दुर्योधनस्तु दशभिर्गार्ध्रपत्रैः शिलाशितैः । भीमसेनं महेष्वासं रुक्मपुङ्खैः समार्पयत्
पण दुर्योधनाने दहा गिधाडाच्या पिसांनी, दगडी टोकांनी आणि सोन्याच्या पिसांनी सजवलेल्या बाणांनी, महाबली भीमसेनावर प्रहार केला.
भीमसेनः सुसंक्रुद्धः परासुकरणं दृढम् । चित्रं कार्मुकमादत्त शरांश्च निशितान्दश
भीमसेन प्रचंड संतापला, शत्रूला हरवण्याचा निर्धार केला आणि सुंदर, मजबूत धनुष्य उचलून दहा तीक्ष्ण बाण हातात घेतले.
आकर्णप्रहितैस्तीक्ष्णैर्वेगवद्भिरजिह्मगैः। अविध्यत्तूर्णमव्यग्रः कुरुराजं महोरसि
त्याने कानापर्यंत ओढलेले, सरळ, वेगवान आणि धारदार बाण मोठ्या शांततेने झटकन सोडले आणि कुरुराजाच्या रुंद छातीवर मारले.
तस्य काञ्चनसूत्रस्थः शरैः संछादितो मणिः। रराजोरसि खे सूर्यो ग्रहैरिव समावृतः
त्याच्या सोन्याच्या दोऱ्यांनी सजवलेल्या कवचावर असलेला रत्नबिंदू बाणांनी झाकला गेला, तरीही तो छातीवर सूर्य ग्रहांनी वेढलेल्या आकाशातील सूर्याप्रमाणे चमकत राहिला.
पुत्रस्तु तव तेजस्वी भीमसेनेन ताडित। नामृष्यत यथा नागस्तलशब्दं मदोत्कटः
पण तुझा तेजस्वी पुत्र, भीमसेनाच्या प्रहारानेही, जसा मदाने उन्मत्त हत्ती वीजेच्या गडगडाटाला भीक घालत नाही, तसाच हलला नाही.
ततः शरैर्महाराज रुक्मपुङ्खैः शिलाशितैः । भीमं विव्याध संक्रुद्धस्त्रासयानो वरूथिनीम्
मग, राजन, रागाने पेटून, सैन्याला घाबरवण्यासाठी त्याने सोन्याच्या पिसांनी आणि दगडी टोकांनी सजवलेल्या बाणांनी भीमावर प्रहार केला.
तौ युध्यमानौ समरे भृशमन्योन्यविक्षतौ । पुत्रौ ते देवसंकाशौ व्यरोचेतां महाबलौ
ते दोघे, तुझे पुत्र, देवांसारखे बलवान, रणभूमीत एकमेकांकडे रोखून पाहत, मोठ्या ताकदीने एकमेकांशी प्रचंड झुंज देत होते.
चित्रसेनं नरव्याघ्रं सौभद्रः परवीरहा। अविध्यद्दशभिर्बाणैः पुरुमित्रं च सप्तभिः
पुरुषांमध्ये वाघ आणि शत्रूंचा संहार करणारा सुभद्रपुत्राने, चित्रसेनावर दहा बाण आणि पुरुमित्रावर सात बाण सोडले.
सत्यव्रतं च सप्तत्या विद्ध्वा शक्रसमो युधि। नृत्यन्निव रणे वीर आर्तिं नः समजीजनत्
सत्यव्रत युद्धात इंद्रासारखा पराक्रमी, सत्तर बाणांनी जखमी झाला तरी रणभूमीत नाचतच राहिला आणि आम्हा सर्वांना मोठी चिंता लावली.
तं प्रत्यविध्यद्दशभिश्चित्रसेनः शिलीमुखैः । सत्यव्रतश्च नवभिः पुरुमित्रश्च सप्तभिः
चित्रसेनाने त्याच्यावर दहा तीक्ष्ण बाण सोडले, सत्यव्रताने नऊ आणि पुरुमित्राने सात बाणांनी त्याला भोसकले.
स विद्धो विक्षरन्रक्तं शत्रुसंवारणं महत्। चिच्छेद चित्रसेनस्य चित्रं कार्मुकमार्जुनिः
तो वीर बाणांनी जखमी होऊन रक्ताने न्हालेला असताना, अर्जुनपुत्राने चित्रसेनाचं सुंदर धनुष्य छाटून टाकलं.
भित्त्वा चास्य तनुत्राणं शरेणोरस्यताडयत् । ततस्ते तावका वीरा राजपुत्रा महारथाः
नंतर त्याने एक बाण मारून चित्रसेनाचं कवच फोडलं आणि छातीवर घाव घातला. हे पाहून तुझे शूर राजपुत्र आणि मोठे रथी रणांगणात एकत्र आले.
समेत्य युधि संरब्धा विव्यधुर्निशितैः शरैः। तांश्च सर्वाञ्शरैस्तीक्ष्णैर्जघान परमास्त्रवित्
ते सर्वजण संतापून, रणभूमीत एकत्र येऊन, तीक्ष्ण बाणांनी त्याच्यावर हल्ला करू लागले; पण तो परमास्त्रज्ञ सर्वांना धारदार बाणांनी प्रत्युत्तर देत होता.
तस्य दृष्ट्वा तु तत्कर्म परिवव्रुः सुतास्तव। दहन्तं समरे सैन्यं वने कक्षं यथोल्बणम्
त्याची ही कर्तबगारी पाहून तुझे पुत्र त्याला वेढून उभे राहिले, कारण तो रणभूमीत सैन्य जाळणाऱ्या प्रचंड आगीसारखा भासू लागला.
अपेतशिशिरे काले समिद्धमिव पावकम् । अत्यरोचत सौभद्रस्तव सैन्यानि नाशयन्
हिवाळ्यात पेटलेल्या ज्वाळेसारखा, सुभद्रापुत्र रणात तुझ्या सैन्याचा संहार करताना तेजाने उजळून निघाला.
तत्तस्य चरितं दृष्ट्वा पौत्रस्तव विशांपते । लक्ष्मणोऽभ्यपतत्तूर्णं सात्तीपुत्रमाहवे
राजाधिराज, तुझ्या नातवाने केलेलं हे पराक्रम पाहून लक्ष्मण रणभूमीत सुभद्रापुत्रावर झपाट्याने चालून गेला.
अभिमन्युस्तु संक्रुद्धो लक्ष्मणं शुभलक्षणम् । विव्याध निशितैः षङभिः सारथिं च त्रिभिः शरैः
अभिमन्यू संतापून, शुभलक्षण असलेल्या लक्ष्मणावर सहा तीक्ष्ण बाण सोडले आणि त्याच्या सारथ्याला तीन बाणांनी घायाळ केले.
तथैव लक्ष्मणो राजन्सौभद्रं निशितैः शरैः। अविध्यत महाराज तदद्भुतमिवाभवत्
राजा, त्याचप्रमाणे लक्ष्मणानेही सुभद्रापुत्रावर धारदार बाणांचा वर्षाव केला; हे दृश्य फारच अद्भुत वाटत होतं.
तस्याश्वांश्चतुरो हत्वा सारथिं च महाबलः । अभ्यद्रवत सौभद्रो लक्ष्मणं निशितैः शरैः
मग सुभद्रापुत्राने त्याचे चार घोडे आणि सारथी मारले आणि मोठ्या ताकदीने लक्ष्मणावर तीक्ष्ण बाणांनी हल्ला चढवला.
हताश्वे तु रथे तिष्ठँल्लक्ष्मणः परवीरहा । शक्तिं चिक्षेप संक्रुद्धः सौभद्रस्य रथं प्रति
घोडे मारले गेले तरी लक्ष्मण रथावर उभा राहिला आणि शत्रूंचा संहार करणारा तो संतापून सुभद्रापुत्राच्या रथावर भाला फेकला.
तामापतन्तीं सहसा घोररूपां दुरासदाम्। अभिमन्युः शरैस्तीक्ष्णैश्चिच्छेद भुजगोपमाम्
ती भयानक, सर्पासारखी आणि थेट येणारी शस्त्राभिमन्यूने धारदार बाणांनी छाटून टाकली.
ततः स्वरथमारोप्य लक्ष्मणं गौतमस्तदा। अपोवाह रथेनाजौ सर्वसैन्यस्य पश्यतः
नंतर गौतमाने लक्ष्मणाला आपल्या रथावर बसवले आणि सर्व सैन्य पाहत असताना त्याला रणभूमीतून दूर नेले.
ततः समाकुले तस्मिन्वर्तमाने महाभये । अभ्यद्रवञ्जिघांसन्तः परस्परवधैषिणः
त्या वेळी रणात मोठा गोंधळ आणि भीती पसरली होती; एकमेकांचा संहार करण्याच्या इच्छेने सर्वजण एकमेकांवर तुटून पडले.
तावकाश्च महेष्वासाः पाण्डवाश्च महारथाः । जुह्वन्तः समरे प्राणान्निजघ्नुरितरेतरम्
तुझे महान धनुर्धारी आणि पांडवांचे पराक्रमी रथी, रणभूमीत आपले प्राण पणाला लावून, एकमेकांवर घाव घालत होते.
मुक्तकेशा विकवचा विरथाश्छिन्नकार्मुकाः । बाहुभइः समयुध्यन्त सृञ्जयाः कुरुभिः सह
केस विस्कटलेले, कवच फाटलेले, रथ गमावलेले आणि धनुष्य तुटलेले सृंजय, कुरूंशी हातघाईने झुंज देत होते.
ततो भीष्मो महाबाहुः पाण्डवानां महात्मनाम् । सेनां जघान संक्रुद्धो दिव्यैरस्त्रैर्महाबलः
मग भीष्म, मोठ्या भुजांचा आणि संतापलेला, पांडवांच्या महात्मा सैन्यावर दिव्य अस्त्रांनी जबरदस्त हल्ला चढवला.
हतेश्वरैर्गजैस्तत्र नरैरश्वैश्च पातितैः । रथिभिः सादिभिश्चैव समास्तीर्यत मेदिनी
तेथे, मारलेले हत्तींचे स्वामी, माणसं, घोडे, रथावरचे योद्धे आणि त्यांचे साथीदार यांचे मृतदेह जमिनीवर विखुरले गेले होते.
अथ राजन्महाबाहुः सात्यकिर्युद्धदुर्मदः। विकृष्य चापं समरे भारसाहमनुत्तमम्
मग, राजन, बलवान आणि युद्धात प्रचंड तडफदार असलेल्या सात्यकीने आपल्या उत्तम आणि मजबूत धनुष्याला युद्धात ताणले.
यत्तत्सख्युस्तु पूर्वेण अर्जुनादुपशिक्षितम् । प्रगाढं लघु चित्रं च दर्शयन्हस्तलाघवम्। प्रामुञ्चत्पुङ्खसंयुक्ताञ्शरानाशीविषोपमान्
पूर्वी अर्जुनाकडून शिकलेली खोल, वेगवान आणि गुंतागुंतीची धनुर्विद्या दाखवत, हातातील कौशल्य प्रकट करत, त्याने विषारी सर्पासारखे टोकदार बाण सोडले.
तस्य विक्षिपतस्छापं शरानन्यांश्च मुञ्चतः। आददानस्य भूयश्च संदधानस्य चापरान्
तो धनुष्य सतत ताणत होता, बाण सोडत होता, नवे बाण उचलत आणि अजून बाण लावत होता—त्याच्या हालचाली थांबत नव्हत्या.