अभिपत्य महाबाहुर्गरुत्मानिव वेगितः। सेनापतेः क्षुरप्रेण शिरश्चिच्छेद पाण्डवः
महाबाहू पांडव गरुडासारखा वेगाने धावत जाऊन, सेनापतीचे डोके कशर बाणाने छाटले.
संप्रहस्य च हृष्टात्मा त्रिभिर्बाणैर्महाभुजः । जलसन्धं विनिर्भिद्य सोऽनयद्यमसादनम्
आनंदाने हसत, भीमाने तीन बाणांनी जलसंधाचा छेद केला आणि त्याला यमाच्या लोकात पाठवले.
सुषेणं च ततो हत्वा प्रेषयामास मृत्यवे। उग्रस्य सशिरस्त्राणं शिरश्चन्द्रोपमं भुवि
मग सुसेनाचा वध करून त्यालाही मृत्यूकडे पाठवले; आणि उग्रस्याचा शिरस्त्राणासह चंद्रासारखे डोके जमिनीवर कोसळले.
पातयामास भल्लेन कुण्डलाभ्यां विभूषितम्। वीरबाहुं च सप्तत्या साश्वकेतुं ससारथिम्
पुढे, भल्लबाणाने कुंडले घातलेल्या वीरबाहूला पाडले आणि सत्तर बाणांनी त्याचा सारथी व घोड्यांचा ध्वजासुद्धा ठार केला.
निनाय समरे वीरः परलोकाय पाण्डवः। भीमं भीमरथं चोभौ भीमसेनो हसन्निव
समरभूमीत, पांडव वीराने भीम आणि भीमरथ या दोघांनाही दुसऱ्या लोकात पाठवले; भीमसेन जणू हसतच हे करीत होता.
पुत्रौ ते दुर्मदौ राजन्ननयद्यमसादनम् । ततः सुलोचनं भीमः क्षुरप्रेण महामृधे
राजा, तुझे दोन गर्विष्ठ पुत्र त्याने यमाच्या लोकात पाठवले; मग भीमाने कशर बाणाने सुलोचनालाही मोठ्या युद्धात ठार केले.
मिषतां सर्वसैन्यानामनयद्यमसादनम्। पुत्रास्तु तव तं दृष्ट्वा भीमसेनपराक्रमम्
सर्व सैन्यांच्या डोळ्यांसमोरच त्याला यमाच्या लोकात पाठवले; भीमसेनाचे पराक्रम पाहून तुझे पुत्र—
शेषा येऽन्येऽभवंस्तत्र ते भीमस्य भयार्दिताः। विप्रद्रुता दिशो राजन्वध्यमाना महात्मना
जे काही उरलेले होते, भीमाच्या भीतीने घाबरून सर्व दिशांना पळाले, राजा, कारण त्या महात्म्याने त्यांना ठार केले.
ततोऽब्रवीच्छान्तनवः सर्वानेव महारथान्। एष भीमो रणे क्रुद्धो धार्तराष्ट्रान्महारथान्
मग शांतनुंच्या वंशजाने सर्व मोठ्या रथी वीरांना सांगितले, 'हा भीम युद्धात रागावलेला आहे आणि धृतराष्ट्रपुत्र वीरांना पाडत आहे—'
यथा प्राग्र्यान्यथा ज्येष्ठान्यथा शूरांश्च संगतान्। निपातयत्युग्रधन्वा तं प्रगृह्णीत माचिरम्
'तो श्रेष्ठ, ज्येष्ठ किंवा एकत्र जमलेले वीर असोत, हा भयंकर धनुर्धारी सर्वांना पाडतो आहे; त्याला ताबडतोब पकडा, अजिबात उशीर करू नका!'
एवमुक्त्वा ततः सर्वे धार्तराष्ट्रस्य सैनिकाः। अभ्यद्रवन्त संक्रुद्धा भीमसेनं महाबलम्
असं सांगितल्यावर धृतराष्ट्राच्या सैन्यातले सगळे सैनिक संतापून, मोठ्या ताकदीच्या भीमसेनावर तुटून पडले.
भगदत्तः प्रभिन्नेन कुञ्जरेण विशांपते । अभ्ययात्सहसा तत्रयत्र भीमो व्यवस्थितः
राजन, मग भगदत्ताने आपल्या वेड्या हत्तीवर बसून, जिथे भीम उभा होता तिथे अचानक धाव घेतली.
आपतन्नेव च रणे भीमसेनं शिलीमुखैः । अदृश्यं समरे चक्रे जीमूत इव भास्करम्
लढाईत धावत येताना भगदत्ताने आपल्या बाणांनी भीमसेनाला असा वेढा घातला की, रणभूमीत तो दिसेनासा झाला, जसा ढग सूर्याला झाकतात.
अभिमन्युमुखास्तत्तु नामृष्यन्त महारथाः । भीमस्याच्छादनं शङ्ख्ये स्वबाहुबलमाश्रिताः
पण अभिमन्यूच्या पुढाकाराने असलेले मोठे रथी हे पाहून, स्वतःच्या बळावर, भीमवर असा मारा सहन करू शकले नाहीत.
त एनं शरवर्षेण समन्तात्पर्यवारयन् । गजं च शरवृष्ट्या तु बिभिदुस्ते समन्ततः
त्यांनी चहुबाजूंनी बाणांचा मारा करून भगदत्ताला वेढले आणि त्या हत्तीवरही सर्व बाजूंनी बाणांचा वर्षाव केला.
स शस्त्रवृष्ट्याऽभिहतः समस्तैस्तैर्महारथैः। प्राग्ज्योतिषगजो राजन्नानालिङ्गैः सुतेजनैः
सर्व मोठ्या रथींच्या शस्त्रवर्षावाने प्राग्ज्योतिषाचा हत्ती, राजन, अनेक तीक्ष्ण बाणांनी भोसकला गेला.
संजातरुधिरोत्पीडः प्रेक्षणीयोऽभवद्रणे। गभस्तिभिरिवार्कस्य संस्यूतो जलदो महान्
त्याच्या जखमांतून रक्त वाहू लागले आणि तो रणभूमीत पाहण्यासारखा झाला, जसा सूर्याच्या किरणांनी छिद्रित झालेला मोठा ढग दिसतो.
संचोदितो मदस्रावी भगदत्तेन वारणः। अभ्यधावत तन्सर्वान्कालोत्सृष्ट इवान्तकः
भगदत्ताने उत्तेजित केलेला, मदाने ओथंबलेला तो हत्ती सर्वांवर असे धावला, जसा काळाने सोडलेला मृत्यूच.
द्विगुणं जवमास्थाय कम्पयंश्चरणैर्महीम्। तस्य तत्सुमहद्रूपं दृष्ट्वा सर्वे महारथाः
त्याने आपली गती दुप्पट केली, पायांनी पृथ्वी हादरवली, आणि त्याचे ते भव्य रूप पाहून सगळे मोठे रथी घाबरले.
असह्यं मन्यमानाश्च नातिप्रमनसोऽभवन् । ततस्तु नृपतिः क्रुद्धो भीमसेनं स्तनान्तरे
ते हे सहन करू शकत नव्हते आणि त्यांना फारसा आनंद झाला नाही; तेव्हा संतापलेल्या राजाने भीमसेनाच्या छातीवर प्रहार केला.
आजघान महाराज शरेणानतपर्वणा। सोऽतिविद्धो महेष्वासस्तेन राज्ञा महारथः
महान राजाने तीक्ष्ण बाणाने त्याच्यावर घाव घातला; त्या राजाच्या बाणाने मोठा धनुर्धारी आणि रथी भीमसेन गंभीर जखमी झाला.
मूर्च्छयाऽभिपरीतात्मा ध्वजयष्टिं समाश्रयत्। तांस्तु भीतान्समालक्ष्य भीमसेनं च मूर्च्छितम्
मूर्च्छेने ग्रासलेला भीमसेन आपला ध्वजदंड धरून उभा राहिला; त्यांना घाबरलेले आणि भीमसेन मूर्च्छित झालेला पाहून,
ननाद बलवन्नादं भगदत्तः प्रतापवान्। ततो घटोत्कचो राजन्प्रेक्ष्य भीमं तथाऽऽगतं
पराक्रमी आणि बलवान भगदत्ताने मोठ्याने गर्जना केली; आणि मग, राजन, घटोत्कचाने भीमला अशा अवस्थेत पाहिले.
संक्रुद्धो राक्षसो घोरस्तत्रैवान्तरधीयत। स कृत्वा दारुणां मायां भूरूणां भयवर्धिनीम्
रागाने पेटलेला आणि भीषण असलेला राक्षस तिथेच अदृश्य झाला; त्याने माणसांमध्ये भीती वाढवणारी भयंकर माया निर्माण केली.
अदृश्यत निमेषार्धाद्धोररूपं समास्थितः। ऐरावतं समारूढः स वै मायाकृतं स्वयम्
क्षणार्धात तो भीषण रूप धारण करून, स्वतःच्या मायेमुळे निर्माण केलेल्या ऐरावतावर आरूढ झालेला दिसला.
तस्य चान्येऽपि दिङ्वागा बभूवुरनुयायिनः। अञ्जनो वमानश्चैव महापद्मश्च सुप्रभः
त्याच्यासोबत आणखी काही साथी होते: अंजन, वामन आणि तेजस्वी महापद्म.
त्रय एते महानागा राक्षसैः समधिष्ठिताः। महाकायास्त्रिधा राजन्प्रस्रवन्तो मदं बहु
हे तिघेही मोठे हत्ती राक्षसांनी ग्रासलेले होते, त्यांचे शरीर प्रचंड होते आणि त्यांच्या अंगातून भरपूर मद वाहत होते, राजन.
तेजोवीर्यबलोपेता महाबलपराक्रमाः। घटोत्कचस्तु स्वं नागं चोदयामास तं तदा
ते तेज, पराक्रम आणि बळाने युक्त, अत्यंत बलवान होते; घटोत्कचाने तेव्हा आपल्या हत्तीला पुढे चालवले.
सगजं भगदत्तं तु हन्तुकामः परंतपः। ते चान्ये चोदिता नागा राक्षसैस्तैर्महाबलैः
शत्रूंना घाबरवणारा भीमसेन, भगदत्त आणि त्याचा हत्ती मारण्याच्या इच्छेने, तसेच त्या बलाढ्य राक्षसांनी उचकवलेले इतर हत्ती देखील, युद्धात उतरले.
परिपेतुः सुसंरब्धाश्चतुर्दंष्ट्राश्चतुर्दिशम्। भगदत्तस्य तं नागं विषाणैरभ्यपीडयन्
चार सुळे असलेले ते हत्ती अत्यंत संतापाने चारही दिशांनी धावले आणि भगदत्ताच्या हत्तीला आपल्या सुळ्यांनी जोरात धडक दिली.