तस्मादहं गृह्य रथाङ्गमुग्रं प्राणं हरिष्यामि महाव्रतस्य। निहत्य भीष्मं सगणं तथाजौ द्रोणं च शैनेय रथप्रवीरौ
'म्हणूनच, मी ती भयंकर चक्र उचलून, त्या महान व्रतीचे प्राण घेईन. भिष्माला त्याच्या सैन्यासह आणि युद्धात द्रोणालाही, हे शिनीकुमार, त्या रथवीरांना ठार मारीन.'
संपादयिष्याम्यहमद्य हृष्टः
'मी आजच हे सर्व आनंदाने साध्य करीन!'
इतीदमुक्त्वा स महानुभावः सस्मार चक्रं निशितं पुराणम्। सुदर्शनं चिन्तितमात्रमेव तस्याग्रहस्तं स्वयमारुरोह
असे म्हणून, त्या महान आत्म्याने प्राचीन, धारदार सुदर्शन चक्र आठवले. फक्त आठवणीनेच ते चक्र त्याच्या हातात आपोआप आले.
तच्चक्रपद्मं प्रगृहीतमाजौ रराज नारायणबाहुनालम्। यथादिपद्मं तरुणार्कवर्णं रराज नारायणनाभिजातमक्
ते चक्र, कमळासारखे तेजस्वी, नारायणाच्या बलवान हातात युद्धात धरलेले, जणू नारायणाच्या नाभीतून उमललेले, ताज्या सूर्याच्या रंगासारखे कमळ भासत होते.
तत्कृष्णकोपोदयसूर्यबुद्धं क्षुरान्ततीक्ष्णाग्रसुजातपत्रम्। तेस्यैव देहोरुसरःप्ररूढं रराज नारायणबाहुनालम्
कृष्णाच्या रागाने प्रज्वलित, धार तलवारीसारखी तीक्ष्ण, सुंदर पाकळ्यांचे, स्वतःच्या देहाच्या अथांग सरोवरातून उमललेले ते चक्र, नारायणाच्या बलवान हातात तेजाने झळकत होते.
वेगेन कृष्मः प्रससार भीष्मम्
कृष्ण वेगाने भिष्माकडे धावला.
घनो यथा खे तडितावनद्धः
जणू आकाशात वीजेने झगमगणारा मेघ.
तमात्तचक्रं प्रणदन्तमुच्चैः क्रुद्धं महेन्द्रावरजं समीक्ष्य । सर्वाणि भूतानि भृशं विनेदुः क्षयं कुरूणामिव चिन्तयित्वा
हातात चक्र घेऊन, मोठ्याने गर्जना करत, रागाने पेटलेला, महेंद्राचा धाकटा भाऊ असा पाहून, सर्व प्राणी फारच घाबरले, कौरवांचा विनाश आठवून शोक करू लागले.
स वासुदेवः प्रगृहीतचक्रः संवर्तयिष्यन्निव सर्वलोकम्। अभ्युत्पतँल्लोकगुरुर्बभासे भूतानि धक्ष्यन्निव धूमकेतुः
वासुदेवाने चक्र हातात घेतले आणि तो जणू सर्व लोकांचा नाश करायला निघाला आहे असे वाटू लागले. सर्व जगाचा गुरु असा तो उठून उभा राहिला, आणि सर्व प्राण्यांना जाळणाऱ्या धूमकेतूसारखा दिसू लागला.
गोविन्दमाजावविमूढचेताः
लढाईत गोंधळलेल्या मनाने ते सर्व गोविंदावर तुटून पडले.
एह्येहि देवेश जगन्निवास नमोस्तु ते माधव चक्रपाणे। प्रसह्य मां पातय लोकनाथ रथोत्तमात्सर्वशरण्य सङ्ख्ये
या या, देवांचे स्वामी, जगाचे आधार! तुला माझा नमस्कार, माधव, चक्रधारी! सर्वांचा रक्षणकर्ता, या युद्धात मला जबरदस्तीने या उत्तम रथावरून खाली पाड, हे लोकनाथ.
त्वया हतस्यापि ममाऽद्य कृष्ण श्रेयः परिस्मिन्निह चैव लोके। संभावितोऽस्म्यन्धकवृष्णिनाथ लोकैस्त्रिभिर्वीर तवाभियानात्
कृष्णा, आज तुझ्या हातून मी मरण पावले तरी या जगात आणि पुढच्या जगातही माझे कल्याणच होईल. अंधक-वृष्णींच्या स्वामी, तुझ्या हल्ल्यामुळे मी आणि तीनही लोकांत मी सन्मानित झालो आहे, हे वीर.
रथादवप्लुत्य ततस्त्वरावान् पार्थोऽप्यनुद्रुत्य यदुप्रवीरम्। जग्राह पीनोत्तमलम्बबाहुं बाह्वोर्हरिं व्यायतपीनबाहुः
तेव्हा पार्थाने झपाट्याने रथावरून उडी मारली आणि यदुकुळातील श्रेष्ठ हरिला मागे धावत जाऊन, स्वतःच्या मजबूत आणि लांब बाहूंनी त्याच्या बलवान बाहूंना पकडले.
निगृह्यमणाश्च तदाऽऽदिदेवो भृश सरोषः किल नाम योगी । आदाय वेगेन जगाम विष्णु- र्जिष्णुं महावात इवैकवृक्षम्
त्या वेळी, आदिदेव कृष्ण, प्रचंड रागाने आणि अर्जुनाने धरल्यामुळे, वेगाने जणू एकटा मोठा वारा झाडाकडे धावतो तसा, विष्णूसारखा जिष्णूकडे धावला.
पार्थस्तु विष्टभ्य बलेन पादौ भीष्मान्तिकं तूर्णमभिद्रवन्तम्। बलान्निजग्राह हरिं किरीटी पदेऽथ राजन्दशमे कथंचित्
पार्थाने आपल्या पायांना जोरात रोवले आणि भीष्माकडे वेगाने धावणाऱ्या मुकुटधारी हरिला, राजन, दहाव्या पावलावर कसाबसा पकडले.
अवस्थितं च प्रणिपत्य कृष्णं प्रीतोऽर्जुनः काञ्चनचित्रमाली। उवाच कोपे प्रतिसंहरेति गतिर्भवान्केशव पाण्डवानाम्
सुवर्णमाळ घातलेल्या अर्जुनाने, स्थिर उभ्या असलेल्या कृष्णाला वंदन केले आणि आनंद व राग दोन्ही मनात ठेवून म्हणाला, 'केशवा, तू पांडवांचा आधार आहेस, कृपया परत जा.'
न हास्यते कर्म यथाप्रतिज्ञं पुत्रैः शपे केशव सोदरैश्च । अन्तं करिष्यामि यथा कुरूणां त्वयाऽहमिन्द्रानुजसंप्रयुक्तः
केशवा, मी माझ्या मुलांवर आणि भावांवर शपथ घेतो, वचन दिल्याप्रमाणे हे कर्म नक्कीच पूर्ण होईल. तुझ्या आणि इंद्राच्या भावाच्या मदतीने मी कौरवांचा अंत करीन.
ततः प्रतिज्ञां समयं च तस्य जनार्दनः प्रीतमना निशम्य। स्थितः प्रिये कौरवसत्तमस्य रथं सचक्रः पुनरारुरोह
मग जनार्दनाने त्याचे वचन आणि निर्धार ऐकून आनंदाने, कौरवांतील प्रिय श्रेष्ठाच्या जवळ उभा राहिला आणि पुन्हा चक्रासह रथावर चढला.
ततः प्रतिज्ञां समवाप्य भीष्मः कृताञ्चलिः स्तुत्यमथाकरोद्वै । त्रैविक्रमे यस्य वपुर्बभासे तथैव दृष्ट्वा तु समुञ्ज्वलन्तम्
मग भीष्माने आपली प्रतिज्ञा पूर्ण करून, हात जोडून त्याची स्तुती केली. त्याला जसा त्रिविक्रमाच्या तीन पावलांत तेजस्वी रूप दिसले होते, तसाच तो तेजाने उजळून निघालेला दिसला.
प्रगृह्य शङ्खं द्विषताकं निहन्ता स तानभूषून्पुनराददानः । भीष्मं शरैः संपरिवार्य सङ्ख्ये चिच्छेद भूरिश्रवसश्च चापम्
शत्रूंचा संहार करणाऱ्या कृष्णाने शंख हातात घेतला आणि पुन्हा आपली शस्त्रे उचलली. युद्धात भीष्माला बाणांनी वेढून, त्याने भूरिश्रवसाचे धनुष्य छेदले.
शल्यं च विद्ध्वा नवभिः पृषत्कै- र्दुर्योधं वक्षसि निर्बिभेद।' विनादयामास ततो दिशश्च स पाञ्चजन्यस्य रवेण शौरिः
त्याने शल्याला नऊ बाणांनी घायाळ केले आणि दुर्योधनाच्या छातीला भेदले. मग शौर्यवान कृष्णाने पाञ्चजन्य शंखाचा आवाज करून सर्व दिशांना दुमदुमवले.
व्याविद्धनिष्काङ्गदकुण्डलं तं रजोविकीर्णाञ्चितपद्मनेत्रम् । विशुद्धदंष्ट्रं प्रगृहीतशङ्खं विचुक्रुशुः प्रेक्ष्य कुरुप्रवीराः
मुकुट, कडे आणि कुंडले घातलेला, कमळासारखी डोळे असलेला, शुभ्र दात असलेला आणि शंख हातात घेतलेला कृष्ण पाहून कौरवांचे श्रेष्ठ योद्धे घाबरून ओरडले.
मृदङ्गभेरीपणवप्रणादा नेमिस्वना दुन्दुभिनिःस्वनाश्च। ससिंहनादाश्च बभूवुरुग्राः सर्वेष्वनीकेषु ततः कुरूणाम्
मग सर्व कौरव सैन्यात मृदंग, भेरी, टाळ, रथांच्या चाकांचा गडगडाट, दुंदुभीचे आवाज आणि सिंहासारखे गर्जना असे भीषण आवाज घुमू लागले.
गाण्डीवघोषः स्तनयित्नुकल्पो जगाम पार्थस्य नभो दिशश्च। जग्मुश्च बाणा विमलाः प्रसन्नाः सर्वा दिशः पाण्डवचापमुक्ताः
पार्थाच्या गांडीवाचा गडगडाट वीजेच्या कडकडासारखा आकाश आणि सर्व दिशांना पोहोचला. पांडवांच्या धनुष्यातून सुटलेले तेजस्वी आणि निर्मळ बाण सर्व दिशांना पसरले.
तं कौरवाणामधिपो जवेन भीष्मेण भूरिश्रवसा च सार्धम्। अभ्युद्ययावुद्यतबाणपाणिः कक्षं दिधक्षन्निव धूमकेतुः
कौरवांचा नायक, भीष्म आणि भूरिश्रवसासह, हातात शस्त्रे घेऊन, जणू जंगल जाळायला निघालेल्या धूमकेतूसारखा वेगाने पुढे सरसावला.
अथार्जुनाय प्रजिघाय भल्लान् भूरिश्रवाः सप्त सुवर्णपुङ्खान्। दुर्योदनस्तोमरमुग्रवेगं शल्यो गदां शान्तनवश्च शक्तिम्
मग भूरिश्रवसाने सात सुवर्णपंखांचे बाण अर्जुनावर सोडले; दुर्योधनाने प्रचंड वेगाने भाला फेकला, शल्याने गदा उचलली आणि शांतनूच्या पुत्राने शक्ती फेकली.
स सप्तभिः सप्त शरप्रवेकान् संवार्य भीरिश्रवसा विसृष्टान् । शितेन दुर्योधनबाहुमुक्तं क्षुरेण तत्तोमरमुन्ममाथ
भीष्मशृवसांनी सोडलेल्या सात बाणांच्या धारा सात बाणांनी थोपवून, त्या धडधडीत, अर्जुनाने दुर्योधनाने टाकलेला तीक्ष्ण भाला धारदार कापणाऱ्या बाणाने चुरडून टाकला.
ततः शुभामापततीं स शक्तिं विद्युत्प्रभां शान्तनवेन मुक्ताम्। गदां च मद्राधिपबाहुमुक्तां द्वाभ्यां शराभ्यां निचर्त वीरः
नंतर, शांतनुवंशजाने वीजेसारखी चमकणारी सुंदर शक्ती फेकली, आणि मद्रराजाने फेकलेली गदा — हे दोन्ही अर्जुनाने दोन बाणांनी छाटून पाडले.
ततो भुजाभ्यां बलवद्विकृष्य चित्रं धनुर्गाण्डिवमप्रमेयम् । माहेन्द्रमस्रं विधिवत्सुघोरं प्रादुश्चकाराद्भुतमन्तरिक्षे
मग त्याने दोन्ही हातांनी गाढा आणि अद्भुत गांडीव धनुष्य जोरात ओढून, योग्य रीतीने इंद्राचे भीषण अस्त्र आकाशात सोडले, जे पाहून सर्वांना आश्चर्य वाटले.
तेनोत्तमास्त्रेण ततो महात्मा सर्वाण्यनीकानि महाधनुष्मान्। शरौघजालैर्विमलाग्निवर्णै- र्निवारयामास किरीटमाली
त्या श्रेष्ठ अस्त्राने, किरीट घातलेल्या त्या महात्म्याने, तेजस्वी आणि प्रखर बाणांच्या वर्षावाने सर्व सैन्यांना परतवून लावले.