ववर्ष शरवर्षाणि तपान्ते जलदो यथा। हताश्वे तु रथे तिष्ठन्भीमसेनो महाबलः
उन्हाळ्याच्या अखेरीस जसा मेघ पाऊस पाडतो, तसा बाणांचा वर्षाव त्याने केला; पण घोडे मारले गेले तरी भीमसेन, प्रचंड बळाचा, रथावर ठाम उभा राहिला.
शक्रदेवाय चिक्षेप सर्वशैक्यायसीं गदाम्। स तया निहतो राजन्कालिङ्गतनयो रथात्
त्याने आपली संपूर्ण लोखंडी गदा शक्रदेवावर फेकली; आणि त्या गदेमुळे, राजन, कळिंगाचा मुलगा रथावरून खाली पडला.
विरथः सह सूतेन जगाम धरणीतलम्। कहतमात्मसुतं दृष्ट्वा कलिङ्गानां जनाधिपः
रथाविना, सारथ्यासह तो जमिनीवर पडला; आपला मुलगा मारला गेला हे पाहून कळिंगांचा राजा दुःखी झाला.
रथैरनेकसाहस्रैर्भीमस्यावारयद्दिशः । `अयुतेन गजानां च निषादैः परिवारितः।' ततो भीमो महावेगां त्यक्त्वा गुर्वी महागदां
त्याने हजारो रथांनी भीमचा मार्ग अडवला; दहा हजार हत्ती आणि निषादांनी वेढा दिला. तेव्हा भीमाने आपली जड, मोठी गदा बाजूला ठेवली.
निस्त्रिंशमाददे घोरं चिकीर्षुः कर्म दारुणम् । चर्म चाप्रतिमं राजन्नार्षभं पुरुषर्षभ
त्याने भयंकर तलवार उचलली, कठोर कृत्य करण्याचा निर्धार केला; आणि राजन, बैलाच्या चिन्हाने सजलेली अद्वितीय ढाल घेतली.
नक्षत्रैरर्धचन्द्रैश्च शातकुम्भमयैश्चितम् । कालिङ्गस्तु ततः क्रुद्धो धनुर्ज्यामवमृज्य च
ती ढाल ताऱ्यांनी, अर्धचंद्रांनी आणि सोन्याच्या नक्षीने सजलेली होती; तेव्हा कळिंग, संतापून, आपले धनुष्य ताणू लागला.
प्रगृह्य च शरं घोरमेकं सर्पविषोपमम्। प्राहिणोद्भीमसेनाय वधाकाङ्क्षी जनेश्वरः
राजांनी एक भयंकर बाण, सर्पाच्या विषासारखा, हातात धरून भीमसेनाला मारण्याच्या इच्छेने सोडला.
तमापतन्तं वेगेन प्रेरितं निशितं शरम्। भीमसेनो द्विधा राजंश्चिच्छेद विपुलासिना
राजा, तो तीक्ष्ण बाण वेगाने येताना भीमसेनाने आपल्या मोठ्या तलवारीने दोन तुकडे केला.
उदक्रोशच्च संहृष्टस्त्रासयानो वरूथिनीम् । कालिङ्गोऽथ ततः क्रुद्धो भीमसेनाय संयुगे
तो आनंदाने ओरडला आणि सैन्याला घाबरवले; मग कालींग राजा रागाने युद्धात भीमसेनावर चालून गेला.
तोमरान्प्राहिणोच्छीघ्रं चतुर्दश शिलाशितान्। तानप्राप्तान्महाबाहुः खगतानेव पाण्डवः
त्याने दगडाच्या टोकाचे चौदा भाले पटकन फेकले; पांडव वीराने ते हवेत असतानाच कापून टाकले.
चिच्छेद सहसा राजन्नसंभ्रान्तो वरासिना। नित्यत्य तु रणे भीमस्तोमरान्वै चतुर्दश
राजा, भीमाने घाईने, अजिबात घाबरता न, आपल्या उत्तम तलवारीने ते चौदा भाले युद्धात फोडून टाकले.
भानुमन्तं ततो भीमः प्राद्रवत्पुरुषर्षभः । भानुमांस्तु ततो भीमं शरवर्षेण च्छादयन्
मग पुरुषांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या भीमाने भानुमंतावर धाव घेतली; भानुमंताने बाणांचा वर्षाव करून भीमाला झाकून टाकले.
ननाद बलवन्नादं नादयानो नभस्तलम्। न च तं ममृषे भीमः सिंहनादं महाहवे
तो जोरात गरजला, त्याचा आवाज आकाशात घुमला; पण त्या महायुद्धात भीमाने तो सिंहाचा गरजेला सहन केले नाही.
ततः शब्देन महता विननाद महास्वनः। तेन नादेन वित्रस्ता कलिङ्गानां वरूथिनी
मग मोठ्या आवाजाने एक प्रचंड गजर झाला; त्या गजराने कालींगांच्या सैन्याला भीती वाटली.
न भीमं समरे मेने मानुषं भरतर्षभ । ततो भीमो महाबाहुर्नर्दित्वा विपुलं स्वनम्
भरतश्रेष्ठा, त्या युद्धात कुणालाही भीम मानव वाटला नाही; मग बलवान भीमाने मोठ्या आवाजात पुन्हा गरज दिली.
सासिर्वेगवदाप्लुत्य दन्ताभ्यां वारणोत्तमम् । आरुरोह ततो मध्यं नागराजस्य मारिष
तलवार घेऊन वेगाने उडी मारून, दातांनी उत्तम हत्तीला पकडून, भीमा त्या हत्तीच्या पाठीवर चढला.
ततो मुमोच कालिङ्गः शक्तिं तामकरोद्द्वीधा । खङ्गेन पृथुना मध्ये भानुमन्तमथाच्छिनत्
मग कालींगाने एक शक्ती फेकली, ती भीमाने दोन तुकडे केली; मोठ्या तलवारीने त्याने भानुमंताला मधोमध फोडले.
सोऽन्तरायुधिनं हत्वा राजपुत्रमरिन्दमः। गुरुभारसहे स्कन्धे नागस्यासिमपातयत्
शत्रूंचा संहार करणाऱ्या भीमाने राजपुत्राचा वध केला आणि जड तलवार हत्तीच्या भक्कम खांद्यावर सोडली.
छिन्नस्कन्धः स विनदन्पपात गजयूथपः। आरुगणः सिन्धुवेगन सानुमानिव पर्वतः
खांदा तुटल्यावर तो हत्ती डरकाळी फोडत खाली पडला, जणू वेगाने वाहणाऱ्या नदीने डोंगरशिखर कोसळावे तसे.
ततस्तस्मादप्लुत्य गजाद्भारत भारतः। खङ्गपाणिरदीनात्मा तस्थौ भूमौ सुदंशितः
मग भरतपुत्र भीमाने त्या हत्तीवरून उडी मारली, तलवार हातात घेऊन, निर्भयपणे जमिनीवर ठाम उभा राहिला.
स चचार बहून्मार्गानभितः पातयन्गजान् । अग्निचक्रमिवाविद्धं सर्वतः प्रत्यदृश्यत
तो अनेक मार्गांनी हिंडत, जवळच्या हत्तींचा संहार करत होता; जणू ज्वाळांनी भरलेले अग्निचक्र सर्वत्र दिसत होते.
अश्वबृन्देषु नागेषु रथानीकेषु चाभिभूः । पदातीनां च सङ्घेषु विनिघ्नञ्शोणितोक्षितः
घोड्यांच्या, हत्तींच्या आणि रथांच्या समूहात, तसेच पायदळांच्या गर्दीत, तो रक्ताने माखलेला सर्वत्र शत्रूंचा नाश करत होता.
श्येनवद्व्यचरद्भीमो रणेऽरिषु बलोत्कटः। छिन्दंस्तेषाकं शरीराणि शिरांसि च महाबलः
युद्धात भीमाने बलवान गरुडासारखा शत्रूंमध्ये धाव घेतली, आणि आपल्या सामर्थ्याने त्यांची शरीरं व डोकी कापली.
खङघ्गेकन शितधारेण संयुगे गजयोधिनाम्। पदातिरेकः संक्रुद्धः शत्रूणां भयवर्धनः
तीक्ष्ण धार असलेल्या तलवारीने युद्धात हत्तीवर लढणाऱ्यांमध्ये, संतप्त पायदळ सैनिकाने शत्रूंची भीती वाढवली.
संमाहयामास स तान्कालान्तकयमोपमः। मूढाश्च ते तमेवाजौ विनदन्तः समाद्रवन्
तो काळाच्या अंतासारखा भयंकर होता, त्याने त्या माणसांना ठार केले; ते गोंधळलेले पुरुष रणांगणात मोठ्या आवाजात ओरडत त्याच्यावर तुटून पडले.
सासिमुत्तमवेगेन विचरन्तं महारणे। निकृत्य रथिनां चाजौ रथेषाश्च युगानि च
तो अत्यंत वेगाने मोठ्या रणभूमीत फिरत होता, आणि युद्धात रथचालकांना व रथांची जुळे तोडून टाकत होता.
जघान रथिनश्चापि बलवान्रिपुमर्दनः। भीमसेनश्चरन्मार्गान्सुबहून्प्रत्यदृश्यत
शत्रूंचा संहार करणारा बलवान भीमसेन रथचालकांना ठार करत होता आणि अनेक वाटांनी जाताना दिसत होता.
भ्रान्तमाविद्धमुद्भ्रान्तमाप्लुतं प्रसृतं प्लुतम् । संपातं समुदीर्णं च दर्शयामास पाण्डवः
पांडवाने उडणारे, जखमी, चकरणारे, उड्या मारणारे, धावत जाणारे, पडणारे आणि लढाईत उठून उभे राहणारे वीर दाखवले.
केचिदग्रासिना छिन्नाः पाण्डवेन महात्मना। विनेदुर्भिन्नमर्माणो निपेतुश्च गतासवः
महात्मा पांडवाच्या तलवारीने काहींची कापणी झाली, त्यांच्या अंतःकरणात घाव बसला आणि ते किंचाळत प्राण सोडून खाली कोसळले.
छइन्नदन्ताग्रहस्ताश्च भिन्नकुम्भास्तथाऽपरे । वियोधाः स्वान्यनीकानि जघ्नुर्भारत वारणाः
काही हत्तींचे दात व सोंड तुटले, तर काहींच्या कपाळाला भेगा पडल्या; असे हत्ती आपल्या सैन्यातच घुसून हल्ला करू लागले, हे भारत.