यथा गोवृषभो वर्षं संधारयति स्वात्पतत् । भीमस्तथा द्रोणमुक्तं शरवर्षमदीधरत्
जसा एखादा बैल अंगावर पडणारा पाऊस सहन करतो, तसाच भीमाने द्रोणाने सोडलेल्या बाणांचा मारा खंबीरपणे सहन केला.
अद्भुतं च महाराज तत्र चक्रे वृकोदरः । यत्पुत्रांस्तेऽवधीत्सङ्ख्ये द्रोणं चैव न्यवारयत्
राजा, तिथे वृकोदराने एक अद्भुत पराक्रम केला — त्याने तुझे पुत्र रणात ठार केले आणि द्रोणालाही रोखले.
पुत्रेषु तव वीरेषु चिक्रीडार्जुनपूर्वजः । मृगेष्विव महाराज चरन्व्याघ्रो महाबलः
राजा, तुझ्या वीर पुत्रांमध्ये अर्जुनाचा मोठा भाऊ जणू वाघासारखा मृगांच्या कळपात खेळावा तसा फिरत होता.
यथा हि पशुमध्यस्थो द्रावयेत पशून्वृकः । वृकोदरस्तव सुतांस्तथा व्यद्रावयद्रणे
जसा एखादा लांडगा गुरांच्या कळपात घुसून त्यांना पांगवतो, तसा वृकोदराने तुझे पुत्र रणात पांगवले.
गाङ्गेयो भगदत्तश्च गोतमश्च महारथाः । पाण्डवं रभसं युद्धे वारयामासुरर्जुनम्
गंगेचा पुत्र, भगदत्त आणि गौतम हे महाबलवान महारथी युद्धात पांडवांचा वेग रोखण्यासाठी अर्जुनासमोर उभे राहिले.
अस्त्रैरस्त्राणि संवार्य तेषां सोऽतिरथो रणे प्रवीरांस्तव सैन्येषु प्रेषयामास मृत्यवे
त्या अतिरथीने त्यांच्या अस्त्रांना आपल्या अस्त्रांनी रोखले आणि तुझ्या सैन्यातील शूर वीरांना रणात मृत्यूच्या दारी पोहोचवले.
अभिमन्युस्तु राजानमम्बष्ठं लोकविश्रुतम् । विरथं रथिनां श्रेष्ठं कारयामास सायकैः
अभिमन्यूने आपल्या बाणांनी अंबष्ठांचा प्रसिद्ध राजा, जो रथींच्या मध्ये श्रेष्ठ होता, त्याला रथहीन केले.
विरथो वध्यमानस्तु सौभद्रेण यशस्विना । अवप्लुत्य रथात्तूर्णमम्बष्ठो वसुधाधिपः
रथहीन झालेला, आणि सुभद्रापुत्राच्या हल्ल्याखाली सापडलेला अंबष्ठांचा राजा पटकन रथातून खाली उडी मारून जमिनीवर आला.
असिं चिक्षेप समरे सौभद्रस्य महात्मनः । आरुरोह रथं चैव हार्दिक्यस्य महाबलः
त्याने रणात सुभद्रापुत्रावर तलवार फेकली आणि लगेचच हार्दिक्याच्या बलाढ्य रथावर चढला.
आपतन्तं तु निस्त्रिंशं युद्धमार्गविशारदः । लाघवाद्व्यंसयामास सौभद्रः परवीरहा
ती तलवार वेगाने येताना पाहून युद्धकलेत निपुण असलेल्या सुभद्रापुत्राने ती चपळाईने चुकवली; तो शत्रूवीरांचा संहार करणारा होता.
व्यंसितं वीक्ष्य निस्त्रिंशं सौभद्रेण रणे तदा। साधुसाध्विति सैन्यानां प्रणादोऽभूद्विशांपते
रणात सुभद्रापुत्राने ती तलवार वळवली हे पाहून सैन्यात 'शाब्बास, शाब्बास' असा गजर झाला, हे राजाधिराज.
धृष्टद्युम्नमुखास्त्वन्ये तव सैन्यमयोधयन्। तथैव तावकाः सर्वे पाण्डुसैन्यमयोधयन्
धृष्टद्युम्न व इतरांनी तुझ्या सैन्याशी युद्ध केले आणि तसंच तुझे सर्व सैनिक पांडवांच्या सैन्याशी भिडले.
तत्राक्रन्दो महानासीत्तव तेषां च भारत। निघ्नतां दृढमन्योन्यं कुर्वतां कर्म दुष्करम्
भरता, तुझ्या आणि त्यांच्या सैन्यात मोठा गोंधळ उडाला, कारण दोन्ही बाजूचे सैनिक पराक्रमाने एकमेकांवर तुटून पडले आणि कठीण कृत्ये करत होते.
अन्योन्यं हि रणे शूराः केशेष्वाक्षिष्य मानिनः। नखदन्तैरयुध्यन्त मुष्टिभिर्जानुभिस्तथा
रणात शूर आणि अभिमानी वीर एकमेकांचे केस ओढत, नखांनी, दातांनी, मुठीने आणि गुडघ्यांनी एकमेकांशी झुंज देत होते.
तलैश्चैवाथ निस्त्रिंशैर्बाहुभिश्च सुसंस्थितैः। विवरं प्राप्य चान्योन्यमनयन्यमसादनम्
गदा, तलवारी आणि सज्ज हातांनी, योग्य संधी मिळताच, त्यांनी एकमेकांवर सतत हल्ला केला.
न्यहनच्च पिता पुत्रं पुत्रश्च पितरं तथा। व्याकुलीकृतसंकल्पा युयुधुस्तत्र मानवाः
वडील मुलांना, आणि मुले वडिलांना मारू लागले; मन गोंधळलेले असल्याने तेथे सर्वजण एकमेकांशी लढू लागले.
रणे चारूणि चापानि हेमपृष्ठानि मारिष । हतानामपविद्धानि कलापाश्च महाधनाः
युद्धात सोन्याने मढवलेली धनुष्ये आणि मारलेल्यांच्या मौल्यवान बाणांच्या पिशव्या जमिनीवर फेकल्या गेल्या.
जातरूपमयैः पुङ्खै राजतैर्निशिताः शराः। तैलधौता व्यराजन्त निर्मुक्तभुजगोपमाः
सोन्याच्या पिसांनी आणि चांदीच्या टोकांनी सजलेले, तेलाने झळाळणारे बाण सुटलेल्या सापासारखे चमकत होते.
खङ्गाश्च दान्तत्सरवो जातरूपपरिष्कृताः । चर्माणि चापविद्धानि रुक्मचित्राणि धन्विनां
हत्तीच्या दातांच्या मुठी असलेल्या, सोन्याने सजवलेल्या तलवारी आणि सोन्याच्या नक्षीने मढवलेली धनुर्धारकांची ढाली विखुरलेल्या होत्या.
सुवर्णाविकृताः प्रासाः प्रभग्ना हेमभूषिताः। जातरूपमया यष्ट्यः शक्त्यश्च कनकोज्ज्वलाः
सोन्याने मढवलेली तुटलेली भाले, सोन्याच्या दांड्या आणि सोन्याच्या टोकांनी झळणाऱ्या शस्त्रे सर्वत्र पडली होती.
अवस्कन्दाश्च पतिता मुसलानि गुरूणि च । परिघाः पट्टसाश्चैव भिण्डिपालाश्च मारिष
जड गदा, मुसळ, लोखंडी सळई, रुंद तलवारी आणि मोठ्या काठीसुद्धा जमिनीवर पडल्या होत्या.
पतिता विविधाश्चापाश्चित्रा हेमपरिष्कृताः । कुथा बहुविधाकाराश्चामरा व्यजनानि च
सोन्याने सुंदरपणे सजवलेली विविध धनुष्ये, अनेक आकारांच्या ढाली आणि चामरही विखुरलेले होते.
नानाविधानि शस्त्राणि प्रगृह्य पतिता नराः। जीवन्त इव दृश्यनते गतसत्त्वा महारथाः
विविध शस्त्रे हातात घेतलेले पुरुष खाली पडले होते; प्राण गेले तरीही हे महायोद्धे जिवंत असल्यासारखे दिसत होते.
गजाविमथितैर्गात्रैर्मुसलैर्भिन्नमस्तकाः। गजावाजिरथक्षुण्णाः शेरते स्म नराः क्षितौ
हत्तीने चिरडलेली शरीरे, मुसळाने फोडलेली मस्तके, आणि हत्ती, घोडे, रथ यांनी तुडवलेले पुरुष जमिनीवर पडले होते.
तथैवाश्वनृनागानां शरीरैर्विबभौ तदा। संछन्ना वसुधा राजन्पर्वतैरिव शातितैः
त्याचप्रमाणे, घोडे, पुरुष आणि हत्ती यांच्या मृतदेहांनी झाकलेली पृथ्वी, राजन, जणू काही तोडलेल्या पर्वतांनी आच्छादलेली भासत होती.
समरे पतितैश्चैव शक्त्यृष्टिशरतोमरैः। निस्त्रिंशैः पट्टसैः प्रासैरवस्कन्दैः परश्वथैः
युद्धभूमीत पडलेली भाले, शूल, बाण, तोमर, तलवारी, रुंद तलवारी, भाले, जड गदा आणि कुऱ्हाडी यांनी जमिन व्यापली होती.
परिघैर्भिण्डिपालैश्च शतघ्नीभिश्च मारिष। शरीरैः शस्त्रनिर्भिन्नैः समास्तीर्यत मेदिनी
लोखंडी सळई, मोठ्या काठ्या आणि युद्धयंत्रे, तसेच शस्त्रांनी छिन्नभिन्न झालेल्या देहांनी, हे महात्म्या, पृथ्वी झाकली गेली होती.
विशब्दैरल्पशब्दैश्च शोणितौगपरिप्लुतैः। गतासुभिरमित्रघ्न विबभौ निचिता मही
मोठ्या आणि हलक्या आक्रोशांनी, रक्ताच्या प्रवाहांनी, आणि शत्रूंचा नाश करणाऱ्या मृतदेहांनी भरलेली पृथ्वी तेजाने उजळून निघाली होती.
सतलत्रैः सकेयूरैर्बाहुभिश्चन्दनोक्षितैः । हस्तिहस्तोपमैश्छिन्नैरूरुभिश्च तरस्विनाम्
कडे, केयूर आणि चंदन लावलेले हात, तसेच हत्तीच्या सोंडेप्रमाणे बलवान वीरांचे छाटलेले उर, जमिनीवर पडले होते.
बद्धचूजामणिवरैः शिरोभिश्च सकुण्डलैः । पातितै ऋषभाक्षाणां बभौ भारत मेदिनी
मूल्यवान मुकुट आणि कुंडले घातलेली, वृषभासारख्या वीरांची छाटलेली मस्तके जमिनीवर पडली होती आणि त्यामुळे पृथ्वी उजळून गेली होती, भारत.