स त्वं भुङ्क्ष्व महाराज सपुत्रः समुहृञ्जनः। नावबुध्यसि यद्राजन्वार्यमाणः सुहृज्जनैः
म्हणून आता, महराजा, तू आपल्या मुलांसह आणि सर्व लोकांसह त्या कर्माचे फळ भोग; कारण सुहृदांनी वारंवार रोखलं तरी तू समजलास नाहीस.
विदुरेणाथ भीष्मेण द्रोणेन न महात्मना। तथा मया चाप्यसकृद्वार्यमाणो न बुध्यसे
विदुर, भीष्म, द्रोण हे थोर आत्मे आणि मीही वारंवार तुला थांबवण्याचा प्रयत्न केला, पण तू समजलास नाहीस.
वाक्यं हितं च पथ्यं च मर्त्यः पथ्यमिवौषधम् । पुत्राणां मतमास्थाय जितान्मन्यसि पाण्डवान्
तुम्ही आपल्या मुलांचा सल्ला ऐकून घेतला, जो त्यांच्या आरोग्यासाठी औषधासारखा हितकारक आणि योग्य होता; म्हणूनच तुम्हाला वाटतं की पांडव पराभूत झाले आहेत.
शृणु भूयो यथातत्त्वं यन्मां त्वं परिपृच्छसि। कारणं भरतश्रेष्ठ पाण्डवानां जयं प्रति
हे भरतश्रेष्ठ, पांडवांच्या विजयाचं कारण काय आहे हे तू मला विचारलंस, त्याचं खरं उत्तर मी तुला पुन्हा सांगतो, नीट ऐक.
तत्तेऽहं कथयिष्यामि यथाश्रुतमरिन्दम। दुर्योधनेन संपृष्ट एतमर्थं पितामहः
शत्रूंना जिंकणाऱ्या राजा, या विषयावर दुर्योधनाने जेव्हा पितामहाला विचारलं, तेव्हा त्यांनी काय सांगितलं ते मी ऐकलं तसंच तुला सांगतो.
दृष्ट्वा भ्रातॄन्रणे सर्वान्निर्जितांस्तु महारथान् । शोकसंमूढहृदयो निशाकाले स्म कौरवः
रणांगणात आपल्या सर्व वीर बंधूंना पराभूत झालेलं पाहून, शोकाने गोंधळलेलं मन घेऊन त्या कौरवाने रात्री पितामहाजवळ गेला.
पितामहं महाप्राज्ञं विनयोपगम्य ह। यदब्रवीत्सुतस्तेऽसौ तन्मे शृणु जनेश्वर
तो विनयाने महाज्ञानी पितामहाजवळ गेला आणि तुझ्या मुलाने जे विचारलं ते त्याला सांगितलं; हे जनाधिपती, ते मी तुला सांगतो, नीट ऐक.
भवान्द्रोणश्च कर्णश्च कृपो द्रौणिस्तथैव च। कृतवर्मा च हार्दिक्यः काम्भोजश्च सुदक्षिणः
आपण, द्रोण, कर्ण, कृप, द्रौणि, हार्दिक्याचा पुत्र कृतवर्मा आणि काम्बोजांचा सुदक्षिण,
भूरिश्रवा विकर्णश्च भगदत्तश्च वीर्यवान् । महारथाः समाख्याताः कुलपुत्रास्तनुत्यजः
भूरिश्रवा, विकर्ण आणि पराक्रमी भगदत्त हेही, हे सर्व महाबली, कुलीन आणि रणात प्रसिद्ध आहेत.
त्रयाणामपि लोकानां पर्याप्ता इति मे मतिः। पाण्डवानां समस्ताश्च न तिष्ठन्ति पराक्रमे
माझ्या मते, तुम्ही सर्व मिळून तीनही लोकांचा पराभव करू शकता; पण पांडवांच्या शौर्याशी तुमच्यातील कोणीही जुळू शकत नाही.
तत्र मे संशयो जातस्तत्त्वमाचक्ष्व पृच्छतः। यं समाश्रित्य कौन्तेय जयन्त्यस्मान्क्षणेक्षणे
म्हणूनच मला शंका वाटते; मी विचारतोय, खरं खरं सांग — कुन्तीपुत्र कोणावर अवलंबून आहेत की ते पुन्हा पुन्हा आपल्याला हरवतात?
शृणु राजन्वचो मह्यं यथा वक्ष्यामि कौरव। बहुशश्च मयोक्तोऽसि न च मे तत्त्वया कृतम्
हे राजन, मी तुला जे सांगतो ते ऐक; मी तुला वारंवार सांगितलं, पण तू कधीच माझं ऐकलं नाहीस.
क्रियतां पाण्डवैः सार्ध समो भरतसत्तम। एतत्क्षेममहं मन्ये पृथिव्यास्तव वा विभो
हे भरतश्रेष्ठ, पांडवांशी मैत्री कर; हेच तुझ्या आणि पृथ्वीच्या कल्याणासाठी उत्तम आहे असं मला वाटतं.
भुङ्क्ष्वेमां पृथिवीं राजन्भ्रातृभिः सहितः सुखी। दुर्हृदस्तापयन्सर्वान्नन्दयंश्चापि बान्धवान्
हे राजन, आपल्या भावांसोबत सुखाने ही पृथ्वी भोग, शत्रूंना दुःख दे आणि आप्तांना आनंद दे.
न च मे क्रोशतस्तात श्रुतवानसि वै पुरा। तदिदं समनुप्राप्तं यत्पाण्डूनवमन्यसे
पण मी कितीही ओरडलो तरी, पूर्वी तू माझं ऐकलं नाहीस; आता पांडवांबद्दल जे तू दुर्लक्ष केलंस तेच तुझ्यावर आलं आहे.
यश्च हेतुरवध्यत्वे तेकषामक्लिष्टकर्मणाम्। तं शृणुष्व महाबाहो मम कीर्तयतः प्रभो
हे महाबाहो, जे पांडव निष्पाप आहेत त्यांना का मारता येत नाही, त्याचं कारण मी सांगतो, ते नीट ऐक.
नास्ति लोकेषु तद्भूतं भविता नो भविष्यति। यो जयेत्पाण्डवान्सर्वान्पालिताञ्छार्ङ्गधन्वना
जगात असं काहीच नाही, आणि कधीच होणार नाही, जे शार्ङ्गधनुष्यधारीच्या रक्षणाखाली असलेल्या सर्व पांडवांना जिंकू शकेल.
यत्तु मे कथितं तात मुनिभिर्भावितात्मभिः। पुराणगीतं धर्मज्ञ तच्छृणुष्व यथातथम्
हे धर्मज्ञ, पूर्वी जे शुद्धात्मा ऋषींनी मला सांगितलं आणि पुराणात गायिलं, ते मी तुला खरं खरं सांगतो, नीट ऐक.
पुरा किल सुराः सर्वे ऋषयश्च समागताः । पितामहमुपासेदुः पर्वत गन्धमादने
पूर्वी सर्व देव आणि ऋषी एकत्र जमले आणि गंधमादन पर्वतावर पितामहाजवळ गेले.
तेषां मध्ये समासीनः प्रजापतिरपश्यत । विमानं प्रज्वलद्भासा स्थितं प्रवरमम्बरे
त्यांच्या मध्ये बसलेला प्रजापतीने आकाशात तेजाने झगमगणारं एक दिव्य विमान पाहिलं.
ध्यानेनावेद्य तद्ब्रह्मा कृत्वा च नियतोऽञ्जलिम् । नमश्चकार हृष्टात्मा पुरुषं परमेश्वरम्
ध्यान करून त्या ब्रह्मदेवाने त्या परमेश्वराचे दर्शन केले आणि दोन्ही हात जोडून, आनंदाने, त्या पुरुष परमेश्वराला वंदन केले.
ऋषयस्त्वथ देवाश्च दृष्ट्वा ब्रह्माणमुत्थितम् । स्थिताः प्राञ्जलयः सर्वे पश्यन्तो महदद्भुतम्
मग ब्रह्मदेव उभा राहिलेला पाहून, सर्व ऋषी आणि देवता हात जोडून उभे राहिले आणि त्या अद्भुत दृश्याकडे पाहू लागले.
यथावच्च तमभ्यर्च्य ब्रह्मा ब्रह्मविदां वरः । जगाद जगतः स्रष्टा परं परमधर्मवित्
योग्य रीतीने त्याची पूजा करून, ब्रह्मज्ञानात श्रेष्ठ आणि जगाचा स्रष्टा असलेल्या ब्रह्मदेवाने, जो परमधर्म जाणणारा आहे, तो बोलू लागला.
विश्वावसुर्विश्वमूर्तिर्हि विश्वे विष्वक्सेनो विश्वकर्मा वशी च। विश्वेश्वरो वासुदेवोऽसि तस्मा- द्योगात्मानं देवतं त्वामुपैमि
तू विश्वावसु, विश्वरूप, सर्वांचा आधार, विष्वक्सेन, विश्वकर्मा, सर्वांना वश करणारा, विश्वाचा स्वामी आणि वासुदेव आहेस; म्हणून मी तुला, योगाचा आत्मा असलेल्या देवतेला, शरण येतो.
जय विश्वमहादेव जय लोकहिते रत। जय योगीश्वर विभो जय योगपरावर
जय हो विश्वमहादेव, जय हो लोकांच्या कल्याणात रमणारा, जय हो योगींचा स्वामी, सर्वश्रेष्ठ योगज्ञ, सर्वत्र व्यापलेला प्रभो, तुझा विजय असो.
पद्मगर्भविशालाक्ष जय लोकेश्वरेश्वर। भूतभव्यभवन्नाथ जय सौम्यात्मजात्मज
कमळातून जन्मलेला, विशाल नेत्र असलेला, लोकांच्या स्वामींचा स्वामी, भूत, भविष्य आणि वर्तमानाचा अधिपती, सौम्य मनाच्या पुत्रा, तुझा विजय असो.
असङ्क्येयगुणाधार जय सर्वपरायण। नारायण सुदुष्पार जय शार्ङ्गधनुर्धर
असंख्य गुणांचा आधार, सर्वांचा परम आश्रय, नारायण, अगम्य, शार्ङ्गधनुष्यधारी, तुझा विजय असो.
जय सर्वगुणोपेत विश्वमूर्ते निरामय। विश्वेश्वर महाबाहो जय लोकार्थतत्पर
सर्व सद्गुणांनी युक्त, विश्वरूप, सर्व दुःखांपासून मुक्त, विश्वेश्वर, महाबाहू, लोकांच्या हितासाठी सदैव तत्पर असलेल्या प्रभो, तुझा विजय असो.
महोरगवराहाद्य हरिकेश विभो जय। हरिवासदिशामीश विश्ववासामिताव्यय
महान सर्प, वराह आणि इतर रूपे धारण करणाऱ्या हरिकेश, सर्व दिशांचा स्वामी, विश्वात निवास करणारा, अमाप आणि अविनाशी असलेल्या प्रभो, तुझा विजय असो.
व्यक्ताव्यक्तामितस्थान नियतेन्द्रिय सत्त्क्रिय । असङ्ख्येयात्मभावज्ञ जय गम्भीर कामद
व्यक्त आणि अव्यक्त, अनंत निवासस्थान असलेला, इंद्रियांवर संयम असलेला, सत्कर्म करणारा, असंख्य जीवांच्या स्वरूपाचा जाणणारा, गंभीर आणि इच्छित फल देणारा, तुझा विजय असो.