त्याने आपल्या मित्रांना आनंद दिला.
तेन निद्राव्यमाणानि तव सैन्यानि संयुगे। चक्रुरार्तस्वनं घोरं पर्जन्यनिनदोपमम्
त्याच्या आघाताने तुझे सैन्य रणभूमीत पळवले गेले आणि त्यांनी विजेच्या गडगडाटासारखा भयंकर आर्त आवाज केला.
तं श्रुत्वा निनदं घोरं तव सैन्यस्य भारत। मारुतोद्धूतवेगस्य सागरस्येव पर्वणि
हे भारत, तुझ्या सैन्याचा तो भयंकर गजर ऐकून, तो जणू वाऱ्याने उसळणाऱ्या पौर्णिमेच्या समुद्रासारखा वाटत होता.
दुर्योधनस्तदा राजन्नार्श्यशृङ्गिमभाषत। एष कार्ष्णिर्महाबाहो द्वितीय इव फल्गुनः
त्या वेळी, राजन, दुर्योधनाने राक्षस शृंगीला म्हटले, 'हा कार्ष्णि, बलवान बाहू असलेला, जणू दुसरा फाल्गुनच आहे.'
चमूं द्रावयते क्रोधाद्वृत्रो देवचमूमिव । तस्य चान्यत्र पश्यामि संयुगे भेषजं महत्
तो रागाने सैन्याचा नाश करतो आहे, जसे वृत्राने देवांच्या सैन्याचा केला होता; आणि या युद्धात त्याला थांबवण्याचा दुसरा कोणताही मोठा उपाय मला दिसत नाही.
ऋते त्वां राक्षसश्रेष्ठं सर्वविद्यासु पारगम् । स गत्वा त्वरितं वीरं जहि सौभद्रमाहवे
तुझ्याशिवाय, राक्षसांमध्ये श्रेष्ठ, सर्व विद्या जाणणारा, त्वरेने जा आणि त्या शौर्यवान सुभद्रपुत्राचा युद्धात वध कर.
वयं पार्थं हनिष्यामो भीष्मद्रोणपुरोगमाः । स एवमुक्तो बलवान्राक्षसेन्द्रः प्रतापवान्
आम्ही, भीष्म आणि द्रोण यांच्या पुढाकाराने, पार्थाचा वध करू; असे सांगितल्यावर तो बलवान आणि पराक्रमी राक्षसांचा राजा,
प्रययौ समरे तूर्णं तव पुत्रस्य शासनात्। नर्दमानो महानादं प्रावृषीव बलाहकः
तुझ्या पुत्राच्या आज्ञेने, तो झपाट्याने युद्धात गेला आणि पावसाळ्यातील मेघासारखा मोठा गजर करत गर्जना करू लागला.