युध्यतां हि तथा राजन्विशेषो न व्यदृश्यत । यततां शत्रुनाशाय कृतप्रतिकृतैषिणाम्
राजा, ते दोघं जसं लढत होते, तसं त्यांच्यात काहीच फरक दिसत नव्हता. दोघंही शत्रूचा नाश करण्यासाठी आणि एकमेकांच्या प्रत्येक हालचालीला उत्तर देण्यासाठी झटत होते.
युधामन्युस्ततो राजन्ननुविन्दस्य सायकैः । चतुर्भिश्चतुरो वाहाननयद्यमसादनम्
मग, राजा, युधामन्यूनं चार बाणांनी अनुविंदाच्या रथातील चार घोड्यांना यमाच्या लोकात पाठवलं.
भल्लाभ्यां च सुतीक्ष्णाभ्यां धनुः केतुं च मारिष । चिच्छेद समरे राजंस्तदद्भुतमिवाभवत्
आणि दोन अत्यंत तीक्ष्ण भल्लांनी, हे महात्मा, त्याने युद्धात त्याचं धनुष्य आणि ध्वज कापला; ते पाहून सर्वांना आश्चर्य वाटलं.
त्यक्त्वाऽनुविन्दोऽथ रथं विन्दस्य रथमास्थितः। धनुर्गृहीत्वा परमं भारसाधनमुत्तमम्
मग अनुविंदानं आपला रथ सोडून, विंदाच्या रथावर चढून, उत्तम आणि मजबूत धनुष्य हातात घेतलं.
तावेकस्थौ रणे वीरावावन्त्यौ रथिनां वरौ। शरान्मुमुचतुस्तूर्णं युधामन्यौ महात्मनि
अवंतीचे ते दोन्ही वीर, रथयुद्धात श्रेष्ठ, एकत्र उभे राहून, महान आत्म्य असलेल्या युधामन्युवर झपाट्याने बाणांचा वर्षाव करू लागले.
ताभ्यां मुक्ता महावेगाः शराः काञ्चनभूषणाः । दिवाकरपथं प्राप्य च्छादयामासुरम्बरम्
त्यांनी सोडलेले ते सोन्याने मढवलेले वेगवान बाण सूर्याच्या मार्गावर पोहोचून आकाश झाकून टाकत होते.
युधामन्यू रणे क्रुद्धो भ्रातरौ तौ महारथौ । ववर्ष शरवर्षेण सारथिं चाप्यपातयत्
युधामन्यु युद्धात रागावून, त्या दोन्ही महान रथी भावांवर बाणांचा पाऊस पाडला आणि त्यांचा सारथी खाली पाडला.
तस्मिंस्तु पतिते भूमौ गतसत्वे तु सारथौ । रथः प्रदुद्राव दिशः समुद्धान्तहयस्ततः
सारथी जमिनीवर पडून प्राण सोडल्यावर, घोडे आवर न लागल्यामुळे रथ सर्व दिशांना पळू लागला.
तौ स जित्वा महाराज यज्ञसेनसुतः प्रभुः। पौरुषं ख्यापयंस्तूर्णं व्यधमत्तव वाहिनीम्
राजा, त्या दोघांना जिंकून, यज्ञसेनाचा सामर्थ्यशाली पुत्र आपल्या शौर्याचं प्रदर्शन करत झपाट्याने तुझं सैन्य पांगवू लागला.
सा वध्यमाना समरे धार्तराष्ट्री महाचमूः । वेगान्बहुविधांश्चक्रे विषं पीत्वेन मानवः
समरभूमीत कौरवांची ती मोठी सेना मारली जात असताना, जणू एखाद्या माणसानं विष प्यायलं असावं, तशी वेगवेगळ्या दिशांना धावू लागली.
हैडिम्बो राक्षसेन्द्रस्तु भगदत्तं समाद्रवत्। रथेनादित्यवर्णेन सध्वजेन महाबलः
मग राक्षसांचा राजा हिडिंबाचा पुत्र, सूर्यासारखा तेजस्वी आणि ध्वज असलेल्या रथावर बसून, मोठ्या ताकदीने भगदत्तावर झपाट्याने चालून गेला.
ततः प्राग्ज्योतिषो राजा नागराजं समास्थितःक । यथा वज्रधरः पूर्वं संग्रामे तारकामये
मग प्राग्ज्योतिषाचा राजा, नागराजावर बसला, जसा पूर्वी वज्रधारी देवाने तारकासुराच्या युद्धात केलं होतं.
तत्र देवाः सगन्धर्वा ऋषयश्च समागताः । विशेषं न स्म विविदुर्हैडिम्बभगदत्तयोः
तेथे देव, गंधर्व आणि ऋषी एकत्र आले होते, पण हैडिंब आणि भगदत्त या दोघांमध्ये कोणता कोण हे त्यांना ओळखता आलं नाही.
यथा सुरपतिः शक्रस्त्रासयामास दानवान्। तथैव समरे राजा द्रावयामास पाण्डवान्
जसं देवराज इंद्राने दानवांना घाबरवलं होतं, तसंच त्या राजाने युद्धात पांडवांना पळवून लावलं.
तेन विद्राव्यमाणास्ते पाण्डवाः सर्वतो दिशम्। त्रातारं नाभ्यगच्छन्तः स्वेष्वनीकेषु भारत
त्याच्या हल्ल्याने पांडव सगळ्या दिशांना पळाले, पण आपल्या सैन्यात त्यांना कुठेच मदत करणारा मिळाला नाही.
भैमसेनिं रथस्थं तु तत्रापश्याम भारत । शेषा विमनसो भूत्वा प्राद्रवन्त महारथाः
पण तिथे आम्ही भीमसेनाचा मुलगा रथावर उभा असलेला पाहिला, आणि बाकीचे मोठे रथी निराश होऊन पळून गेले.
निवृत्तेषु तु पाण्डूनां पुनः सैन्येषु भारत । आसीन्निष्ठानको घोरस्तव सैन्यस्य संयुगे
पांडवांची सेना मागे हटली तेव्हा, तुझ्या सैन्यात पुन्हा एकदा भीषण गोंधळ माजला.
घटोत्कचस्ततो राजन्भगदत्तं महारणे। शरैः प्रच्छादयामास मेरुं गिरिमिवाम्बुदः
मग घटोत्कचाने, राजा, मोठ्या युद्धात भगदत्तावर बाणांचा मारा केला, जसा ढग मेरू पर्वत झाकतो.
निहत्य ताञ्शरान्राजा राक्षसस्य धनुश्र्युतान्। भैमसेनिं रणे तूर्णं सर्वमर्मस्वताडयत्
राजाने त्या राक्षसाच्या धनुष्यातून सुटलेल्या बाणांना फोडून, युद्धात भीमसेनाच्या मुलाला सर्व अंगावर वेगाने जखमी केलं.
स ताड्यमानो बहुभिः शरैः सन्नतपर्वभिः । न विव्यथे राक्षसन्द्रो भिद्यमान इवाचलः
अनेक धारदार बाणांनी जरी मारलं, तरी तो राक्षस हलला नाही, जसा डोंगर कितीही तुटला तरी हलत नाही.
तस्य प्राग्ज्योतिषः क्रुद्धस्तोमरांश्च चतुर्दश । प्रेषयामास समरे तांश्चिच्छेद स राक्षसः
मग प्राग्ज्योतिषाचा राजा रागावून चौदा तोमर युद्धात फेकले, पण त्या सर्वांना राक्षसाने छाटून टाकले.
स तांश्छित्त्वा महाबाहुस्तोमरान्निशितैः शरैः । भगदत्तं च विव्याध सप्तत्या कङ्कपत्रिभिः
त्या मोठ्या तोमरांना तीक्ष्ण बाणांनी छाटून, बलवान घटोत्कचाने भगदत्तावर सत्तर पंख असलेले बाण सोडले.
ततः प्राग्ज्योतिषो राजा प्रहसन्निव भारत। तस्याश्वांश्चतुरः सङ्ख्ये पातयामास सायकैः
मग प्राग्ज्योतिषाचा राजा हसल्यासारखा वाटत, युद्धात त्याच्या चार घोड्यांना बाणांनी खाली पाडलं.
स हताश्वे रथे तिष्ठन्राक्षसेन्द्रः प्रतापवान् । शक्तिं चिक्षेप वेगेन प्रग्ज्योतिषगजं प्रति
घोडे मारले गेले तरी रथावर उभा राहून, तो बलवान राक्षसाधिपती भगदत्ताच्या हत्तीवर जोरात शक्ती फेकली.
तामापतन्तीं सहसा हेमदण्डां सुवेगिनीम् । त्रिधा चिच्छेद नृपतिः सा व्यकीर्यत मेदिनीं
ती सोन्याचा दांडा असलेली, वेगाने येणारी शक्ती राजा भगदत्ताने तीन तुकडे केली, आणि ती जमिनीवर विखुरली गेली.
शक्तिं विनिहतां दृष्ट्वा हैडिम्बः प्राद्रवद्भयात् । यथेन्द्रस्य रणात्पूर्वं नमुचिर्दैत्यसत्तमः
शक्ती नष्ट झालेली पाहून, हैडिंबाचा मुलगा घाबरून पळून गेला, जसा पूर्वी नमुचि इंद्रापासून युद्धात पळाला होता.
तं विजित्य रणे शूरं विक्रान्तं ख्यातपौरुषम् । अजय्यं समरे वीरं यमेन वरुणेन च
त्या शूर, पराक्रमी, प्रसिद्ध वीराला—जो यम किंवा वरुणालाही जिंकता येणार नाही—राजाने युद्धात जिंकले.
पाण्डवीं समरे सेनां संममर्द स कुञ्जरः । यथा वनगजो राजन्मृद्गश्चरति पद्मिनीम्
तो हत्ती युद्धात पांडवांच्या सैन्याला तुडवत होता, राजा, जसा वनातील हत्ती कमळाच्या तळ्यात फिरतो.
मद्रेश्वरस्तु समरे यमाभ्यां समसञ्जत । स्वस्त्रीयौ छादयांचक्रे शरौघैः पाण्डुनन्दनौ
पण मद्रराजाने, यमाच्या दोन पुत्रांशी समोरासमोर लढताना, आपल्या स्त्रियांसह पांडुपुत्रांवर बाणांचा वर्षाव केला.
सहदेवस्तु समरे मातुलं दृश्य संगतम् । अवारयच्छरौघेण मेघो यद्वद्दिवाकरम्
सहदेवाने, आपल्या मामा युद्धात सामील झाल्याचं पाहून, त्याच्यावर बाणांचा मारा करून त्याला थांबवलं, जसा ढग सूर्याला झाकतो.