स्त्रियः पवित्रमतुलमेतद्दुष्यन्त धर्मतः। मासि मासि रजो ह्यासां दुरितान्यपकर्षति
दुष्यंत, स्त्रिया धर्माने अत्यंत पवित्र आणि अद्वितीय असतात; त्यांना दर महिन्याला येणाऱ्या स्त्रावामुळे त्यांच्या दोषांचं शुद्धीकरण होतं.
ततः सर्वाणि भूतानि व्याजह्रस्तं समन्ततः
मग सर्व प्राणी चहुबाजूंनी एकत्र बोलू लागले.
रेतोधाः पुत्र उन्नयति नरदेव यमक्षयात्। त्वं चास्य धाता गर्भस्य सत्यमाह शकुन्तला
बीजधारक मुलाला यमाच्या राज्यातून वर काढतो, राजन; तूच गर्भाचा पालनकर्ता आहेस, शकुंतलेनं सत्य सांगितलं आहे.
पतिर्जायां प्रविशति स तस्यां जायते पुनः। अन्योन्यप्रकृतिर्ह्येषा मावमंस्थाः शकुन्तलाम्
पती पत्नीमध्ये प्रवेश करतो आणि तिच्यात तो पुन्हा जन्म घेतो; हे त्यांचं परस्परस्वभाव आहे, शकुंतलेचा तिरस्कार करू नकोस.
जाया जनयते पुत्रमात्मनोऽङ्गाद्द्विधा कृतम्। तस्माद्भरस्व दुष्यन्त पुत्रं शाकुन्तलं नृप
पत्नी आपल्या अंगातून, दोन भागांनी बनलेला मुलगा जन्माला घालते; म्हणून, दुष्यंत, तुझा शकुंतलेचा मुलगा स्वीकार, राजन.
सुभूतिरेषा न त्याज्या जीवितं जीवयात्मजम्। शाकुन्तलं महात्मानं दुष्यन्त भर पौरवम्
ही मोठी भाग्याची गोष्ट आहे, सोडू नकोस; तुझं जीवन तुझ्या स्वतःच्या मुलाला पोसावं. दुष्यंत, महान आत्मा असलेल्या पौरव वंशातील शकुंतलाला स्वीकार.
भर्तव्योऽयं त्वया यस्मादस्माकं वचनादपि। तस्माद्भवत्वयं नाम्ना भरतो नाम ते सुतः
तू याला आमच्या आज्ञेपेक्षा जास्त जपशील, म्हणून तुझ्या या मुलाचं नाव भरत ठेवावं.
भरताद्भारती कीर्तिर्येनेदं भारतं कुलम्। अपरे ये च पूर्वे च भारता इति तेऽभवन्
भरतामुळे आपल्या कुळाला 'भारतात' असं प्रसिद्ध नाव मिळालं; जे आधी होते आणि जे नंतर झाले, त्यांनाही 'भारत' असंच म्हणतात.
एवमुक्त्वा ततो देवा ऋषयश्च तपोधनाः। पतिव्रतेति संहृष्टाः पुष्पवृष्टिं ववर्षिरे
असं सांगून, देव आणि तपश्चर्येने परिपूर्ण ऋषी आनंदाने म्हणाले, 'ही खरी पतिव्रता आहे' आणि त्यांनी फुलांचा वर्षाव केला.
तच्छ्रुत्वा पौरवो वाक्यं व्याहृतं वे दिवौकसाम्। `सिंहासनात्समुत्थाय प्रणम्य च दिवौकसः
देवतांनी सांगितलेलं वचन ऐकून, पुरुवंशातील राजा सिंहासनावरून उठला आणि देवांना वंदन केलं.
पुरोहितममात्यांश्च संप्रहृष्टोऽब्रवीदिदम्। शृण्वन्त्वेतद्भवन्तोऽपि देवदूतस्य भाषितम्
राजा आनंदाने आपल्या पुरोहित आणि मंत्र्यांना म्हणाला, 'देवतांच्या दूताने जे बोललं ते तुम्ही सगळे ऐका.'
शृण्वन्तु देवतानां च महर्षीणां च भाषितम्'। अहमप्येवमेवैनं जानामि सुतमात्मजम्
'देवतांनी आणि महर्षींनी जे सांगितलं ते सगळ्यांनी ऐकावं; मी सुद्धा या मुलाला माझाच मुलगा मानतो.'
यद्यहं वचनादस्या गृह्णीयामिममात्मजम्। भवेद्धि शङ्का लोकस्य नैवं शुद्धो भवेदयम्
जर मी फक्त तिच्या शब्दावरून या मुलाला माझा मानला असता, तर लोकांना शंका आली असती आणि तो शुद्ध मानला गेला नसता.
तां विशोध्य तदा राजा देवैः सह महर्षिभिः। हृष्टः प्रमुदितश्चापि प्रतिजग्राह तं सुतम्
म्हणून, देव आणि महर्षी यांच्या साक्षीने सर्व काही स्पष्ट करून, राजा आनंदाने तो मुलगा स्वीकारला.
ततस्तस्य तदा राजा पितृकर्माणि सर्वशः। कारयामास मुदितः प्रीतिमानात्मजस्य ह। मूर्ध्नि चैनं समाघ्राय सस्नेहं परिषस्वजे
मग राजाने आपल्या मुलाच्या आनंदाने आणि प्रेमाने सर्व पितृकर्मे केली; त्याला जवळ घेतलं, डोक्यावरून वास घेतला आणि प्रेमाने मिठी मारली.
सभाज्यमानो विप्रैश्च स्तूयमानश्च बन्दिभिः। मुदं स परमां लेभे पुत्रस्पर्शनजां नृपः
ब्राह्मणांनी सन्मान केला, गायकांनी स्तुती केली, आणि राजाला आपल्या मुलाचा स्पर्श झाल्याने अपार आनंद मिळाला.
स्वां चैव भार्यां धर्मज्ञः पूजयामास धर्मतः। अब्रवीच्चैव तां राजा सान्त्वपूर्वमिदं वचः
धर्म जाणणाऱ्या राजाने आपल्या पत्नीचा धर्माप्रमाणे सन्मान केला आणि तिला शांतपणे, प्रेमाने हे शब्द सांगितले.
लोकस्यायं परोक्षस्तु संबन्धो नौ पुराऽभवत्। कृतो लोकसमक्षोऽद्य संबन्धो वै पुनः कृतः
'आपला संबंध पूर्वी लोकांपासून लपवला गेला होता; आज सर्वांसमोर तो पुन्हा उघडपणे स्वीकारला आहे.'
तस्मादेतन्मया तस्य तन्निमित्तं प्रभाषितम्
म्हणूनच मी त्याच्याबद्दल असं बोललो.
शङ्केत वाऽयं लोकोऽथ स्त्रीभावान्मयि संगतम्। तस्मादेतन्मया चापि तच्छुद्ध्यर्थं विचारितम्
लोकांना वाटू शकतं की, तुझ्या स्त्रीपणामुळे माझ्याशी काही अनुचित घडलं; म्हणूनच तुझ्या शुद्धतेसाठी मी हे सर्व विचार केलं.
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्चैव पृथग्विधाः। त्वां देवि वूजयिष्यन्ति निर्विशङ्कां पतिव्रताम्
ब्राह्मण, क्षत्रिय, वैश्य आणि शूद्र, प्रत्येक जण तुला, राणी, दोषरहित आणि पतिव्रता म्हणून सन्मान देतील.
पुत्रश्चायं वृतो राज्ये त्वमग्रमहिषी भव
हा मुलगा राज्यासाठी निवडला गेला आहे आणि तू मुख्य राणी हो.
यच्च कोपनयात्यर्थं त्वयोक्तोऽस्म्यप्रियं प्रिये। प्रणयिन्या विशालाक्षितत्क्षान्तं ते मया शुभे
प्रियेस, रागाच्या भरात तू मोठ्या डोळ्यांनी मला काही कठोर किंवा अप्रिय शब्द बोलली असशील, ती मी तुला माफ केली आहेत.
अनृतं वाप्यनिष्टं वा दुरुक्तं वातिदुष्कृतम्। त्वयाप्येवं विशालाक्षि क्षन्तव्यं मम दुर्वचः। क्षान्त्या पतिकृते नार्यः पातिव्रत्यं व्रजन्ति ताः
माझ्याकडून काही खोटं, वाईट, कठोर किंवा फारच चुकीचं बोललं गेलं असेल, तर हे मोठ्या डोळ्यांनो, तू सुद्धा मला माफ करावं; पतीसाठी सहनशीलता ठेवणाऱ्या स्त्रिया खरी पतिव्रता होतात.
एवमुक्त्वा तु राजर्षिस्तामनिन्दितगामिनीम्। अन्तःपुरं प्रवेश्याथ दुष्यन्तो महिषीं प्रियाम्
राजर्षीने असे सांगून, दोषरहित वागणारी तिला आपल्या अंतःपुरात नेले आणि आपली प्रिय राणी बनवली.
वासोभिरन्नपानैश्च पूजयित्वा तु भारत। `स मातरमुपस्थाय रथन्तर्यामभाषत
तिला सुंदर वस्त्रे, अन्न-पाणी देऊन आदराने सत्कार केला आणि नंतर आईजवळ जाऊन रथंतर्याला बोलला.
मम पुत्रो वने जातस्तव शोकप्रणशनः। ऋणादद्य विमुक्तोऽहं तव पौत्रेण शोभने
माझा मुलगा जंगलात जन्मला आहे, तो तुझा दुःख दूर करील; आज तुझ्या नातवामुळे मी माझे ऋण फेडले, हे शुभे.
विश्वामित्रसुता चेयं कण्वेन च विवर्धिता। स्नुषा तव महाभागे प्रसीदस्व शकुन्तलाम्
ही विश्वामित्राची कन्या आहे, कण्वाने तिला वाढवले; ही तुझी सून आहे, हे भाग्यवती, शकुंतलेवर कृपा कर.
पुत्रस्य वचनं श्रुत्वा पौत्रं सा परिषस्वजे। पादयोः पतितां तत्र रथन्तर्या शकुन्तलाम्
मुलाच्या शब्दांनी तिने नातवाला मिठी मारली; आणि शकुंतला तिच्या पायांवर पडली तेव्हा रथंतर्याने तिलाही मिठी मारली.
परिष्वज्य च बाहुभ्यां हर्षादश्रुण्यवर्तयत्। उवाच वचनं सत्यं लक्षये लक्षणानि च
दोन्ही हातांनी तिला जवळ घेतले आणि आनंदाने डोळ्यातून अश्रू आले; मग तिने खरे बोल सांगितले—मी हे सर्व शुभ चिन्हे पाहते.