पातयामास खङ्गेन सध्वजानपि पाण्डवः। मुहुरुत्पततो दिक्षु धावतश्च यशस्विनःक
पांडवाने आपल्या तलवारीने, क्षणभर आकाशात उडणारे आणि सर्व दिशांना धावणारे, ध्वजांसह असलेले प्रसिद्ध वीरही खाली पाडले.
मार्गांश्च चरतश्चित्रं व्यस्मयन्त रणे जनाः । स जघान पदा कांश्चिद्व्याक्षिप्यान्यानपोथयत्
रणांगणातील त्याच्या अद्भुत हालचाली पाहून लोक आश्चर्यचकित झाले; त्याने काहींना पायाने मारले, काहींना फेकून दिले, तर काहींना जोरात ठोसे दिले.
खह्गेनान्यांश्च चिच्छेद नादेनान्यांश्च भीषयन्। ऊरुवेगेन चाप्यन्यान्पातयामास भूतले
त्याने तलवारीने काहींना ठार केले, गर्जनेने इतरांना घाबरवले, आणि पायांच्या जोरावर आणखी काहींना जमिनीवर आपटले.
अपरे चैनमालोक्य भयात्पञ्चत्वमागताः। एवं सा बहुला सेना कलिङ्गानां तरस्विनाम्
काहींनी त्याला पाहताच भीतीने प्राण सोडले; अशा प्रकारे त्या बलाढ्य कलिंगांच्या मोठ्या सैन्यात गोंधळ उडाला.
परिवार्य रणे भीष्मं भीमसेनमुपाद्रवत्। ततः कालिङ्गयैन्यानां प्रमुखे भरतर्षभ
रणांगणात भीष्माला वेढून, त्यांनी भीमसेनावर हल्ला चढवला; मग कलिंगांच्या सैन्याच्या पुढे, हे भरतश्रेष्ठ—
श्रुतायुषमभिप्रेक्ष्य भीमसेनः समभ्ययात्। तमायान्तमभिप्रेक्ष्य कालिङ्गो नवभिः शरैः
श्रुतायुषला समोर पाहून भीमसेन त्याच्याकडे धावला; आणि त्याला येताना पाहून कलिंगाने नव बाणांनी हल्ला केला.
भीमसेनममेयात्मा प्रत्यविध्यत्स्तनान्तरे । कलिङ्गबाणाभिहतस्तोत्रार्दित इव द्विपः
अमाप सामर्थ्य असलेल्या श्रुतायुषने भीमसेनाच्या छातीमध्ये बाण घुसवला; कलिंगाच्या बाणांनी जखमी झाल्यावर तो हत्तीप्रमाणे वेदनेने तडफडला.
भीमसेनः प्रजज्वाल क्रोदेनाग्निरिवैधितः। अथाशोकः समादाय रथं हेमपरिष्कृतम्
भीमसेन रागाने अग्नीप्रमाणे धगधगू लागला; तेव्हा अशोकाने सोन्याने सजवलेली रथ आणली.
भीमं संपादयामास रथेन रथसारथिः। तामरुह्य रथं तूर्णं कौन्तेयः शत्रुसूदनः
रथवानाने तो रथ भीमाजवळ आणला; आणि तो झपाट्याने त्या रथावर चढला, कुंतीपुत्र, शत्रूंचा संहार करणारा—
कलिङ्गमभिदुद्राव तिष्ठितिष्ठेति चाब्रवीत् । ततः श्रुतायुर्बलावान्भीमाय निशिताञ्शरान्
त्याने कलिंगावर धाव घेतली आणि 'थांब, थांब!' असे मोठ्याने म्हटले; तेव्हा बलवान श्रुतायुष रागाने भीमावर तीक्ष्ण बाण सोडू लागला.
प्रेषयामास संक्रुद्धो दर्शयन्पाणिलाघवम्। स कार्मुकवरोत्सृष्टैर्नवभिर्निशितैः शरैः
रागाने, हातातील कौशल्य दाखवत, त्याने उत्तम धनुष्याने नव तीक्ष्ण बाण सोडले.
समाहतो महाराज कलिङ्गेन महात्मना । संचुक्रुशे भृशं भीमो दण्डाहत इवोरगः
महात्मा कलिंगाने सोडलेल्या त्या नव बाणांनी भीम जोरात जखमी झाला; आणि तो दंडाने मारलेल्या सापाप्रमाणे मोठ्याने किंकाळी फोडू लागला.
क्रुद्धश्च चापमायम्य बलवद्बलिनां वरः। कलिङ्गमवधीत्पार्थो भीमः सप्तभिरायसैः
मग रागाने, बलवान आणि बलवानांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या भीमाने धनुष्य ताणले आणि सात लोखंडी बाणांनी कलिंग राजकुमाराचा वध केला.
क्षुराभ्यां चक्ररक्षौ च कलिङ्गस्य महाबलौ । सत्यदेवं च सत्यं च प्राहिणोद्यमसादनम्
त्याने दोन कापणाऱ्या बाणांनी कलिंगाच्या रथाच्या दोन बलाढ्य चाकरक्षकांना ठार केले, आणि सत्यदेव व सत्य यांना यमाच्या लोकात पाठवले.
ततः पुनमेयात्मा नासचैर्निशितैस्त्रिभिः । केतुमन्तं रणे भीमोऽगमयद्यमसादनम्
मग पुन्हा, तीन तीक्ष्ण बाणांनी, भीमाने रणांगणात केतुमंताला यमाच्या लोकात पाठवले.
ततः कलिङ्गाः सन्नद्धा भीमसेनममर्षणम् । अनीकैर्बहुसाहस्रैः क्षत्रियाः समवारयन्
मग कलिंगांचे शूर, शस्त्रधारी क्षत्रिय सैन्य, भीमसेनाचा सामना न सहन होऊन, त्याला अनेक तुकड्यांनी आडवे उभे राहिले.
ततः शक्तिगदाखङ्गतोमरर्ष्टिपरश्वथैः । कलिङ्गाश्च ततो राजन्भीमसेनमवाकिरन्
मग, राजन, कलिंगांनी शूल, गदा, खड्ग, तोमर, भाले आणि कुऱ्हाडी अशा शस्त्रांनी भीमसेनावर वर्षाव केला.
संनिवार्य स तां घोरां शरवृष्टिं समुत्थिताम्। गदामादाय तरसा संनिपत्य महाबलः
त्याने उठलेला तो भयानक बाणांचा मारा परतवून लावला; मग गदा जोरात उचलून, तो महाबली शत्रूंत घुसला.
भीमः सप्तशतान्वीराननयद्यमसादनम् । पुनश्चैव द्विसाहस्रान्कलिङ्गानरिमर्दनः
भीमाने सातशे वीरांना यमाच्या लोकात पाठवले; आणि पुन्हा, शत्रूंचा संहार करणाऱ्या भीमाने दोन हजार कलिंगांना मृत्यूच्या प्रदेशात धाडले.
प्राहिणोन्मृत्युलोकाय तदद्भुतमिवाभवत्। एवं स तान्यनीकानि कलिङ्गानां पुनःपुनः
त्याने त्यांना मृत्यूच्या लोकात पाठवले, आणि ते पाहून सर्वांना आश्चर्य वाटले; अशा प्रकारे तो पुन्हा पुन्हा कलिंगांच्या त्या तुकड्यांचा संहार करू लागला.
बिभेद समरे तूर्णं प्रेक्ष्य भीष्मं महारथम् । हतारोहाश्च मातङ्गाः पाण्डवेन कृता रणे
समरात भीष्म हा मोठा रथी वेगाने तुटून गेला हे पाहून, पांडवाने रणात ज्यांचे स्वार मारले गेले होते असे हत्ती खाली पाडले.
विप्रजग्मुरनीकेषु मेघा वातहता इव। मृद्गन्तः स्वान्यनीकानि विनदन्तः शरातुराः
बाणांनी जखमी झालेले, गर्जना करणारे सैनिक आपल्या सैन्याच्या तुकड्यांतून वाऱ्याने उडवलेल्या ढगांसारखे पांगले.
ततो भीमो महाबाहुः खङ्गहस्तो महाभुजःक । संप्रहृष्टो महाघोषं शङ्खं प्राध्मापयद्बली
मग भीम, मोठ्या बाहूंचा आणि बलवान, तलवार हातात घेऊन आनंदाने मोठ्या आवाजात शंख फुंकला.
सर्वकालिङ्गसैन्यानां मनांसि समकम्पयत् । मोहश्चापि कलिङ्गानामाविवेश परंतप
त्याने सर्व कलींग सैन्यांची मनं हादरवली आणि शत्रूंचा छळ करणाऱ्या त्या भीमामुळे कलींगांच्या मनात मोठा गोंधळ निर्माण झाला.
प्राकम्पन्त च सैन्यानि वाहनानि च सर्वशः । भीमेन समरे राजन्गजेन्द्रेणेव सर्वशः
राजा, भीमाच्या युद्धामुळे सर्व सैन्य आणि वाहने जणू एखाद्या मोठ्या हत्तीने हादरवावीत तशी थरथरली.
मार्गान्बहून्विचरता धावता च ततस्ततः। मुहुरुत्पतता चैव संमोहः समपद्यत
तो अनेक वाटांनी धावत, इकडून तिकडे पळत, कधी उडी मारत असताना सर्वत्र मोठा गोंधळ उडाला.
भीमसेनभयत्रस्तं सैन्यं च समकम्पत। क्षोभ्यमाणमसंबाधं ग्राहेणेव महत्सरः
भीमसेनाच्या भीतीने घाबरलेल्या सैन्याने जणू एखाद्या मोठ्या सरोवरात वादळ उठावे तसे थरथर कापू लागले.
त्रासितेषु च सर्वेषु भीमेनाद्भुतकर्मणा । पुनरावर्तमानेषु विद्रवत्सु च सङ्घशः
भीमाच्या अद्भुत पराक्रमामुळे सर्वजण घाबरून पळू लागले आणि पुन्हा पुन्हा गटागटाने मागे फिरू लागले.
सर्वकालिङ्गयोधेषु पाण्डूनां ध्वजिनीपतिः । अब्रवीत्स्वान्यनीकानि युध्यध्वमिति पार्षतः
सर्व कलींग योद्ध्यांमध्ये पांडवांच्या सैन्याचा सेनापती पार्षताने आपल्या तुकड्यांना सांगितले, 'लढा!'
सेनापतिवचः श्रुत्वा शिखण्डिप्रमुखा गणाः। भीममेवाभ्यवर्तन्त रथानीकैः प्रहारिभिः
सेनापतीचे शब्द ऐकून शिखंडीच्या पुढाकाराने असलेल्या तुकड्यांनी आपापल्या रथांच्या तुकड्यांसह भीमाकडे मोर्चा वळवला.