प्रेषयामास संक्रुद्धो दर्शयन्पाणिलाघवम्। स कार्मुकवरोत्सृष्टैर्नवभिर्निशितैः शरैः
रागाने, हातातील कौशल्य दाखवत, त्याने उत्तम धनुष्याने नव तीक्ष्ण बाण सोडले.
समाहतो महाराज कलिङ्गेन महात्मना । संचुक्रुशे भृशं भीमो दण्डाहत इवोरगः
महात्मा कलिंगाने सोडलेल्या त्या नव बाणांनी भीम जोरात जखमी झाला; आणि तो दंडाने मारलेल्या सापाप्रमाणे मोठ्याने किंकाळी फोडू लागला.
क्रुद्धश्च चापमायम्य बलवद्बलिनां वरः। कलिङ्गमवधीत्पार्थो भीमः सप्तभिरायसैः
मग रागाने, बलवान आणि बलवानांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या भीमाने धनुष्य ताणले आणि सात लोखंडी बाणांनी कलिंग राजकुमाराचा वध केला.
क्षुराभ्यां चक्ररक्षौ च कलिङ्गस्य महाबलौ । सत्यदेवं च सत्यं च प्राहिणोद्यमसादनम्
त्याने दोन कापणाऱ्या बाणांनी कलिंगाच्या रथाच्या दोन बलाढ्य चाकरक्षकांना ठार केले, आणि सत्यदेव व सत्य यांना यमाच्या लोकात पाठवले.
ततः पुनमेयात्मा नासचैर्निशितैस्त्रिभिः । केतुमन्तं रणे भीमोऽगमयद्यमसादनम्
मग पुन्हा, तीन तीक्ष्ण बाणांनी, भीमाने रणांगणात केतुमंताला यमाच्या लोकात पाठवले.
ततः कलिङ्गाः सन्नद्धा भीमसेनममर्षणम् । अनीकैर्बहुसाहस्रैः क्षत्रियाः समवारयन्
मग कलिंगांचे शूर, शस्त्रधारी क्षत्रिय सैन्य, भीमसेनाचा सामना न सहन होऊन, त्याला अनेक तुकड्यांनी आडवे उभे राहिले.
ततः शक्तिगदाखङ्गतोमरर्ष्टिपरश्वथैः । कलिङ्गाश्च ततो राजन्भीमसेनमवाकिरन्
मग, राजन, कलिंगांनी शूल, गदा, खड्ग, तोमर, भाले आणि कुऱ्हाडी अशा शस्त्रांनी भीमसेनावर वर्षाव केला.
संनिवार्य स तां घोरां शरवृष्टिं समुत्थिताम्। गदामादाय तरसा संनिपत्य महाबलः
त्याने उठलेला तो भयानक बाणांचा मारा परतवून लावला; मग गदा जोरात उचलून, तो महाबली शत्रूंत घुसला.
भीमः सप्तशतान्वीराननयद्यमसादनम् । पुनश्चैव द्विसाहस्रान्कलिङ्गानरिमर्दनः
भीमाने सातशे वीरांना यमाच्या लोकात पाठवले; आणि पुन्हा, शत्रूंचा संहार करणाऱ्या भीमाने दोन हजार कलिंगांना मृत्यूच्या प्रदेशात धाडले.
प्राहिणोन्मृत्युलोकाय तदद्भुतमिवाभवत्। एवं स तान्यनीकानि कलिङ्गानां पुनःपुनः
त्याने त्यांना मृत्यूच्या लोकात पाठवले, आणि ते पाहून सर्वांना आश्चर्य वाटले; अशा प्रकारे तो पुन्हा पुन्हा कलिंगांच्या त्या तुकड्यांचा संहार करू लागला.
बिभेद समरे तूर्णं प्रेक्ष्य भीष्मं महारथम् । हतारोहाश्च मातङ्गाः पाण्डवेन कृता रणे
समरात भीष्म हा मोठा रथी वेगाने तुटून गेला हे पाहून, पांडवाने रणात ज्यांचे स्वार मारले गेले होते असे हत्ती खाली पाडले.
विप्रजग्मुरनीकेषु मेघा वातहता इव। मृद्गन्तः स्वान्यनीकानि विनदन्तः शरातुराः
बाणांनी जखमी झालेले, गर्जना करणारे सैनिक आपल्या सैन्याच्या तुकड्यांतून वाऱ्याने उडवलेल्या ढगांसारखे पांगले.
ततो भीमो महाबाहुः खङ्गहस्तो महाभुजःक । संप्रहृष्टो महाघोषं शङ्खं प्राध्मापयद्बली
मग भीम, मोठ्या बाहूंचा आणि बलवान, तलवार हातात घेऊन आनंदाने मोठ्या आवाजात शंख फुंकला.
सर्वकालिङ्गसैन्यानां मनांसि समकम्पयत् । मोहश्चापि कलिङ्गानामाविवेश परंतप
त्याने सर्व कलींग सैन्यांची मनं हादरवली आणि शत्रूंचा छळ करणाऱ्या त्या भीमामुळे कलींगांच्या मनात मोठा गोंधळ निर्माण झाला.
प्राकम्पन्त च सैन्यानि वाहनानि च सर्वशः । भीमेन समरे राजन्गजेन्द्रेणेव सर्वशः
राजा, भीमाच्या युद्धामुळे सर्व सैन्य आणि वाहने जणू एखाद्या मोठ्या हत्तीने हादरवावीत तशी थरथरली.
मार्गान्बहून्विचरता धावता च ततस्ततः। मुहुरुत्पतता चैव संमोहः समपद्यत
तो अनेक वाटांनी धावत, इकडून तिकडे पळत, कधी उडी मारत असताना सर्वत्र मोठा गोंधळ उडाला.
भीमसेनभयत्रस्तं सैन्यं च समकम्पत। क्षोभ्यमाणमसंबाधं ग्राहेणेव महत्सरः
भीमसेनाच्या भीतीने घाबरलेल्या सैन्याने जणू एखाद्या मोठ्या सरोवरात वादळ उठावे तसे थरथर कापू लागले.
त्रासितेषु च सर्वेषु भीमेनाद्भुतकर्मणा । पुनरावर्तमानेषु विद्रवत्सु च सङ्घशः
भीमाच्या अद्भुत पराक्रमामुळे सर्वजण घाबरून पळू लागले आणि पुन्हा पुन्हा गटागटाने मागे फिरू लागले.
सर्वकालिङ्गयोधेषु पाण्डूनां ध्वजिनीपतिः । अब्रवीत्स्वान्यनीकानि युध्यध्वमिति पार्षतः
सर्व कलींग योद्ध्यांमध्ये पांडवांच्या सैन्याचा सेनापती पार्षताने आपल्या तुकड्यांना सांगितले, 'लढा!'
सेनापतिवचः श्रुत्वा शिखण्डिप्रमुखा गणाः। भीममेवाभ्यवर्तन्त रथानीकैः प्रहारिभिः
सेनापतीचे शब्द ऐकून शिखंडीच्या पुढाकाराने असलेल्या तुकड्यांनी आपापल्या रथांच्या तुकड्यांसह भीमाकडे मोर्चा वळवला.
धर्मराजश्च तान्सर्वानुपजग्राह पाण्डवः। महता मेघवर्णेन नागानीकेन पृष्ठतः
धर्मराज पांडव युधिष्ठिराने मोठ्या, मेघासारख्या काळ्या हत्तींच्या तुकडीने सर्वांना मागून मदत केली.
एवं संनोद्य सर्वामि स्वान्यनीकानि पार्षतः। भीमसेनस्य जग्राह पार्ष्णि सत्पुरुषैर्वृतः
अशा प्रकारे पार्षताने आपली सर्व सैन्ये एकत्र करून, तो भीमसेनाच्या मागे उत्तम वीरांसह उभा राहिला.
न हि पञ्चालराजस्य लोके कश्चन विद्यते। भीमसात्यकयोरन्यः प्राणेभ्यः प्रियकृत्तमः
या जगात, पांचाळराजासाठी भीम आणि सात्यकी यांच्यापेक्षा प्राणप्रिय दुसरे कोणीही नाही.
सोऽपश्यच्च कलिङ्गेषु चरन्तमरिसूदनः । भीमसेनं महाबाहुं पार्षतः परवीरहा
कलींगांच्या मध्ये पार्षत या शत्रूंचा संहार करणाऱ्याने, मोठ्या बाहूंच्या आणि शत्रूंचा नाश करणाऱ्या भीमसेनाला फिरताना पाहिले.
ननर्द बहुधा राजन्हृष्टश्चासीत्परंतपः। शङ्खं दध्मौ च समरे सिंहनादं ननाद च
राजा, शत्रूंचा छळ करणारा तो अनेक प्रकारे गरजला, आनंदित झाला, रणभूमीत शंख फुंकला आणि सिंहासारखा गर्जला.
स च पारावताश्वस्य रथे हेमपरिष्कृते। कोविदारध्वजं दृष्ट्वा भीमसेनः समाश्वसत्
पार्षताच्या पारावत घोड्यांनी ओढलेल्या आणि सोन्याने मढवलेल्या रथावर कोविदार ध्वज पाहून भीमसेनाचे मन धीरावले.
धृष्टद्युम्नस्तु तं दृष्ट्वा कलिङ्गैः समभिद्रुतम् ।। भीमसेनममेयात्मा त्राणायाजौ समभ्ययात्
धृष्टद्युम्नाने पाहिले की, भीमसेन, ज्याचे सामर्थ्य मोजता येणार नाही, त्याच्यावर कलींगांनी हल्ला केला आहे, तेव्हा तो त्याच्या रक्षणासाठी युद्धात पुढे गेला.
तौ दूरात्सात्यकिं दृष्ट्वा धृष्टद्युम्नवृकोदरौ । कलिङ्गान्समरे वीरौ योधयेतां मनस्विनौ
दूरवर सात्यकीला पाहून धृष्टद्युम्न आणि वृकोदर हे दोन्ही शूर आणि धीरोदात्त वीर युद्धात कलींगांशी भिडले.
स तत्र गत्वा शैनेयो जवेन जयतां वरः। पार्थपार्षतयोः पार्षिं जग्राह पुरुषर्षभः
तेव्हा सत्यकी, विजेत्यांमध्ये श्रेष्ठ, वेगाने तिथे गेला आणि पार्थ व पृथसेनाच्या रथांच्या मागे जाऊन धरले, हे पुरुषश्रेष्ठ.
स कृत्कवा दारुणं कर्म प्रगृहीतशरासनः । आस्थितो रौद्रमात्मानं कलिङ्गानन्ववैक्षत
तो कवच घालून, हातात धनुष्य-बाण घेऊन, भयंकर कृत्य करण्यासाठी सज्ज झाला आणि रौद्र रूप धारण करून कळिंगांकडे पाहू लागला.