महता रथघोषेण रथेनादित्यवर्चसा । छादयञ्शरवर्षेण पर्जन्य इव वृष्टिमान्
सूर्यासारखा तेजस्वी रथ आणि मोठ्या गजरासह, भीष्माने पावसाळ्या ढगासारखा बाणांचा वर्षाव करत त्याच्यावर झाकलं.
तमायान्तं तथा दृष्ट्वा व्यात्ताननमिवान्तकम् । भीष्मं भीमो महाबाहुः प्रत्युदीयादमर्षितः
मृत्यूसारखं मोठं तोंड उघडून भीष्म येताना पाहून, भिमाने रागाने आणि बलाने त्याच्याशी भिडायला धाव घेतली.
तस्मिन्क्षणे सात्यकिः सत्यसन्धः शिनिप्रवीरोऽभ्यपतत्पितामहम्। निघ्नन्नमित्रान्धनुषा दृढेन संकम्पयंस्तव पुत्रस्य सैन्यम्
त्याच क्षणी, सत्यप्रतिज्ञ सात्यकी, शिनीकुळातील वीर, आपल्या मजबूत धनुष्याने शत्रू मारत, तुझ्या मुलाच्या सैन्याला हादरवत, पितामहावर तुटून पडला.
तं यान्तमश्वै रजतप्रकाशैः शरान्वपन्तं निशितान्सुपुङ्खान्। नाशक्नवन्धारयितुं तदानीं सर्वे गणा भारत ये त्वदीयाः
चांदीसारखे चमकणारे घोडे आणि धारदार, सुंदर पिसांच्या बाणांचा वर्षाव करत तो पुढे सरसावत असताना, भरता, तुझ्या सैन्यातील कोणीही त्याला थांबवू शकला नाही.
अविध्यदेनं दशभिः पृषत्कैः- रलम्बुसो राक्षसोऽसौ तदानीम् । शरैश्चतुर्भिः प्रतिविद्ध्य तं च नप्ता शिनेरभ्यपतद्रथेन
त्या वेळी अलंबुष नावाच्या राक्षसाने त्याच्यावर दहा बाण सोडले, आणि शिनीकुळातील नातवाने चार बाणांनी प्रत्युत्तर देत रथावरून त्याच्यावर झडप घातली.
अन्वागतं वृष्णिवरं निशम्य तं शत्रुमध्ये परिवर्तमानम्। प्रद्रावयन्तं कुरुपुङ्गवांश्च पुनः पुनश्च प्रणदन्तमाजौ
वृष्णिकुळातील श्रेष्ठ योद्धा शत्रूंच्या मध्ये फिरत आहे, कुरूंच्या वीरांना पुन्हा पुन्हा पळवत आहे आणि रणभूमीत मोठ्याने गर्जना करत आहे, हे ऐकून—
योधास्त्वदीयाः शरवर्षैरवर्ष- न्मेघा यथा भूधरमम्बुवेगैः । तथापि तं धारयितुं न शेकु- र्मध्यंदिने सूर्यमिवातपन्तम्
तुझ्या सैनिकांनी त्याच्यावर ढग जसा डोंगरावर पाऊस पाडतो तसा बाणांचा वर्षाव केला, पण तरीही, तो दुपारच्या सूर्यासारखा प्रखर असल्यामुळे, त्याला कोणीही थांबवू शकले नाही.
न तत्र कश्चिन्नविषण्ण आसी- दृते राजन्सोमदत्तस्य पुत्रात्। स वै समादाय धनुर्महात्मा भिरिश्रवा भारत सौमदत्तिः
तेथे सोमदत्ताचा मुलगा सोडून इतर कोणीही निराश झाला नव्हता; तो महान आत्मा भूरिश्रवा, भरता, धनुष्य उचलून उभा राहिला.
दृष्ट्वा रथान्स्वान्व्यपनीयमाना- न्प्रत्युद्ययौ सात्यकिं योद्धुमिच्छन्
आपले रथ मागे हटवले जात आहेत हे पाहून, त्याने सात्यकीशी लढण्याची इच्छा धरून पुढे सरसावला.
ततो भूरिश्रवा राजन्सात्यकिं नवभिः शरैः। प्राविध्यद्भृशसंक्रुद्धस्तोत्रैरिव महाद्विपम्
मग, राजन, भूरिश्रवाने प्रचंड संतापाने सात्यकीवर नव बाण सोडले, जणू मोठ्या हत्तीला अंकुश टोचावा तसं.
कौरवं सात्यकिश्चैव शरैः सन्नतपर्वभिः। अवारयदमेयात्मा सर्वलोकस्य पश्यतः
सात्यकीने, ज्या बाणांचे सांधे सुंदर गुळगुळीत होते, अशा बाणांनी त्या कौरवाला सर्वांच्या समोर रोखून धरले.
ततो दुर्योधनो राजा सोदर्यैः परिवारितः। सोमदत्तिं रणे यत्तः समन्तात्पर्यवारयत्
मग दुर्योधन राजा, आपल्या भावंडांनी वेढलेला, रणभूमीत सर्व बाजूंनी सोमदत्ताच्या मुलाचे रक्षण करू लागला.
तं चैव पाण्डवाः सर्वे सात्यकिं रभसं रणे। परिवार्य स्थिताः सङ्ख्ये समन्तात्सुमहौजसः
आणि सर्व पांडव, मोठ्या सामर्थ्याने, रणभूमीत सात्यकीला चारही बाजूंनी घेरून उभे राहिले.
भीमसेनस्तु संक्रुद्धो गजामुद्यम्य भारत । दुर्योधनमुखान्सर्वान्पुत्रांस्ते पर्यवारयत्
भिमसेनाने, संतापाने गदा उचलून, भरता, दुर्योधनासह तुझे सर्व पुत्र रोखून धरले.
रथैरनेकसाहस्रैः क्रोधामर्षसमन्वितः । नन्दकस्तव पुत्रस्तु भीमसेनं महाबलम्
नंदक, तुझा मुलगा, प्रचंड रागाने आणि संतापाने भरून, हजारो रथांसह बलवान भीमसेनावर तुटून पडला.
विव्याध विशिखैः षड्भिः कङ्कपत्रैः शिलाशितैः । दुर्योधनस्तदा राजन्भीमसेनं महारथम्
त्या वेळी, राजन, दुर्योधनाने तीक्ष्ण आणि कांगाच्या पिसांनी मढवलेल्या सहा बाणांनी महाबलवान भीमसेनावर वार केला.
आजघानोरसि क्रुद्धो मार्गणैर्नवभिः शितैः । ततो भीमो महाबाहुः स्वरथं सुमहाबलः
रागाने पेटून, त्याने नव तीक्ष्ण बाणांनी भीमाच्या छातीवर घाव घातला; मग महाबाहू आणि अतिशय बलवान भीमाने आपला सुंदर रथ चढला.
आरुरोह रथश्रेष्ठं विशोकं चेदमब्रवीत् । एते महारथाः शूरा धार्तराष्ट्राः समागताः
तो उत्तम रथावर चढून, विशोकाला म्हणाला, 'हे धृतराष्ट्रपुत्र, हे पराक्रमी महायोध्दे येथे एकत्र आले आहेत.'
मामेव भृशसंक्रुद्धा हन्तुमभ्युद्यता युधि। मनोरथद्रुमोऽस्माकं चिन्तितो बहुवार्षिकः
'हे सर्वजण, फारच संतापलेले, युद्धात मला मारण्याच्या इर्षेने उभे आहेत; आपण कित्येक वर्षे जपलेली मनोकामना, जणू काही कल्पवृक्षासारखी, आता पूर्ण होण्याच्या मार्गावर आहे.'
सफलः सूत चाद्येह योऽहं पश्यामि सोदरान्। यत्राशोकसमुत्क्षिप्ता रेणवो रथनेमिभिः
'सारथ्या, आज ती इच्छा इथे पूर्ण झाली आहे, कारण मी माझ्या सख्ख्या भावांना पाहतो आहे, जिथे रथांच्या चाकांनी उडवलेली धूळ दुःखाविना आकाशात पसरली आहे.'
प्रयास्यन्त्यन्तरिक्षं हि शरबृन्दैर्दिगन्तरे । तत्र तिष्ठति सन्नद्धः स्वयं राजा सुयोधनः
'पाहा, तिकडे आकाशात बाणांचे झुंड वेगाने उडत आहेत; तिथेच राजा सुयोधन स्वतः पूर्ण शस्त्रबद्ध उभा आहे.'
भ्रातरश्चास्य सन्नद्धाः कुलपुत्रा मदोत्कटाः । एतानद्य हनिष्यामि पश्यतस्ते न संशयः
'त्याचे भाऊही, शस्त्रबद्ध आणि कुलाचे अभिमानी पुत्र, त्याच्यासोबत आहेत; आज मी हे सर्व तुझ्या डोळ्यांसमोर संपवीन—यात शंका नाही.'
तस्मान्ममाश्वान्संग्रमे यत्तः संयच्छ सारथे। एवमुक्त्वा ततः पार्थस्तव पुत्रं विशांपते
'म्हणून, सारथ्या, युद्धात माझ्या घोड्यांना नीट सांभाळ.' असे म्हणून, पार्थाने तुझ्या मुलावर, राजाधिराज, हल्ला केला.
विव्याध निशितैस्तीक्ष्णैः शरैः कनकभूषणैः। नन्दकं च त्रिभिर्भाणैरभ्यविध्यत्स्तनान्तरे
त्याने सोन्याने मढवलेल्या तीक्ष्ण बाणांनी वार केले; आणि तीन बाणांनी त्याने नंदकाच्या छातीला भेदले.
तं तु दुर्योधनः षष्ट्या विद्ध्वा भीमं महाबलम्। त्रिभिरन्यैः सुनिशितैर्विशोकं प्रत्यविध्यत
पण दुर्योधनाने, भीमावर साठ बाणांचा मारा केला आणि नंतर तीन दुसऱ्या तीक्ष्ण बाणांनी विशोकालाही जखमी केले.
भिमस्य च रणे राजन्धनुश्चिच्छेद भासुरम् । मुष्टिदेशे भृशं तीक्ष्णौस्त्रिभिर्भल्लैर्हसन्निव
राजन, युद्धात दुर्योधनाने हसत हसत तीन अत्यंत धारदार भल्लांनी भीमाचे तेजस्वी धनुष्य मूठीजवळून छेदले.
समरे प्रेक्ष्य यन्तारं विशोकं तु वृकोदरः । पीडितं विशिखैस्तीक्ष्णैस्तव पुत्रेण धन्विना
समरभूमीत तुझ्या मुलाने, धनुर्धारी असलेल्या, तीक्ष्ण बाणांनी विशोकाला त्रस्त केलेले पाहून, वृकोदर भीषण रागावला.
अमृष्यमाणः संरब्धो धनुर्दिव्यं परामृशम् । पुत्रस्य ते महाराज वधार्थं भरतर्षभ
तो सहन करू शकला नाही, अस्वस्थ झाला आणि मोठ्या संतापाने, राजाधिराज, तुझ्या मुलाचा वध करण्यासाठी दिव्य धनुष्य हातात घेतले.
समादधत्सुसंक्रुद्धः क्षुरप्रं रोमवाहिनम् । तेन चिच्छेद नृपतेर्भीमः कार्मुकमुत्तमम्
मग अत्यंत संतापाने, केस उभे करणारा कशरप्र बाण घेऊन, भीमाने त्या बाणाने राजाचे उत्तम धनुष्य छेदले.
सोऽपविद्ध्य धनुश्छिन्नं पुत्रस्ते क्रोधमूर्च्छितः । अन्यत्कार्मुकमादत्त सत्वरं वेगवत्तरम्
मग तुझा मुलगा, संतापाने वेडावून, तुटलेले धनुष्य टाकून दिले आणि पटकन दुसरे, अधिक वेगवान धनुष्य उचलले.