तत्र मे संशयो जातस्तत्त्वमाचक्ष्व पृच्छतः। यं समाश्रित्य कौन्तेय जयन्त्यस्मान्क्षणेक्षणे
म्हणूनच मला शंका वाटते; मी विचारतोय, खरं खरं सांग — कुन्तीपुत्र कोणावर अवलंबून आहेत की ते पुन्हा पुन्हा आपल्याला हरवतात?
शृणु राजन्वचो मह्यं यथा वक्ष्यामि कौरव। बहुशश्च मयोक्तोऽसि न च मे तत्त्वया कृतम्
हे राजन, मी तुला जे सांगतो ते ऐक; मी तुला वारंवार सांगितलं, पण तू कधीच माझं ऐकलं नाहीस.
क्रियतां पाण्डवैः सार्ध समो भरतसत्तम। एतत्क्षेममहं मन्ये पृथिव्यास्तव वा विभो
हे भरतश्रेष्ठ, पांडवांशी मैत्री कर; हेच तुझ्या आणि पृथ्वीच्या कल्याणासाठी उत्तम आहे असं मला वाटतं.
भुङ्क्ष्वेमां पृथिवीं राजन्भ्रातृभिः सहितः सुखी। दुर्हृदस्तापयन्सर्वान्नन्दयंश्चापि बान्धवान्
हे राजन, आपल्या भावांसोबत सुखाने ही पृथ्वी भोग, शत्रूंना दुःख दे आणि आप्तांना आनंद दे.
न च मे क्रोशतस्तात श्रुतवानसि वै पुरा। तदिदं समनुप्राप्तं यत्पाण्डूनवमन्यसे
पण मी कितीही ओरडलो तरी, पूर्वी तू माझं ऐकलं नाहीस; आता पांडवांबद्दल जे तू दुर्लक्ष केलंस तेच तुझ्यावर आलं आहे.
यश्च हेतुरवध्यत्वे तेकषामक्लिष्टकर्मणाम्। तं शृणुष्व महाबाहो मम कीर्तयतः प्रभो
हे महाबाहो, जे पांडव निष्पाप आहेत त्यांना का मारता येत नाही, त्याचं कारण मी सांगतो, ते नीट ऐक.
नास्ति लोकेषु तद्भूतं भविता नो भविष्यति। यो जयेत्पाण्डवान्सर्वान्पालिताञ्छार्ङ्गधन्वना
जगात असं काहीच नाही, आणि कधीच होणार नाही, जे शार्ङ्गधनुष्यधारीच्या रक्षणाखाली असलेल्या सर्व पांडवांना जिंकू शकेल.
यत्तु मे कथितं तात मुनिभिर्भावितात्मभिः। पुराणगीतं धर्मज्ञ तच्छृणुष्व यथातथम्
हे धर्मज्ञ, पूर्वी जे शुद्धात्मा ऋषींनी मला सांगितलं आणि पुराणात गायिलं, ते मी तुला खरं खरं सांगतो, नीट ऐक.
पुरा किल सुराः सर्वे ऋषयश्च समागताः । पितामहमुपासेदुः पर्वत गन्धमादने
पूर्वी सर्व देव आणि ऋषी एकत्र जमले आणि गंधमादन पर्वतावर पितामहाजवळ गेले.
तेषां मध्ये समासीनः प्रजापतिरपश्यत । विमानं प्रज्वलद्भासा स्थितं प्रवरमम्बरे
त्यांच्या मध्ये बसलेला प्रजापतीने आकाशात तेजाने झगमगणारं एक दिव्य विमान पाहिलं.
ध्यानेनावेद्य तद्ब्रह्मा कृत्वा च नियतोऽञ्जलिम् । नमश्चकार हृष्टात्मा पुरुषं परमेश्वरम्
ध्यान करून त्या ब्रह्मदेवाने त्या परमेश्वराचे दर्शन केले आणि दोन्ही हात जोडून, आनंदाने, त्या पुरुष परमेश्वराला वंदन केले.
ऋषयस्त्वथ देवाश्च दृष्ट्वा ब्रह्माणमुत्थितम् । स्थिताः प्राञ्जलयः सर्वे पश्यन्तो महदद्भुतम्
मग ब्रह्मदेव उभा राहिलेला पाहून, सर्व ऋषी आणि देवता हात जोडून उभे राहिले आणि त्या अद्भुत दृश्याकडे पाहू लागले.
यथावच्च तमभ्यर्च्य ब्रह्मा ब्रह्मविदां वरः । जगाद जगतः स्रष्टा परं परमधर्मवित्
योग्य रीतीने त्याची पूजा करून, ब्रह्मज्ञानात श्रेष्ठ आणि जगाचा स्रष्टा असलेल्या ब्रह्मदेवाने, जो परमधर्म जाणणारा आहे, तो बोलू लागला.
विश्वावसुर्विश्वमूर्तिर्हि विश्वे विष्वक्सेनो विश्वकर्मा वशी च। विश्वेश्वरो वासुदेवोऽसि तस्मा- द्योगात्मानं देवतं त्वामुपैमि
तू विश्वावसु, विश्वरूप, सर्वांचा आधार, विष्वक्सेन, विश्वकर्मा, सर्वांना वश करणारा, विश्वाचा स्वामी आणि वासुदेव आहेस; म्हणून मी तुला, योगाचा आत्मा असलेल्या देवतेला, शरण येतो.
जय विश्वमहादेव जय लोकहिते रत। जय योगीश्वर विभो जय योगपरावर
जय हो विश्वमहादेव, जय हो लोकांच्या कल्याणात रमणारा, जय हो योगींचा स्वामी, सर्वश्रेष्ठ योगज्ञ, सर्वत्र व्यापलेला प्रभो, तुझा विजय असो.
पद्मगर्भविशालाक्ष जय लोकेश्वरेश्वर। भूतभव्यभवन्नाथ जय सौम्यात्मजात्मज
कमळातून जन्मलेला, विशाल नेत्र असलेला, लोकांच्या स्वामींचा स्वामी, भूत, भविष्य आणि वर्तमानाचा अधिपती, सौम्य मनाच्या पुत्रा, तुझा विजय असो.
असङ्क्येयगुणाधार जय सर्वपरायण। नारायण सुदुष्पार जय शार्ङ्गधनुर्धर
असंख्य गुणांचा आधार, सर्वांचा परम आश्रय, नारायण, अगम्य, शार्ङ्गधनुष्यधारी, तुझा विजय असो.
जय सर्वगुणोपेत विश्वमूर्ते निरामय। विश्वेश्वर महाबाहो जय लोकार्थतत्पर
सर्व सद्गुणांनी युक्त, विश्वरूप, सर्व दुःखांपासून मुक्त, विश्वेश्वर, महाबाहू, लोकांच्या हितासाठी सदैव तत्पर असलेल्या प्रभो, तुझा विजय असो.
महोरगवराहाद्य हरिकेश विभो जय। हरिवासदिशामीश विश्ववासामिताव्यय
महान सर्प, वराह आणि इतर रूपे धारण करणाऱ्या हरिकेश, सर्व दिशांचा स्वामी, विश्वात निवास करणारा, अमाप आणि अविनाशी असलेल्या प्रभो, तुझा विजय असो.
व्यक्ताव्यक्तामितस्थान नियतेन्द्रिय सत्त्क्रिय । असङ्ख्येयात्मभावज्ञ जय गम्भीर कामद
व्यक्त आणि अव्यक्त, अनंत निवासस्थान असलेला, इंद्रियांवर संयम असलेला, सत्कर्म करणारा, असंख्य जीवांच्या स्वरूपाचा जाणणारा, गंभीर आणि इच्छित फल देणारा, तुझा विजय असो.
अनन्त विदित ब्रह्मन्नित्यभूतविभावन । कृतकार्य कृतप्रज्ञ धर्मज्ञ विजयावह
अनंत, ब्रह्माला ज्ञात, नित्यभूतांचे प्रकट करणारा, कार्यसिद्ध, कृतज्ञ, धर्मज्ञ आणि विजय देणारा प्रभो.
गुह्यात्मन्सर्वयोगात्मन्स्फुटसंभूतसंभव। भूताद्य लोकत्त्वेश जय भूतविभावन
गूढ आत्मा, सर्व योगांचा आधार, स्पष्टपणे प्रकट झालेला, भूतांचा आदि, लोकांचा स्वामी, सर्व भूतांचे प्रकट करणारा, तुझा विजय असो.
आत्मयोगे महाभाग कल्पसंक्षेपतत्पर । उद्भावनमनोभाव जय ब्रह्म जयप्रिय
स्वतःच्या योगाने, हे महाभागा, युगांचा संकोच साधणारा, सृष्टी आणि मनोभावांचा उत्पत्ती करणारा, ब्रह्मा, विजयप्रिय, तुझा विजय असो.
निसर्गसर्गनिरत कामेश परमेश्वर । अमृतोद्भवसद्भाव मुक्तात्मन्विजयप्रद
निसर्ग आणि सृष्टीच्या निर्मितीत नेहमी मग्न असलेला, कामांचा स्वामी, परमेश्वर, अमृताचा मूळ, मुक्त आत्म्यांना विजय देणारा.
प्रजापतिपते देव पद्मनाभ महाबल। आत्मभूतमहाभूत सत्वात्मञ्जय सर्वदा
प्रजापतींचे अधिपती, देव, कमळनाभ, महाबल, सर्व जीवांचा आत्मा असलेला महान भूत, सत्त्वाचा मूळ, सदैव विजयी असो.
पादौ तव धा देवी दिशो बाहु दिवं शिरः। मूर्तिस्तेऽहं सुराः कायश्चन्द्रादित्यौ च चक्षुषी
हे देव, तुझे पाय म्हणजे दिशा, तुझे हात म्हणजे दिशा, आकाश तुझे शिर, मी तुझी मूर्ती, देवता तुझे शरीर, चंद्र आणि सूर्य तुझी डोळे आहेत.
बलं तपश्च सत्यं च कर्म धर्मात्मकं तव। तेजोऽग्निः पवनः श्वास आपस्ते स्वेदसंभवाः
बळ, तप आणि सत्य तुझेच; धर्मयुक्त कर्म तुझेच; तेज म्हणजे अग्नी, श्वास म्हणजे वारा, आणि पाणी तुझ्या घामातून उत्पन्न झाले आहे.
अश्विनौ श्रवणौ नित्यं देवी जिह्वा सरस्वती। वेदाः संस्कारनिष्ठा हि त्वयीदं जगदाश्रितम्
अश्विनी तुझे कान, सरस्वती देवी तुझी जीभ, वेद आणि संस्कार तुझ्यामध्येच आहेत; हे जग तुझ्यावरच आधारले आहे.
न सङ्ख्यानं परीमाणं न तेजो न पराक्रमम् । न बलं योगयोगीश जानीमस्ते परंतप
योगयोगीश्वरा, शत्रूंना जाळणाऱ्या प्रभो, आम्हाला तुझी संख्या, तुझं मोजमाप, तुझं तेज, तुझं पराक्रम किंवा तुझं बळ काहीच माहीत नाही.
त्वद्भक्तिनिरता देव नियमैस्त्वां समाश्रिताः। अर्चयामः सदा विष्णो परमेशं महेश्वरम्
देवा, आम्ही तुझ्या भक्तीत रमलेलो आहोत, नियमाने तुझ्या आश्रयाला आलो आहोत. म्हणून, हे विष्णू, परमेश्वर, महेश्वर, आम्ही नेहमी तुझी पूजा करतो.