अश्वत्थामा विकर्णश्च चित्रसेनो विविंशतिः। रथाश्चानेकसाहस्रा ये तेषामनुयायिनः
अश्वत्थामा, विकर्ण, चित्रसेन, विविंशती आणि त्यांच्यासोबत हजारो रथी—
अभिद्रुतं परीप्सन्तः पुत्रं दुर्योधनं तव। तदनीकमनाधृष्यं पालितं तु महारथैः
तुझ्या पुत्र दुर्योधनाला वाचवण्यासाठी ते सर्व त्या अजिंक्य सैन्याकडे धावले, जिथे मोठे रथी रक्षण करत होते.
पाततायिनमायान्तं प्रेक्ष्य राक्षससत्तमः । ...कम्पत महाबाहुर्मैनाक इव पर्वतःक
राक्षसांमध्ये श्रेष्ठ असलेला तो हात पसरून पुढे येताना पाहून, बलाढ्य वीर मैनाक पर्वतासारखा थरथर कापू लागला.
प्रगृह्य विपुलं चापं ज्ञातिभिः परिवारितः । शूलमुद्गरहस्तैश्च नानाप्रहरणैरपि
मोठं धनुष्य हातात घेऊन, आप्तजनांनी वेढलेला, शूल, गदा आणि विविध शस्त्रांनी सज्ज असलेला—
ततः समभवद्युद्धं तुमुलं रोमहर्षणम् । राक्षसानां च मुख्यस्य दुर्योधनबलस्य च
मग राक्षसांचा प्रधान आणि दुर्योधनाच्या सैन्यात भीषण, अंगावर काटा आणणारे युद्ध सुरू झाले.
धनुषां कूजतां शब्दः सर्वतस्तुमुलो रणे । अश्रूयत महाराज वंशानां दह्यतामिव
राजा, युद्धात धनुष्यांच्या तुटणाऱ्या दोऱ्यांचा गडगडाट सर्वत्र ऐकू येत होता, जणू बांबूच्या जंगलाला आग लागली आहे.
शस्त्राणां पात्यमानानां कवचेषु शरीरिणाम्। शब्दः समभवद्राजन्गिरीणामिव भिद्यताम्
शस्त्रांनी योद्ध्यांच्या कवचावर आदळल्याचा आवाज, राजन, पर्वत तुटल्यासारखा घुमू लागला.
वीरबाहुविसृष्टानां तोमराणां विशांपते । रूपमासीद्वियत्स्थानां सर्पाणामिव सर्पताम्
वीरांच्या हातून फेकलेली भाले, राजाधिराज, आकाशात सरपटणाऱ्या सापांसारखी दिसत होती.
ततः परमसंक्रुद्धो विष्फार्य सुमहद्धनुः । राक्षसन्द्रो महाबाहुर्विनदन्भैरव रवम्
मग राक्षसांचा प्रधान अत्यंत संतापून, मोठं धनुष्य ताणून, भीषण गर्जना करत ओरडला.
आचार्यस्यार्धचन्द्रेण क्रुद्धश्चिच्छेद कार्मुकम् । सोमदत्तस्य भल्लेन ध्वजं चोन्मथ्य चानदत्
रागाने त्याने आचार्याचं धनुष्य अर्धचंद्र बाणाने कापलं आणि सोमदत्ताचा ध्वज मोठ्या बाणाने तोडून जोरात गर्जना केली.
बाह्लीकं च त्रिभिर्बाणैः प्रत्यविध्यत्स्तनान्तरे। कृपमेकेन विव्याध चित्रसेनं त्रिभिः शरैः
त्याने तीन बाणांनी बाह्लिकाच्या छातीवर घाव घातला, एक बाण कृपावर सोडला, आणि तीन बाणांनी चित्रसेनाला जखमी केले.
पूर्णायतविसृष्टेन सम्यक्प्रणिहितेन च। जत्रुदेशे समासाद्य विकर्णं समताडयत्
त्याने पूर्णपणे ओढून, नीट नेम धरून सोडलेल्या बाणाने विकर्णाच्या गळ्याजवळ जोरदार घाव घातला.
न्यषीदत्स्वरथोपस्थे शोणितेन परिप्लुतः । ततः पुनरमेयात्मा नाराचान्दश पञ्च च
रक्ताने माखून विकर्ण आपल्या रथात बसला; मग, अपार धैर्याने, त्याने पाच लोखंडी बाण हातात घेतले.
भूरिश्रवसि संक्रुद्धः प्राहिणोद्भरतर्षभ । ते वर्म भित्त्वा तस्याशु विविशुर्धरणीतलम्
तो प्रचंड रागावून, ते बाण भूरिश्रवावर सोडले; ते बाण त्याच्या कवचाला भेदून, पटकन जमिनीत घुसले.
विविंशतेश्च द्रौणेश्च यन्तारौ समताडयत्। तौ पेततू रथोपस्थे रश्मीनुत्सृज्य वाजिनाम्
त्याने विविंशती आणि द्रोण यांचे सारथी घायाळ केले; दोघेही घोड्यांचे लगाम सोडून रथात खाली पडले.
सिन्धुराज्ञोऽर्धचन्द्रेण वाराहं स्वर्णभूषितम् । उन्ममाथ महाराज द्वितीयेनाच्छिनद्धनुः
सिंधू राजाच्या सुवर्णाने सजवलेल्या वराह ध्वजाला अर्धचंद्राकृती बाणाने फोडले आणि दुसऱ्या बाणाने त्याचे धनुष्य कापले.
चतुर्भिरथ नाराचैरावन्त्यस्य महात्मनः । जघान चतुरो वाहान्क्रोधसंरक्तलोचनः
चार लोखंडी बाणांनी, रागाने डोळे लाल झालेले, त्याने अवंतीच्या पराक्रमी योद्ध्याचे चारही घोडे ठार केले.
पूर्णायतविसृष्टेन पीतेन निशितेन च । निर्बिभेद महाराज राजपुत्रं बृहद्बलम्
पूर्ण ओढून, धारदार आणि पिवळ्या काडीच्या बाणाने, राजपुत्र बृहद्बलाला त्याने भेदले.
स गाढविद्धो व्यथितो रथोपस्थ उपाविशत्। भृशं क्रोधेन चाविष्टो रथस्थो राक्षसाधिपः
गंभीर जखमी होऊन, वेदनेने बृहद्बल रथात बसला; पण राक्षसांचा अधिपती प्रचंड रागाने रथात उभा राहिला.
चिक्षेप निशितांस्तीक्ष्णाञ्छरानाशीविषोपमान्। बिभिदुस्ते महाराज शल्यं युद्धविशारदम्
त्याने तीक्ष्ण, विषारी सर्पासारखे बाण सोडले आणि युद्धात पारंगत असलेल्या शल्याला भेदले.
विमुखीकृत्य वर्सांस्तु तावकान्युधि राक्षसः। जिघांसुभरतश्रेष्ठ दुर्योधनमुपाद्रवत्
राक्षसाने तुझ्या सैन्याच्या बाणांचा मारा परतवून, मारण्याच्या इराद्याने, भरतश्रेष्ठ, दुर्योधनाकडे धाव घेतली.
तमापतन्तं संप्रेक्ष्य राजानं प्रति वेगितम् । अभ्यधावञ्जिघांसन्तस्तावका युद्धदुर्मदाःक
त्याला राजाकडे वेगाने येताना पाहून, तुझे युद्धात वेडे झालेले सैनिक त्याच्यावर तुटून पडले.
तालमात्राणि चापानि विकर्षन्तो महारथाः । तमेकमभ्यधावन्त नदन्तः सिंहसङ्घवत्
महामहारथी धनुष्ये पूर्ण ओढून, सिंहांच्या कळपासारखे गर्जत, एकट्या त्याच्यावर चालून गेले.
अथैनं शरवर्षेण समन्तात्पर्यवाकिरन् । पर्वतं वारिधाराभिः शरदीव वलाहकाः
मग त्यांनी सर्व बाजूंनी बाणांचा वर्षाव करून त्याला झाकून टाकले, जणू शरद ऋतूतील मेघ पर्वतावर पाऊस पाडतात.
स गाढविद्धो व्यथितस्तोत्रार्दित इव द्विपः । उत्पपात तदाऽऽकाशं समन्ताद्वैनतेयवत्
गंभीर जखमी होऊन, हत्तीला अंकुशाने टोचल्यासारखा तो वेदनेने तडफडत, गरुडासारखा आकाशात उडाला.
व्यनदत्सुमहानादं जीमूत इव शारदः । दिशः खं विदिशश्चैव नादयन्भैरवस्वनः
त्याने शरद ऋतूतील मेघासारखा मोठा गडगडाट केला; त्या भीषण आवाजाने दिशा, आकाश आणि चहुबाजू निनादून गेल्या.
राक्षसस्य तु तं शब्दं श्रुत्वा राजा युधिष्ठिरः । उवाच भरतश्रेष्ठ भीमसेनमरिन्दमम्
राक्षसाचा तो आवाज युद्धात ऐकून, राजा युधिष्ठिराने, भरतश्रेष्ठ, शत्रूंना जिंकणाऱ्या भीमसेनाला म्हटले.
युध्यते राक्षसो नूनं धार्तराष्ट्रैर्महारथैः । यथाऽस्य श्रूयते शब्दो नदतो भैरवं स्वनम्
राक्षस नक्कीच धृतराष्ट्रपुत्र आणि मोठ्या महारथींसोबत लढत आहे, कारण त्याचा भयंकर गर्जना करणारा आवाज ऐकू येतो.
अतिभारं च पश्यामि तस्मिन्राक्षसपुङ्गवे । पितामहश्च संक्रुद्धः पाञ्चालान्हन्तुमुद्यतः
त्या राक्षसांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या व्यक्तीवर फार मोठं ओझं पडलं आहे असं मला दिसतं, आणि पितामह प्रचंड रागावलेले आहेत, पांडवांच्या बाजूच्या पाञ्चाल लोकांना संपवायला सज्ज झाले आहेत.
तेषां च रक्षणार्थाय युध्यते फल्गुनः परैः। एतज्ज्ञात्वा महाबाहो कार्यद्वयमुपस्थितम्
त्यांच्या रक्षणासाठी फाल्गुन शत्रूंशी लढतो आहे; हे लक्षात घे, बलवान योद्ध्या, आपल्यासमोर दोन कामं उभी आहेत.