शस्त्रास्त्रविद्भिर्नरवीरयोधै- रधिष्ठिताः सैन्यगणास्त्वदीयाः। रथौघपादातगजाश्वसङ्घैः प्रयाद्भिराजौ विधिवत्प्रणुन्नैः
शस्त्रास्त्र जाणणाऱ्या शूर वीरांनी चालवलेली तुझी सैन्ये, रथ, पायदळ, हत्ती आणि घोड्यांच्या समूहांसह, योग्य रीतीने युद्धासाठी पुढे गेली.
समुद्धतं वै तरुणार्कवर्णं रजो बभौ च्छादयत्सूर्यश्मीन्। रेजुः पताका रथदन्तिसंस्था वातेरिता भ्राम्यमाणाः समन्तात्
उठलेलं आणि तरुण सूर्याच्या रंगासारखं तेजस्वी धूळ, सूर्यकिरण झाकत होतं; रथ आणि हत्तीवरच्या पताका, वाऱ्याने फडफडत, सर्वत्र फिरत होत्या.
नानालिङ्गैः समरे तत्र राजन् मेघैर्युता विद्युतः खे यथैव। वृन्दैः स्थिताश्चापि सुसंप्रयुक्ता- श्चकाशिरे दन्तिगणाः समन्तात्
राजा, त्या रणभूमीत विविध चिन्हांनी सजलेले आणि नीट मांडलेले हत्तींचे तुकडी सर्वत्र मेघांप्रमाणे वीजांसह आकाशात चमकत होते.
धनूंषि विष्फारयतां नृपाणां बभूव शब्दस्तुमुलोऽतिघोरः। विमथ्यतो देवमहासुरौघै- र्यथार्णवस्यादियुगे तदानीम्
राजे आपली धनुष्ये ताणू लागले तेव्हा एक प्रचंड आणि भयंकर आवाज उठला, जणू काही सुरुवातीच्या काळात देव आणि महाअसुरांनी समुद्र हालवला तसा.
तदुग्रनागं बहुरूपवर्णं तवात्मजानां समुदीर्णकोपम् । बभूव सैन्यं रिपुसैन्यहन्त- युगान्तमेघौघनिभं तदानीम्
त्या वेळी तुझ्या पुत्रांची सैन्य, विविध रूपे आणि रंग असलेल्या बलाढ्य हत्तींसह, प्रचंड रागाने शत्रूंच्या सैन्याचा नाश करायला सज्ज दिसत होती, जणू युगाच्या शेवटी मेघांचा मोठा समूह एकत्र झाला आहे.
प्रवृत्तमात्रे संग्रामे निवृत्ते च सुशर्मणि । भग्नेषु चापि वीरेषु पाण्डवेन महात्मना
रण सुरू होताच, सुशर्मा मागे हटला आणि महात्मा पांडवाने वीरांना पळवून लावले.
क्षुभ्यमाणे बले तूर्णं सागरप्रतिमे तव। प्रत्युद्याते च गाङ्गेये त्वरितं विजयं प्रति
तुझ्या समुद्रासारख्या सैन्यात गोंधळ माजला आणि गंगेपुत्र विजयासाठी वेगाने पुढे सरसावला.
दृष्ट्वा दुर्योधनो राजा रणे पार्थस्य विक्रमम् । त्वरमाणः समभ्येत्य सर्वांस्तानब्रवीन्नृपान् ।। ेषां तु प्रमुखे शूरं सुशर्माणं महाबलम् । मध्ये सर्वस्य सैन्यस्य भृशं संहर्षयन्निव
राजा दुर्योधनाने रणात पार्थाचे शौर्य पाहून घाईने सर्व राजांकडे जाऊन त्यांना म्हटले.
एष भीष्मः शान्तनवो योद्धुकामो धनञ्जयम् । सर्वात्मना कुरुश्रेष्ठस्त्यक्त्वा जीवितमात्मनः
हा शांतनूचा पुत्र भीष्म धनंजयाशी लढायला उत्सुक आहे, आणि तो आपले प्राणही सोडायला तयार आहे.
तं प्रयान्तं रणे वीरं सर्वसैन्येन भारतम् । संयत्ताः समरे सर्वे पालयध्वं पितामहम्
तो वीर भीष्म संपूर्ण सैन्यासह रणात पुढे जात असताना, तुम्ही सर्वांनी मिळून आमच्या पितामहाचे रक्षण करा.
बाढमित्येवमुक्त्वा तु तान्यनीकानि सर्वशः । नरेन्द्राणां महाराज समाजग्मुः पितामहम्
‘ठीक आहे’ असे म्हणून सर्व राजांच्या तुकड्या, हे महराजा, पितामह भीष्माभोवती एकत्र जमल्या.
ततः प्रयातः सहसा भीष्मः शान्तनवोऽर्जुनम् । रणे भारतमायान्तमाससाद महाबलः
मग अचानक शांतनूचा पुत्र भीष्म, प्रचंड बलवान, रणात येणाऱ्या अर्जुनाच्या दिशेने गेला.
महाश्वेताश्वयुक्तेन भीमवानरकेतुना । महता मेघनादेन रथेनातिविराजता
अर्जुन पांढऱ्या घोड्यांनी जोडलेल्या, भीषण वानरध्वज असलेल्या आणि मेघगर्जनेसारखा आवाज करणाऱ्या रथावरून तेजाने झळकत आला.
समरे सर्वसैन्यानामुपयानं धनञ्जयम्। अभवत्तुमुलो नादो भयाद्दृष्ट्वा किरीटिनम्
धनंजय, किरीटधारी, रणात सर्व सैन्यांच्या जवळ येताच, त्याला पाहून भीतीने प्रचंड गजर झाला.
अभीशुहस्तं कृष्णं च दृष्ट्वादित्यमिवापरम् । मध्यंदिनगतं सङ्ख्ये न शेकुः प्रतिवीक्षितुम्
कृष्णाच्या हातात लगाम पाहून, जणू रणात मध्यान्हीचा दुसरा सूर्यच उगवला आहे असे वाटले, आणि कोणीही त्याच्याकडे पाहू शकले नाही.
तथा शान्तनवं भीष्मं श्वेताश्वं श्वेतकार्मुकम् । न शेकुः पाण्डवा द्रष्टुं श्वेतं ग्रहमिवोदितम्
तसेच, पांडवांना शांतनूचा पुत्र भीष्म, पांढऱ्या घोड्यांसह आणि पांढऱ्या धनुष्याने, नव्याने उगवलेल्या तेजस्वी ग्रहासारखा दिसत असल्याने, पाहता आले नाही.
स सर्वतः परिवृतस्त्रिगर्तैः सुमहात्मभिः । भ्रातृभिः सह पुत्रैश्च तथाऽन्यैश्च महारथैः
तो सर्व बाजूंनी त्रिगर्तांच्या, आपल्या भावंडांच्या, पुत्रांच्या आणि इतर महाबलवान रथींच्या वेढ्यात होता.
भारद्वाजस्तु समरे मत्स्यं विव्याध पत्रिणा। ध्वजं चास्य शरेणाजौ धनुश्चैकेन चिच्छिदे
भरद्वाजाने रणात मत्स्य राजाला पिसांच्या बाणाने घायाळ केले, आणि दुसऱ्या बाणाने त्याचा ध्वज व धनुष्य छेदले.
तदपास्य धनुश्छिन्नं विराटो वाहिनीपतिः । अन्यदादत्त वेगेन धनुर्भारसहं दृढम्
मग विराटाने आपले तुटलेले धनुष्य टाकून दिले आणि वेगाने दुसरे मजबूत आणि भार सहन करणारे धनुष्य उचलले.
शरांश्चाशीविषाकाराज्ज्वलितान्पन्नगानिव । द्रोणं त्रिभिश्च विव्याध चतुर्भिश्चास्य वाजिनः
त्याने जणू ज्वालामुखी सर्पच सोडले आहेत असे भासणारे तीन तेजस्वी बाण द्रोणावर सोडले आणि चार बाणांनी त्याचे घोडे घायाळ केले.
ध्वजमेकेन विव्याधक सारथिं चास्य पञ्चभिः । धनुरेकेषुणाऽविध्यत्तत्राक्रुध्यद्द्विजर्षभः
त्याने एक बाणाने ध्वजावर वार केला आणि पाच बाणांनी त्याच्या सारथ्याला भेदले; आणखी एका बाणाने त्याने धनुष्यावर घाव घातला. हे पाहून तो श्रेष्ठ द्विज क्रोधाविष्ट झाला.
तस्य द्रोणोऽवधीदश्वाञ्शरैः सन्नतपर्वभिः। अष्टाभिर्भरतश्रेष्ठ सूतमेकेन पत्रिणा
द्रोणांनी टोकदार बाणांनी त्याचे घोडे मारले, हे भरतश्रेष्ठा, आणि एका पंखधारी बाणाने त्याचा सारथी ठार केला.
स हताश्वादवप्लुत्य स्यन्दनाद्धतसारथिः। आरुरोह रथं तूर्णं पुत्रस्य रथिनां वरः
घोडे आणि सारथी मारले गेल्यावर तो वीर रथातून उडी मारून खाली उतरला आणि लगेच आपल्या मुलाच्या रथावर चढला.
ततस्तु तौ पितापुत्रौ भारद्वाजं रथे स्थितौ । महता शरवर्षेण वारयामाससतुर्बलात्
मग ते दोघे, वडील आणि मुलगा, रथावर उभे राहून, मोठ्या बाणवृष्टीने भारद्वाजाला जोरात रोखू लागले.
भारद्वाजस्ततः क्रुद्धः शरमाशीविषोपमम् । चिक्षेप समरे तूर्णं शङ्खं प्रति जनेश्वरः
तेव्हा भारद्वाज क्रोधाने पेटून, युद्धात शंखावर सर्पासारखा विषारी बाण वेगाने सोडला, हे नराधिपा.
स तस्य हृदयं भित्त्वा पीत्त्वा शोणितमाहवे। जगाम धरणीं बाणो लोहितार्द्रवरच्छदः
तो बाण त्याच्या हृदयाला भेदून, रणभूमीत त्याचे रक्त प्यायल्यावर, सोनेरी पिसांनी माखलेला रक्ताने ओला होऊन जमिनीवर पडला.
स पपात रणे तूर्णं भारद्वाजशराहतः। धनुस्त्यक्त्वा शरांश्चैव पितुरेव समीपतः
भारद्वाजाच्या बाणाने घायाळ होऊन, त्याने धनुष्य आणि बाण टाकले आणि युद्धात झपाट्याने वडिलांच्या जवळच कोसळला.
हतं तमात्मजं दृष्ट्वा विराटः प्राद्रवद्भयात्। उत्सृज्य समरे द्रोणं व्यात्ताननमिवान्तकम्
आपला मुलगा मारला गेल्याचे पाहून, विराट भीतीने पळून गेला आणि युद्धात द्रोणाला तसेच सोडून दिले, जणू मृत्यूच्या उघड्या जबड्यातून सुटतो तसा.
भारद्वाजस्ततस्तूर्णं पाण्डवानां महाचमूम्। दारयामास समरे शतशोऽथ सहस्रशः
मग भारद्वाजाने वेगाने पांडवांच्या मोठ्या सैन्यात शेकडो-हजारो सैनिकांना युद्धात फाडायला सुरुवात केली.
शिखण्डी तु महाराज द्रौणिमासाद्य संयुगे। आजघान भ्रवोर्मध्ये नाराचैस्त्रिभिराशुगैः
मग शिखंडी, हे महाराज, युद्धात द्रोणपुत्राला समोरासमोर भेटून, तीन तीक्ष्ण आणि झपाट्याने सोडलेल्या बाणांनी त्याच्या भुवयांच्या मध्ये घाव घातला.