विदार्य प्राविशन्क्षिप्रं वल्मीकमिव पन्नगाः। स गाढविद्धो व्यथितो नागो भरतसत्तम
ते भाले वटवाघळासारखे आत शिरले, जसे साप मुंग्याच्या वारुळात शिरतात. खोल जखमी झाल्यामुळे आणि वेदनेने तो हत्ती, हे भरतश्रेष्ठ, तडफडू लागला.
उपावृत्तमदः क्षिप्रमभ्यवर्तत वेगिनः । स प्रदुद्राव वेगेन प्रणदन्भैरवं रवम्
त्याचा मद झटक्यात उतरला आणि तो वेगाने मागे वळला. मग तो जोरात धावत सुटला आणि भीषण गर्जना करू लागला.
संमर्दमानः स्वबलं वायुर्वृक्षानिवौजसा । तस्मिन्पराजिते नागे पाण्डवानां महारथाः
तो हत्ती आपल्या सैन्यातून वाऱ्याने झाडे फेकावीत तसा धडकत गेला. त्या हत्तीचा पराभव झाल्यावर पांडवांचे महायोद्धे,
सिंहनादं विनद्योच्चैर्युद्धायैवावतस्थिरे । ततो भीमं पुरस्कृत्य भगदत्तमुपाद्रवन्
सिंहासारखी गर्जना करत मोठ्या आवाजात उभे राहिले आणि युद्धासाठी सज्ज झाले. मग भीमाला पुढे करून त्यांनी भगदत्तावर चाल केली.
किरन्तो विविधान्बाणाञ्शस्त्राणि विविधानि च। तेषामापततां राजन्संक्रुद्धानाममर्षिणाम्
ते विविध बाण आणि शस्त्रे सतत सोडू लागले. त्या संतप्त आणि हट्टी योद्ध्यांनी, राजन, रणभूमीत जोरात हल्ला चढवला.
श्रुत्वा स निनदंक घोरममर्षाद्गतसाध्वसः । भगदत्तो महेष्वासः स्वनागं प्रत्यचोदयत्
त्यांची भयंकर गर्जना ऐकून, भगदत्त निर्भय आणि संतापाने पेटून, आपल्या हत्तीला पुढे चालवू लागला.
अङ्कुशाङ्गुष्ठनुदितः स गजप्रवरो युधि। तस्मिन्क्षणे समभवत्सांवर्तक इवानलः
अंकुश आणि पायाचा दाब याने प्रेरित होऊन, तो श्रेष्ठ हत्ती त्या क्षणी रणभूमीत प्रलयकाळच्या ज्वाळेसारखा भडकला.
रथसङ्घांस्तथा नागान्हयांश्च हयसादिनः । पादातांश्च सुसंक्रुद्धः शतशोऽथ सहस्रशःक
तो संतप्त हत्ती रथांचे समूह, इतर हत्ती, घोडे आणि त्यांचे स्वार, तसेच पायदळ, शेकड्यांनी आणि हजारोंनी, रणभूमीत चिरडू लागला.
अमृद्गात्समरे नागः संप्रधावंस्ततस्ततः। तेन संलोड्यमानं तु पाण्डवानां बलं महत्
त्या हत्तीने युद्धात कोणालाही सोडले नाही, इकडे तिकडे धावत सर्वांना चिरडले. त्याने पांडवांची मोठी सेना तुडवली आणि फेकून दिली.
संचुकोच महाराज चर्मेवाग्नौ समाहितम् । भग्नं तु स्वबलं दृष्ट्वा भगदत्तेन धीमता
हे राजन, ती सेना अग्नीने जळणाऱ्या कातड्यासारखी आकुंचन पावली. भगदत्ताने आपल्या बुद्धीने सैन्याचा पराभव केला हे पाहून,
घटोत्कचोऽथ संक्रुद्धो भगदत्तमुपाद्रवत्। विकटः परुषो राजन्दीप्तास्यो दीप्तलोचनः
मग घटोत्कच प्रचंड संतापाने भगदत्तावर चालून गेला. तो भयंकर आणि कठोर दिसत होता, राजन, त्याचे तोंड आणि डोळे ज्वाळांनी पेटलेले होते.
रूपं विभीषणं कृत्वा रोषेण प्रज्वलन्निव । जग्राह विमलं शूलं गिरीणामपि दारणम्
तो भीषण रूप धारण करून, संतापाने जणू जळत होता. त्याने एक निर्मळ भाला उचलला, जो पर्वतही फाडू शकतो असा होता.
नागं जिघांसुः सहसा चिक्षेप च महाबलः। स विस्फुलिङ्गमालाभिः समन्तात्परिवेष्टितम्
सर्पाचा वध करण्याची इच्छा ठेवून, त्या बलाढ्य योद्ध्याने तो शस्त्र वेगाने फेकला, ज्याभोवती सर्व बाजूंनी ठिणग्यांची माळ चमकत होती.
तमापतन्तं सहसा दृष्ट्वा प्राग्ज्योतिषो नृपः । चिक्षेप रुचिरं तीक्ष्णमर्धचन्द्रं सुदारुणम्
तो शस्त्र वेगाने आपल्यावर येताना पाहून, प्राग्ज्योतिषाचा राजा लगेचच एक सुंदर, धारदार आणि अत्यंत भयंकर अर्धचंद्राकार बाण सोडला.
चिच्छेद तन्महच्छूलं तेन बाणेन वेगवान् । उत्पपात द्विधा च्छिन्नं शूलं हेमपरिष्कृतम्
त्या वेगवान बाणाने त्याने ते मोठे शूल छाटले; दोन तुकडे झालेले, सोन्याने सजवलेले ते शूल हवेत उडाले.
महाशनिर्यथा भ्रष्टा शक्रमुक्ता नभोगता । शूलं निपतितं दृष्ट्वा द्विधा कृत्तं च पार्थिवः
इंद्राने सोडलेल्या मोठ्या वज्रासारखे ते शूल आकाशातून खाली पडताना, दोन तुकडे झालेले पाहून राजा आश्चर्यचकित झाला.
रुक्मदण्डां महाशक्तिं जग्राहाग्निशिखोपमान् । चिक्षेप तां राक्षसस्य तिष्ठितिष्ठेति चाब्रवीत्
त्याने सोन्याचा दांडा असलेली, अग्निसारखी तेजस्वी मोठी शक्ती उचलली आणि राक्षसाकडे फेकली, 'थांब, थांब!' असे मोठ्याने ओरडला.
तामापतन्तीं संप्रेक्ष्य वियत्स्थामशनीमिव । उत्पत्य राक्षसस्तूर्णं जग्राह च ननाद च
ती शस्त्र आकाशातील उल्केसारखी वेगाने येताना पाहून, राक्षस पटकन उडी मारून ती पकडली आणि मोठ्याने गर्जना केली.
बभञ्ज चैनां त्वरितो जानुन्यारोप्य भारत। पश्यतः पार्थिवेन्द्रस्य तदद्भुतमिवाभवत्
त्याने ती शक्ती गुडघ्यावर ठेवून पटकन मोडली, हे भारत, आणि राजाने पाहताना ते दृश्य अगदी अद्भुत वाटले.
तदवेक्ष्य कृतं कर्म राक्षसेन बलीयसा। दिवि देवाः सगन्धर्वा मुनयश्चापि विस्मिताः
तो बलाढ्य राक्षसाने केलेला अद्भुत पराक्रम पाहून, स्वर्गातील देव, गंधर्व आणि ऋषी सगळेच आश्चर्यचकित झाले.
पाण्डवाश्च महाराज भीमसेनपुरोगमाः । साधुसाध्विति नादेन पृथिवीमन्वनादयन्
पांडव, भिमसेन पुढे असताना, 'शाबास! शाबास!' अशा गजराने संपूर्ण पृथ्वी दणाणून टाकली.
तं तु श्रुत्वा महानादं प्रहृष्टानां महात्मनाम् । नामृष्यत महेष्वासो भगदत्तः प्रतापवान्
त्या महान आत्म्यांच्या आनंदाने भरलेल्या मोठ्या गजराचा आवाज ऐकून, तेजस्वी धनुर्धारी भगदत्त याला ते सहन झाले नाही.
स विष्फार्य महच्चापमिन्द्राशानिसमप्रभम् । अभिदुद्राव वेगेन पाण्डवानां महारथान्
त्याने इंद्राच्या वज्रासारखे तेजस्वी मोठे धनुष्य ताणले आणि वेगाने पांडवांच्या महाबली रथींवर चालून गेला.
विसृजन्विमलांस्तीक्ष्णान्नाराचाञ्ज्वलनप्रभान् । भीममेकेन विव्याध राक्षसं नवभिः शरैः
तो अग्नीप्रमाणे तेजस्वी, धारदार आणि निर्मळ बाण सोडू लागला; त्याने भीमाला एका बाणाने आणि राक्षसाला नऊ बाणांनी घायाळ केले.
अभिमन्युं त्रिभिश्चैव केकयान्पञ्च पञ्चभिः । पूर्णायतविसृष्टेन शरेणानतपर्वणा
त्याने अभिमन्यूला तीन बाणांनी, आणि केकयांना प्रत्येकी पाच बाणांनी, पूर्ण ताणून सोडलेल्या, तुटलेले नसलेले बाण मारले.
बिभेद दक्षिणं बाहुं क्षत्रेदवस्य चाहवे । पपात सहसा तस्य सशरं धनुरुत्तमम्
त्याने युद्धात क्षत्रदेवाचा उजवा हात भेदला, आणि त्याच्या हातातून उत्तम धनुष्य व बाण अचानक खाली पडले.
द्रौपदेयांस्ततः पञ्च पञ्चभिः समताडयत् । भीमसेनस्य च क्रोधान्निजघान तुरंगमान्
यानंतर त्याने द्रौपदीच्या पाच पुत्रांना प्रत्येकी एक बाण मारला, आणि रागाने भीमसेनाच्या घोड्यांवर बाण सोडले.
ध्वजं केसरिणं चास्य चिच्छेद विशिखैस्त्रिभिः । निर्बिभेद त्रिभिश्चान्यैः सारथिं चास्य पत्रिभिः
त्याने तीन बाणांनी भीमसेनाचा केसरी ध्वज तोडला, आणि आणखी तीन बाणांनी त्याच्या सारथ्याला भोसकले.
स गाढविद्धो व्यथितो रथोपस्थ उपाविशत् । विशोको भरतश्रेष्ठ भगदत्तेन संयुगे
तीव्र जखमी होऊन, तो सारथी रथातच बसला; तरीही, हे भरतश्रेष्ठ, विशोक युद्धात भगदत्तामुळे विचलित झाला नाही.
ततो भीमो महाबाहुर्विरथो रथिनां वरः । गदां प्रगृह्य वेगेन प्रचस्कन्द रथोत्तमात्
मग बलाढ्य भिम, रथीमध्ये श्रेष्ठ असलेला, आपल्या उत्तम रथातून उतरला आणि गदा हातात घेऊन वेगाने पुढे गेला.