त्वया च नैनां सफलां करोषि देवव्रतं यन्न निहंसि युद्धे। मिथ्याप्रतिज्ञो भव मात्र वीर रक्षस्व धर्मं स्वकुलं यशश्च
देवव्रता, तू जर युद्धात त्याला मारत नाहीस, तर तुझं व्रत फळाला येत नाही. हे वीर, खोटं वचन देणारा होऊ नकोस. आपला धर्म, आपलं घराणं आणि आपली कीर्ती सांभाळ.
प्रेक्षस्व भीष्मं युधि भीमवेगं सर्वांस्तपन्तं मम सैन्यसङ्घान्। शरौघजालैरतितिग्मवेगैः कालं यथा कालकृतं क्षणेन
युद्धात भीष्माला पाहा, भीमासारख्या वेगाने माझ्या सगळ्या सैन्याला जणू काळासारख्या तीक्ष्ण बाणांच्या वर्षावाने जाळत आहे.
निकृत्तचापः समरेऽनपेक्षः पराजितः शान्तनवेन चाजौ । विहाय बन्धूनथ सदरांश्च क्व यास्यसे नानुरूपं तवेदम्
युद्धात तुझं धनुष्य तुटलं, तू निष्काळजीपणे हरलास, शांतनुच्या पुत्राकडून पराभूत झालास, आपले नातेवाईक आणि पत्नी सोडून कुठे जाणार? हे तुझ्या योग्य नाही.
दृष्ट्वा हि भीष्मं तमनन्तवीर्यं भग्नं च सैन्यं द्रवमाणमेवम् । भीतोऽसि नूनं द्रुपदस्य पुत्र तथा हि ते मुखवर्णोऽप्रहृष्टः
अनंत सामर्थ्य असलेल्या भीष्माला आणि आपलं सैन्य तुटून पळताना पाहून, द्रुपदपुत्रा, तू नक्कीच घाबरलास, कारण तुझ्या चेहऱ्यावर आनंद नाही.
अज्ञायमाने च धनंजये तु महाहावे संप्रसक्ते नृवीरे। कथं हि भीष्मात्प्रथितः पृथिव्यां भयं त्वमद्य प्रकरोषि वीर
या मोठ्या आणि भयंकर युद्धात धनंजय ओळखू येत नाही, आणि तरीही, पृथ्वीवर भीष्मापेक्षा प्रसिद्ध असलेला तू, आज भीती का पसरवतोस, हे वीर?
स धर्मराजस्य वचो निशम्य रूक्षाक्षरं विप्रलापानुबद्धम् । प्रत्यादेशं मन्यमानो महात्मा प्रतत्वरे भीष्मवधाय राजन्
धर्मराजाच्या कठोर आणि टोचणाऱ्या शब्दांनी, तो महात्मा हे आदेश मानून, भीष्माचा वध करण्यासाठी त्वरेने निघाला, हे राजा.
तमापतन्तं महता जवेन शिखण्डिनं भीष्ममभिद्रवन्तम्। निवारयामास हि शल्य एन- मस्त्रेण घोरेण सुदुर्जयेन
शिखंडी मोठ्या वेगाने भीष्मावर झेपावत असताना, शल्याने एक भयंकर आणि जिंकता न येणारे अस्त्र वापरून त्याला थांबवलं.
शरैस्तदस्त्रं प्रतिबाधमानः
शिखंडीने त्या अस्त्राचा बाणांनी प्रतिकार केला.
अथाददे वारुणमन्यदस्त्रं शिखण्ड्यथोऽग्रं प्रतिघातमस्य। तदस्त्रमस्त्रेण विदार्यमाणं खस्थाः सुरा ददृशुः पार्थिवाश्च
मग शिखंडीने वरुणाचं दुसरं अस्त्र घेतलं आणि समोरून तोडण्याचा प्रयत्न केला. ते अस्त्र दुसऱ्या अस्त्राने फाडलं जात असताना, आकाशातील देवता आणि पृथ्वीवरील राजे हे पाहत होते.
भीष्मस्तु राजन्समरे महात्मा धनुश्च चित्रं ध्वजमेव चापि। छित्त्वाऽनदत्पाण्डुसुतस्य वीरो युधिष्ठिरस्याजमीढस्य राज्ञः
पण भीष्म, हे राजा, त्या महात्म्याने युद्धात पांडुपुत्र युधिष्ठिराचं धनुष्य आणि सुंदर ध्वज कापून टाकले आणि मोठ्याने गर्जना केली.
ततः समुत्सृज्य धनुः सबाणं युधिष्ठिरं वीक्ष्य भयाभिभूतम्। गदां प्रगृह्याभिपपात सङ्ख्ये जयद्रथं भीमसेनः पदातिः
मग, आपलं धनुष्य आणि बाण टाकून, भयाने ग्रासलेला युधिष्ठिर पाहून, भीमसेन पायदळावरून गदा उचलून जयद्रथावर झेपावला.
तमापतन्तं सहसा जवेन जयद्रथः सगदं भीमसेनम्। विव्याध घोरैर्यमदण्डकल्पैः शितैः शरैः पञ्चशरैः समन्तात्
भीमसेन गदा घेऊन अचानक वेगाने झेपावत असताना, जयद्रथाने पाच तीक्ष्ण आणि यमदंडासारख्या भयंकर बाणांनी त्याला चहुबाजूंनी घायाळ केलं.
अचिन्तयित्वा स शरांस्तरस्वी वृकोदरः क्रोधपरीतचेताः । जघान वाहान्समरे समन्तात् सुसंमतान्सिन्धुराजस्य सङ्ख्ये
त्या बाणांची पर्वा न करता, वेगवान वृकोदर, रागाने भरून, युद्धात सिंधुराजाच्या उत्तम घोड्यांना सर्व बाजूंनी ठार मारलं.
ततोऽभिवीक्ष्याप्रतिमप्रभाव- स्तवात्मजस्त्वरमाणो रथेन अभ्यायौ भीमसेनं निहन्तुं समुद्यतास्त्रः सुरराजकल्पः
मग तुझा अतुलनीय सामर्थ्याचा पुत्र, रथावरून शस्त्र उचलून, देवेंद्रासारखा, भीमसेनाचा वध करण्यासाठी धावला.
जयद्रथो भग्रवाहं रथं त त्यक्त्वा ययौ यत्र राजा कुरूणाम् । भयेन भीमस्य समूढचेताः ससौबलस्तत्र युद्धस्य भीतः
जयद्रथाने तुटलेले घोडे असलेला रथ सोडून दिला आणि भीमाची भीती वाटून, सौंबलासह, कुरुराजाजवळ गेला, दोघेही युद्धाची भीती बाळगून.
भीमोऽप्यथैनं सहसा विनद्य प्रत्युद्ययौ गदया तर्जयानः। समुद्यतां तां यमदण्डकल्पां दृष्ट्वा गदां ते कुरवः समन्तात्
मग भीमाने मोठ्याने गर्जना करत, गदा उचलून त्याच्यावर झेप घेतली; ती यमदंडासारखी उंचावलेली गदा पाहून, सभोवतालचे कौरव घाबरले.
पातं गदायाः परिहर्तुकामाः। अपक्रान्तास्तुमुले संप्रमर्दे सुदूरुणे भारत मोहनीये
गदेचा प्रहार टाळण्यासाठी, त्या भयंकर, गोंधळलेल्या आणि विध्वंसक संग्रामात, ते झाडाच्या मुळाशीपासून पळून गेले, हे भारत.
ज्जगामान्यं भ्रमप भूमिदेशम्
तो भटकत, रणभूमीवर दुसऱ्या ठिकाणी गेला.
गदापि सा प्राप्य रथं सुचित्रं साश्व ससूतं विनिहत्य सङ्ख्ये। जगाम भूमिं ज्वलिता महोल्क भ्रष्टाऽम्बराद्गामिव संपतन्ती
ती गदा त्या सुंदर रथावर, घोड्यांसह आणि सारथ्यासह, युद्धात आदळली आणि त्यांना नष्ट करून, मोठ्या उल्केसारखी जळत जळत आकाशातून खाली पडणाऱ्या वस्तूसारखी जमिनीवर कोसळली.
आश्चर्यभूतं सुमहत्त्वदीया दृष्ट्वैव तद्भारत संप्रहृष्टाः। सर्वे विनेदुः सहिताः समन्ता- त्पुपूजिरे तव पुत्रस्य शौर्यम्
हे भारत, तुझ्या मुलाने केलेला तो अद्भुत आणि मोठा पराक्रम पाहून सर्वजण अत्यंत आनंदित झाले; त्यांनी एकत्रितपणे आनंदाने आरोळ्या दिल्या आणि तुझ्या मुलाच्या शौर्याची स्तुती केली.
विरथं तं समासाद्य चित्रसेनं यशस्विनम् । रथमारोपयामास विकर्णस्तनयस्तव
तेव्हा तुझा मुलगा विकर्ण याने, रथ हरवलेल्या आणि कीर्तिवान चित्रसेनाला पाहून, त्याला आपल्या रथावर बसवले.
तस्मिंस्तथा वर्तमाने तुमुले संकुले भृशम्। भीष्मः शान्तनवस्तूर्णं युधिष्ठिरमुपाद्रवत्
अशा प्रकारे ती घनघोर आणि गोंधळाची लढाई सुरू असताना, शांतनूचा पुत्र भीष्म वेगाने युधिष्ठिराकडे झेपावला.
ततः सरथनागाश्वाः समकम्पन्त सृञ्जयाः । मृत्योरास्यमनुप्राप्तं मेनिरे च युधिष्ठिरम्
तेव्हा रथ, हत्ती आणि घोड्यांसह सर्व सृंजय थरथर कापू लागले आणि त्यांनी वाटले की युधिष्ठिर थेट मृत्यूच्या तोंडात गेला आहे.
युधिष्ठिरोऽपि कौरव्यो यमाभ्यां सहितः प्रभुः । महेष्वासं नरव्याघ्रं भीष्मं शान्तनवं ययौ
पण कौऱवांचा स्वामी युधिष्ठिर, दोन्ही भावांसह, त्या महान धनुर्धर आणि नरसिंह शांतनुपुत्र भीष्माकडे पुढे गेला.
ततः शरसहस्राणि प्रमुञ्चन्पाण्डवो युधि । भीष्मं संछादयामास यथा मेघो दिवाकरम्
मग पांडुपुत्राने युद्धात हजारो बाण सोडून, जसा मेघ सूर्याला झाकतो तसा, भीष्माला झाकून टाकले.
तेन सम्यक्प्रणीतानि शरजालानि मारिष । प्रतिजग्राह गाङ्गयः शतशोऽथ सहस्रशः
हे मारिष, गंगापुत्र भीष्माने ते सर्व नीट नेमलेले बाणांचे जाळे, शेकडो-हजारो संख्येने, धीराने झेलले.
तथैव शरजालानि भीष्मोणास्तानि मारिष । आकाशे समदृश्यन्त स्वगमानां व्रजा इव
त्याचप्रमाणे, भीष्माचे बाणांचे जाळे आकाशात असे दिसत होते जसे पक्ष्यांचे थवे आपल्या घरट्याकडे परत जातात.
निमेषार्धेन कौन्तेयं भीष्मः शान्तनवो युधि । अदृश्यं समरे चक्रे शरजालेन भारत
अर्ध्या क्षणातच शांतनुपुत्र भीष्माने युद्धात कुंतीपुत्र युधिष्ठिराला इतक्या घनदाट बाणांनी झाकले की तो दिसेनासा झाला, हे भारत.
ततो युधिष्ठिरे राजा कौरव्यस्य महात्मनः । नाराचं प्रेषयामास क्रुद्ध आशीविषोपमम्
मग राजा युधिष्ठिराने, रागाने, महात्मा कौऱवाकडे विषारी सर्पासारखा तीक्ष्ण बाण सोडला.
असंप्राप्तं ततस्तं तु क्षुरप्रेण महारथः । चच्छेद समरे राजन्भीष्मस्तस्य धनुश्च्युतम्
पण तो बाण त्याच्यापर्यंत पोहोचण्याआधीच, महायोद्धा भीष्माने युद्धात आपल्या कडव्या बाणाने तो छाटला आणि तो युधिष्ठिराच्या धनुष्यापासून खाली पडला.