पारावताश्वः स रथमास्थाय परवीरहा' धनुर्विष्फार्य संक्रुद्धो नोदयित्वा च वाहिनीम् । ययौ तं मद्रकानीकं केकयांश्च परंतप
कबुतरासारख्या रंगाच्या घोड्यांवर बसून, शत्रूंचा संहार करणारा तो वीर, धनुष्य ताणून आणि आपल्या सैन्याला पुढे नेऊन, रागाने मद्र आणि केकयांच्या फळीवर चालून गेला.
तेन कीर्तिमता गुप्तमनीकं दृढधन्वना। संरब्धरथनागाश्वं योत्स्यमानमशोभत
तो कीर्तीमान आणि दृढधारी धनुर्धारी आपल्या फळीचे रक्षण करत, युद्धासाठी सज्ज असलेल्या रथ, हत्ती आणि घोड्यांसह तिथे झळकत होता.
सोऽर्जुनप्रमुखे यान्तं पाञ्चालकुलवर्धनः । त्रिभिः शारद्वतं बाणैर्जत्रदेशे समार्पयत्
अर्जुनाच्या पुढे जात असताना, पाञ्चाल वंशाचा गौरव असलेल्या त्या वीराने, शारद्वतपुत्राला तीन बाणांनी गळ्याजवळ घाव घातला.
ततः स मद्रकान्हत्वा दशैव दशभिः शरैः । पृष्ठरक्षं जघानाशु भल्लेन कृतवर्मणः
नंतर त्याने दहा मद्र वीरांना दहा बाणांनी ठार मारले आणि लगेचच कृतवर्म्याच्या मागील रक्षण करणाऱ्याला धारदार बाणाने घायाळ केले.
दमनं चापि दायादं पौरवस्य महात्मनः । जघान विमलाग्नेण नाराचेन परंतपः
म्हणूनच त्या पराक्रमी पौरवाचा वारस दमन यालाही, तेजस्वी आणि ज्वाळेसारख्या लोखंडी बाणाने त्या वीराने ठार केले.
ततः सांयमनेः पुत्रः पाञ्चाल्यं युद्धदुर्मदम् । अविध्यत्रिंशता बाणैर्दशभिश्चास्य सारथिम्
त्यानंतर, युद्धात संतप्त झालेल्या साय्यमनीच्या पुत्राने, पाञ्चाल सेनापतीवर तीस बाणांचा वर्षाव केला आणि त्याच्या सारथ्यावर दहा बाण सोडले.
सोऽतिविद्धो महेष्वासः सृक्किणी परिसंलिहन्। भल्लेन भृशतीक्ष्णेन निचकर्तास्य कार्मुकम्
तीव्र जखमी झाल्यावरही, तो महान धनुर्धारी ओठ चाटत, धारदार आणि जोरदार भल्ल बाणाने समोरच्याचे धनुष्य छाटले.
अथैनं पञ्चविंशत्या क्षिप्रमेव समार्पयत् । अश्वांश्चास्यावधीद्राजन्नुभौ तौ पार्ष्णिसारथी
त्यानंतर त्याने लगेच पंचवीस बाणांनी त्याच्यावर प्रहार केला आणि राजन, त्याचे दोन्ही घोडे आणि दोन्ही सारथी मारले.
स हताश्वे रते तिष्ठन्ददर्श भरतर्षभ । पुत्रः सांयमनेः पुत्रं पाञ्चाल्यस्य महात्मनः
घोडे मारले गेले तरी, रथावर उभा राहून, साय्यमनीचा पुत्र त्या महान पाञ्चाल सेनापतीच्या पुत्राकडे पाहू लागला, हे भरतश्रेष्ठ.
स प्रगृह्य महाघोरं निस्त्रिंशवरमायसम् । पदातिस्तूर्णमानर्च्छद्रथस्यं पुरुषर्षभः
मग तो पुरुषश्रेष्ठ, भयंकर आणि उत्तम लोखंडी तलवार उचलून, पायदळावरून झपाट्याने रथावर चढला.
तं महौघमिवायान्तं स्वात्पतन्तमिवोरगम् । भ्रान्तावरणनिस्त्रिंशं कालोत्सृष्टमिवान्तकम्
तो जसा प्रचंड पुरासारखा पुढे येत होता, किंवा जसा सर्प आपल्या शिकारावर झडप घालतो, तशी तलवार फिरवत, तो काळाने सोडलेला मृत्यूच वाटत होता.
दीप्यमानमिवादित्यं मत्तवारणविक्रमम् । अपश्यन्पाण्डवास्तत्र धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः
तो जणू काही तेजस्वी सूर्यच, आणि मदाने भरलेल्या हत्तीच्या बळासारखा, असे त्या वेळी पांडव आणि प्रषतपुत्र धृष्टद्युम्न यांनी पाहिला.
तस्य पाञ्चालदायादः प्रतीपमभिधावतः। शितनिस्त्रिंशहस्तस्य शरावरणधारिणः
पाञ्चाल वंशज तलवार हातात घेऊन आणि बाणांची कवच धारण करून, त्याच्याशी समोरासमोर भिडायला धावला.
बाणवेगमतीतस्य तथाभ्याशमुपेयुषः । त्वरन्सेनापतिः क्रुद्धो बिभेद गदया शिरः
तो बाणांच्या वेगापेक्षा जास्त वेगाने जवळ येत असताना, संतप्त सेनापतीने झपाट्याने गदेद्वारे त्याचे डोके फोडले.
तस्य राजन्सनिस्त्रिंशं सुप्रभं च शरावरम् । हतस्य पततो हस्ताद्वेगेन न्यपतद्भुवि
राजन, तो पडताना, त्याच्या हातातून तेजस्वी तलवार आणि सुंदर कवच वेगाने खाली जमिनीवर पडले.
तं निहत्य गदाग्रेण स लेभे परमां मुदम्। पुत्रः पाञ्चालराजस्य महात्मा भीमविक्रमः
गदेच्या टोकाने त्याला मारून, पाञ्चाल राजपुत्र, भीमासारख्या पराक्रमाचा, अत्यंत आनंदित झाला.
तस्मिन्हते महेष्वासे शल्यपुत्रे महारथे । हाहाकारो महानासीत्तव सैन्यस्य मारिष
शल्याचा पराक्रमी पुत्र, महान धनुर्धर, युद्धात पडला तेव्हा तुझ्या सैन्यात मोठा गोंधळ आणि हंबरडा उठला, मारिषा.
ततः सांयमनिः क्रुद्धो दृष्ट्वा निहतामात्मजम् । अभिदुद्राव वेगेन पाञ्चाल्यं युद्धदुर्मदम्
मग सांय्यमनी, आपल्या मुलाचा मृत्यू पाहून रागावला आणि पाञ्चालांचा युद्धात उन्मत्त असलेल्या वीरावर जोरात धावून गेला.
तौ तत्र समरे शूरौ समेतौ युद्धदुर्मदौ । ददृशुः सर्वराजानः कुरवः पाण्डवास्तथा
त्या रणभूमीत ते दोघेही शूरवीर, युद्धात बेधुंद, एकमेकांसमोर आले. कुरू आणि पांडव पक्षातील सर्व राजे हे दृश्य पाहत होते.
ततः सांयमनिः क्रुद्धः पार्षतं परवीरहा। आजघान त्रिभिर्बाणैस्तोत्रैरिव महाद्विपम्
मग सांय्यमनीने, रागाने, शत्रूंचा संहार करणाऱ्या पार्षतावर तीन बाण सोडले, जणू काही हत्तीला अंकुशाने टोचले.
तथैव पार्षतं शूरं शल्यः समितिशोभनः। आजघानोरसि क्रुद्धस्ततो युद्धमवर्तत
तसेच, रणभूमीचे भूषण असलेल्या शल्यानेही, रागाने, शूर पार्षताच्या छातीवर बाण मारला आणि मग लढाई पुन्हा सुरू झाली.
दैवमेव परं मन्ये पौरुषादपि सञ्जय। यत्सैन्यं मम पुत्रस्य पाण्डुपुत्रेण वध्यते
संजया, मला वाटते की नशीब हेच सर्वश्रेष्ठ आहे, कारण माझ्या मुलाच्या सैन्याचा पांडुपुत्राकडून संहार होत आहे.
नित्यं हि मामकांस्तात हतानेव हि शंससि। अव्यग्रांश्च प्रहृष्टांश्च नित्यं शंशसि पाण्डवान्
कारण, बाळा, तू नेहमी माझ्या लोकांचा मृत्यूच सांगतोस आणि पांडव नेहमी निर्धास्त आणि आनंदी आहेत असेच सांगतोस.
विभग्नांश्च प्रनष्टांश्च नित्यं शंससि मामकान्।' हीनान्पुरुषकारेण मामकानद्य सञ्जय । पातितान्पात्यमानांश्च हतानेव च शंससि
तू नेहमीच सांगतोस की माझे लोक तुटलेले, हरवलेले, धैर्यहीन, पडलेले किंवा पडत आहेत आणि जणू ते आधीच मारले गेले आहेत.
युध्यमानान्यथाशक्ति घटमानाञ्जयं प्रति। पाण्डवा हि जयन्त्येव जीयन्ते चैव मामकाः
माझे लोक जरी आपली पूर्ण ताकद लावून लढत असले, तरी पांडव नेहमीच जिंकतात आणि माझे लोक नेहमीच हरतात.
सोऽहं तीव्राणि दुःस्वानि दुर्योधनकृतानि च। श्रोष्यामि सततं तात दुःसहानि बहूनि च
म्हणून, बाळा, मला नेहमीच दुर्योधनामुळे झालेल्या तीव्र आणि असह्य आक्रोशाचे आवाज ऐकावे लागतील.
तमुपायं न पश्यामि जीयेरन्येन पाण्डवान् । मामका विजयं युद्धे प्राप्नुयुर्येन सञ्जय
संजया, मला असा कोणताही उपाय दिसत नाही की ज्यामुळे माझे लोक पांडवांना हरवतील आणि युद्धात विजय मिळवतील.
क्षयं मनुष्यदेहानां गजवाजिरथक्षयम्। श्रृणु राजन्स्थिरो भूत्वा तवैवापनयो महान्
राजा, तू धीराने ऐक, तुझ्या बाजूला झालेल्या माणसांचे, हत्तींचे, घोड्यांचे आणि रथांचे मोठ्या प्रमाणावर विनाश कसा झाला ते सांगतो.
धृष्टद्युम्नस्तु शल्येन पीडितो नवभिः शरैः। पीडयामास संक्रुद्धो मद्राधिपतिमायसैःक
शल्याने नव बाणांनी धृष्टद्युम्नाला त्रास दिला, तेव्हा संतप्त धृष्टद्युम्नानेही आपल्या युक्त्या वापरून मद्रराजावर हल्ला चढवला.
तत्राद्भुतमपश्याम पार्षस्य पराक्रमम् । न्यवारयत यस्तूर्णं शल्यं समितिशोभनम्
तेथे आम्ही पार्षताच्या पराक्रमाचे अद्भुत दृश्य पाहिले, कारण त्याने रणभूमीचे भूषण असलेल्या शल्याला झटपट थांबवले.