हयारोहवराश्चैव तव पुत्रेण चोदिताः । चतुर्दशसहस्राणि सौबलं पर्यवारयन्
तुझ्या पुत्राने प्रेरीत केलेले चौदा हजार उत्तम घोडेस्वार शाकुनीला वेढून उभे राहिले, हे राजा.
ततस्ते सहिताः सर्वे विभक्तरथवाहनाः । अर्जुनं समरे जघ्नुस्तावका भरतर्षभ
मग सर्वजण वेगवेगळ्या रथ व वाहनांसह एकत्र येऊन, अर्जुनावर युद्धात तुटून पडले, हे भरतश्रेष्ठ.
चेदिकाशिपदातैश्च रथैः पाञ्चालसृञ्जयैः । पाण्डवाः सहिताः सर्वे धृष्टद्युम्नपुरोगमाः। तावकान्समरे जघ्नुर्धर्मपुत्रेण चोदिताः
चेदी, काशीचे, पायदळ, रथ, पांचाळ, श्रुंजय आणि पांडव, धृष्टद्युम्न पुढे असताना आणि धर्मपुत्राने प्रेरीत केलेले, तुझ्या सैन्यावर युद्धात तुटून पडले.
रथिभिर्वारणैरश्वैः पादातैश्च समीरितम् । घोरमायोधनं चक्रे महाभ्रसदृशं रजः
रथ, हत्ती, घोडे आणि पायदळ यांनी घेरलेले, भयंकर युद्ध सुरू झाले आणि त्या धुळीमुळे आकाश मोठ्या ढगासारखे दिसू लागले, हे राजन.
तोमरप्रासनाराचगजाश्वरथयोधिनाम् । बलेन महता भीष्मः समसञ्जत्किरीटिना
भिष्माने मोठ्या सैन्यासह, ज्यात भाले, प्रास, बाण आणि हत्ती, घोडे, रथावरचे योद्धे होते, मुकुटधारी अर्जुनाला सामोरे गेला.
आवन्त्यः काशिराजेन भीमसेनेन सैन्धवः । अजातशत्रुर्मद्राणामृषभेण यशश्विना
अवंतीचा राजा काशीच्या राजाशी, भीमसेन सिंधूच्या राजाशी, आणि अजातशत्रु पांडुपुत्र प्रसिद्ध मद्रराजाशी भिडला.
सहपुत्रः सहामात्यः शल्येन समसञ्जत। विकर्णः सहदेवेन चित्रसेनः शिखण्डिना
शल्य आपल्या पुत्र व मंत्र्यांसह सहदेव व विकर्णाशी भिडला, तर चित्रसेन शिखंडीशी लढला.
मत्स्या दुर्योधनं जग्मुः शंकुनिं न विशांपते। द्रुपदश्चेकितानश्च सात्यकिश्चक महारथः
मत्स्यांनी दुर्योधन व शकुनी यांच्यावर चाल केली, हे राजन, तर द्रुपद, चेकितान आणि महान रथी सात्यकी युद्धात सामील झाले.
द्रोणेन समसञ्जन्त सपुत्रेण महात्मना । कृपश्च कृतवर्मा च धृष्टद्युम्नमभिद्रुतौ
द्रोण आपल्या पराक्रमी पुत्रासह, तसेच कृप आणि कृतवर्मा यांनी धृष्टद्युम्नावर झेप घेतली.
एवं प्रव्रजिताश्वानि भ्रान्तनागरथानि च। सैन्यानि समसञ्जन्त प्रयुद्धानि समन्ततः
अश्व उधळलेले, हत्ती व रथ इकडेतिकडे धावत, अशी सैन्ये सर्व बाजूंनी युद्धात भिडली.
निरभ्रे विद्युतस्तीव्रा दिशश्च रजसा वृताः । प्रादुरासन्महोत्काश्च सनिर्घाता विशांपते
आकाश निरभ्र असताना प्रखर विजा चमकल्या, दिशा धुळीने भरल्या, आणि मोठे, भीषण अपशकुन वाजू लागले, हे राजन.
प्रादुर्भूतो महावातः पांसुवर्षं पपात च । नभस्यन्तर्दधे सूर्यः सैन्येन सजसा वृतः
मजबूत वारा सुटला, धुळीचा पाऊस पडू लागला; आकाशात सूर्य लपला, सैन्य व धुळीने तो झाकला गेला.
प्रमोहः सर्वसत्वानामतीव समपद्यत। रजसा चाभिभूतानामस्त्रजालैश्च तुद्यताम्
धुळीने झाकले गेलेले आणि अस्त्रांच्या वर्षावाने घायाळ झालेले सर्व जीव गोंधळून गेले.
वीरबाहुविसृष्टानां सर्वावरणभेदिनाम् । संघातः शरजालानां तुमुलः समपद्यत
शूरवीरांच्या हातून सोडलेल्या, सर्व कवच भेदणाऱ्या बाणांच्या वर्षावाचा प्रचंड गडगडाट झाला.
प्रकाशं चक्रुराकाशमुद्यतानि भुजोत्तमैः । नक्षत्रविमलाभानि शस्त्राणि भरतर्षभ
मजबूत हातांनी उंचावलेली, नक्षत्रांसारखी तेजस्वी शस्त्रे आकाश उजळू लागली, हे भरतश्रेष्ठ.
आर्षभाणि विचित्राणि रुक्मजालावृतानि च । संपेतुर्दिक्षु सर्वासु चर्माणि भरतर्षभ
गौरवशाली, विविध रंगांची, सोन्याच्या जाळ्यांनी सजलेली, वृषभचिन्ह असलेली ढाल सर्व दिशांना उडू लागली, हे भरतश्रेष्ठ.
सूर्यवर्णैश्च निस्त्रिंशैः पात्यमानानि सर्वशः । दिक्षु सर्वास्वदृश्यन्त शरीराणि शिरांसि च
सूर्यासारख्या तेजस्वी तलवारींनी सर्व दिशांना उडवलेली माणसांची शरीरे आणि डोकी दिसत होती.
भग्नचक्राक्षनीडाश्च निपातितमहाध्वजाः । हताश्वाः पृथिवीं जग्मुस्तत्रतत्र महारथाः
तुटलेली चाकं, मोडलेली धुरी, पडलेले मोठे ध्वज आणि मारलेले घोडे, असे मोठे रथी पृथ्वीवर इकडे तिकडे पडले होते.
परिपेतुर्हयाश्चात्र केचिच्छस्त्रकृतव्रणाः । रथान्विपरिकर्षन्तो हतेषु रथयोधिषु
काही घोडे, शस्त्रांनी जखमी झालेले, रथयोध्ये मारले गेल्यावर रथ ओढत इकडे तिकडे भटकत होते.
शराहता भिन्नदेहा बद्धयोक्रा हयोत्तमाः । युगानि पर्यकर्षन्त तत्रतत्र स्म भारत
बाणांनी जखमी झालेले, शरीर फाटलेले आणि जुव्याला बांधलेले उत्तम घोडे, ते जुंवे इकडे तिकडे ओढत होते, हे भारत.
अदृश्यन्त ससूताश्च साश्वाः सरथयोधिनः । एकेन बलिना राजन्वारणेन विमर्दिताः
एकाच बलाढ्य हत्तीने रथचालक, घोडे आणि रथयोध्ये यांना चिरडलेले दिसत होते, हे राजन.
गन्धहस्तिमदस्रावमाघ्राय बहवो रणे। सन्निपाते बलौघानां गजैर्ममृदिरे गजाः
युद्धात इतर हत्तींच्या मदाचा वास घेत अनेक हत्ती सैन्यांच्या गदारोळात एकमेकांशी जबरदस्त लढत होते.
सतोमरैर्महामात्रैर्निपतद्भिर्गतासुभिः । बभूवायोधनं छन्नं नाराचाभिहतैर्गजैः
भाले आणि मोठे हत्तीचालक मृत होऊन पडले असताना, तीक्ष्ण बाणांनी जखमी झालेले हत्ती रणभूमीवर विखुरले गेले होते.
सन्निपाते बलौघानां प्रेषितैर्वरवारणैः । निपेतुर्युधि संभग्नाः सयोधाः सध्वजा गजाः
सैन्यांच्या गदारोळात, उत्तम हत्ती युद्धात पाठवले गेले आणि ते आपले योद्धे व ध्वजांसह तुटून पडले.
नागराजोपमैर्हस्तैर्नागैराक्षिप्य संयुगे । व्यदृश्यन्त महाराज संभग्ना रथकूबराः
राजहत्तींसारख्या सोंडे असलेल्या हत्तीने युद्धात रथांचे पेटारे फोडलेले दिसत होते, हे महराजा.
विशीर्णरथसङ्घाश्च केशेष्वाक्षिप्य दन्तिभिः । द्रुमशाखा इवाविध्य निष्पिष्टा रथिनो रणे
हत्तीने केसांनी उचलून फेकलेले रथांचे समूह युद्धात झाडाच्या फांद्या तुटाव्यात तसे फोडून टाकले गेले.
रथेषु च रथान्युद्धे संसक्तान्वरवारणाः । विकर्षन्तो दिशः सर्वाः संपेतुः सर्वशब्दगाः
युद्धात उत्तम हत्ती एकमेकात अडकलेले रथ सर्व दिशांना ओढत होते आणि मोठा गोंधळ उडवत होते.
तेषां तथा कर्षतां तु गजानां रूपमाबभौ । सरःसु नलिनीजालं विषक्तमिव कर्षताम्
हत्ती रथ ओढत असताना, त्यांचे रूप जणू एखाद्या सरोवरातून ओढलेला कमळांचा गट वाटत होते.
एवं संछादितं तत्र बभूवायोधनं महत्। सादिभिश्च पदातैश्च सध्वजैश्च महारथैः
त्या ठिकाणी रणभूमी पायदळ, ध्वजधारी आणि मोठ्या रथी यांच्याने झाकली गेली होती.
शिखण्डी सह मत्स्येन विराटेन विशांपते। भीष्ममाशु महेष्वासमाससाद सुदुर्जयम्
शिखंडी आणि मत्स्यांचा राजा विराट यांनी मिळून, मोठा धनुर्धारी आणि जिंकता न येणारा भीष्म याच्याकडे झपाट्याने धाव घेतली.