आश्चर्यभूतं लोकेषु युद्धमेतन्महाद्भुतम् । नैतादृशानि युद्धानि भविष्यन्ति कथंचन
सर्व लोकांत हे युद्ध फारच अद्भुत आणि आश्चर्यकारक आहे; अशा लढाया पुन्हा कधीच होणार नाहीत.
न हि शक्यो रणे जेतुं भीष्मः पार्थेन धीमता। सधनुः सरथः साश्वः प्रवपन्सायकान्रणे
भीष्म धनुष्य, रथ आणि घोड्यांसह युद्धात बाणांचा वर्षाव करत असताना, धीरगंभीर पार्थ त्याला जिंकू शकत नाही.
तथैव पाण्डवं युद्धे देवैरपि दुरासदम् । न विजेतुं रणे भीष्म उत्सहेत धनुर्धरम्
त्याचप्रमाणे, देवांनाही युद्धात धनुर्धारी पांडवाला जिंकणे कठीण आहे; भीष्मही त्याला हरवण्याचा प्रयत्न करणार नाही.
आलोकादपि युद्धं हि सममेतद्भविष्यति। इति स्म वाचोऽश्रूयन्त प्रोच्चरन्त्यकस्ततस्ततः। गाङ्गेयार्जुनयोः सङ्ख्ये स्तवयुक्ता विशांपते
खरंच, गंगेपुत्र आणि अर्जुन यांच्यातील हे युद्ध फक्त पाहिलं तरी प्रसिद्ध होईल, अशा स्तुतिपूर्ण वाणी सर्वत्र ऐकू येत होत्या, राजाधिराज.
त्वदीयास्तु तदा योधाः पाण्डवेयाश्च भारत। अन्योन्यं समरे जघ्नुस्तयोस्तत्र समागमे
त्या वेळी, हे भारत, तुझे सैनिक आणि पांडवांचे पुत्र, दोन्ही सैन्ये समोरासमोर आली तेव्हा एकमेकांवर युद्धात तुटून पडले.
शितधारैस्तथा स्वङ्गैर्विमलैश्च परश्वधैः । शरैरन्यैश्च बहुभिः सस्त्रैर्नानाविधैरपि
ते दोन्ही सैन्ये धारदार शस्त्रांनी, आपल्या हातपायांनी, स्वच्छ कुऱ्हाडीने, असंख्य बाणांनी आणि अनेक प्रकारच्या शस्त्रांनी एकमेकांवर हल्ला करत होते.
उभयोः सेनयोः शूरा न्यकृन्तन्त परस्परम् । वर्तमाने तथा घोरे तस्मिन्युद्धे सुदारुणे। द्रोणपाञ्चाल्ययो राजन्महानासीत्समागमः
दोन्ही सैन्यांतील शूरवीर एकमेकांना छाटू लागले. त्या भयंकर आणि भीषण युद्धात, राजन, द्रोण आणि द्रुपदपुत्र यांच्यात मोठी लढाई झाली.
कथं द्रोणो महेष्वासः पाञ्चाल्यश्चापि पार्षतः। उभौ समीयतुर्यत्तौ तन्ममाचक्ष्व सञ्जय
द्रोण हा महान धनुर्धर आणि पाञ्चाल देशाचा द्रुपदपुत्र, हे दोघे कसे एकत्र आले आणि युद्धासाठी सज्ज झाले, ते मला सांग, संजय.
दिष्टमेव परं मन्ये पौरुषादिति मे मतिः। यत्र शान्तनवो भीष्मो नातरद्युधि पाण्डवम्
माझ्या मते, नशिबच मोठे असते आणि पुरुषार्थ नंतर येतो; कारण शांतनुपुत्र भीष्म युद्धात पांडवांना जिंकू शकला नाही.
भीष्मो हि समरे क्रुद्धो हन्याल्लोकांश्चराचरान्। स कथं पाण्डवं युद्धे नातरत्सञ्जयौजसा
कारण भीष्म जर युद्धात रागावला असता, तर तो सर्व चराचर प्राणी मारू शकला असता; मग त्याने आपल्या सामर्थ्याने पांडवांना युद्धात का जिंकले नाही, हे सांग, संजय.
श्रृणु राजन्स्थिरो भूत्वा युद्धमेतत्सुदारुणम्। न शक्याः पाण्डवा जेतुं देवैरपि सवासवैः
राजन, तू शांतपणे ऐक, हे युद्ध फारच भयंकर होते; अगदी इंद्रासह देवताही पांडवांना जिंकू शकले नसते.
द्रोणस्तु निशितैर्बाणैर्धृष्टद्युम्नमविध्यत। सारथिं चास्य भल्लेन रथनीडादपातयत्
मग द्रोणाने तीक्ष्ण बाणांनी धृष्टद्युम्नावर वार केला आणि एका मोठ्या बाणाने त्याचा सारथी रथातून खाली पाडला.
तथाऽस्य चतुरो वाहांश्चतुर्भिः सायकोत्तमैः । पीडयामास संक्रुद्धो धृष्टद्युम्नस्य मारिष
त्याचप्रमाणे, रागावून, द्रोणाने चार उत्तम बाणांनी धृष्टद्युम्नाच्या चार घोड्यांना छळले.
धृष्टद्युम्नस्ततो द्रोणं नवत्या निशितैः शरैः । विव्याध प्रहसन्वीरस्तिष्ठतिष्ठेति चाब्रवीत्
मग धृष्टद्युम्नाने हसत-हसत नव्वद तीक्ष्ण बाणांनी द्रोणावर वार केला आणि म्हणाला, 'थांब, थांब!'
ततः पुनरमेयात्मा भारद्वाजः प्रतापवान्। शरैः प्रच्छादयामास धृष्टद्युम्नममर्षणम्
मग पुन्हा, सामर्थ्यशाली आणि पराक्रमी भारद्वाज, रागाने धृष्टद्युम्नावर बाणांचा मारा करू लागला.
आददे च शरं घोरं पार्षतान्तचिकीर्षकया। शक्राशनिसमस्पर्शं कालदण्डमिवापरम्
आणि द्रुपदपुत्राने द्रोणाचा अंत करण्याच्या इच्छेने एक भयंकर बाण उचलला, ज्याचा स्पर्श इंद्राच्या वज्रासारखा आणि मृत्यूच्या दंडासारखा होता.
हाहाकारो महानासीत्सर्वसैन्येषु भारत । तमिषुं संधितं दृष्ट्वा भारद्वाजेन संयुगे
त्या युद्धात भारद्वाजाने तो बाण धनुष्याला लावल्याचे पाहून सर्व सैन्यात मोठा गोंधळ उडाला.
तत्राद्भुतमपश्याम धृष्टद्युम्नस्य पौरुषम्। यदेकः समरे वीरस्तस्थौ गिरिरिवाचलः
तेथे आम्ही धृष्टद्युम्नाचे अद्भुत शौर्य पाहिले, जो एकटाच युद्धात डोंगरासारखा स्थिर उभा राहिला.
तं च दीप्तं शरं घोरमायान्तं मृत्युमात्मनः । चिच्छेद शरवृष्टिं च भारद्वाजे मुमोच ह
तो प्रज्वलित, भयंकर बाण, जणू मृत्यू घेऊन येणारा, धृष्टद्युम्नाने छाटला आणि भारद्वाजावर बाणांचा पाऊस सोडला.
तत उच्चुक्रुशुः सर्वे पाञ्चालाः पाण्डवैः सह। धृष्टद्युम्नेन तत्कर्म कृतं दृष्ट्वा सुदुष्करम्
मग पाञ्चाळ आणि पांडव सर्वांनी मिळून मोठ्या आनंदाने गर्जना केली, कारण धृष्टद्युम्नाने ते कठीण कार्य साध्य केले होते.
ततः शक्तिं महावेगां स्वर्णवैडूर्यभूषिताम् । द्रोणस्य निधनाकाङ्क्षी चिक्षेप स पराक्रमी
मग पराक्रमी धृष्टद्युम्नाने द्रोणाचा नाश व्हावा म्हणून सोन्याने आणि वैडूर्य रत्नांनी सजवलेली एक मोठी शक्ती फेकली.
तामापतन्तीं सहसा शक्तिं कनकभूषिताम्। त्रिधा चिच्छेद समरे भारद्वाजो हसन्निव
ती सोन्याने मढवलेली शक्ती वेगाने येताना, भारद्वाजाने जणू हसत-हसत, ती युद्धात तीन तुकड्यांत छाटली.
शक्तिं विनिहतां दृष्ट्वा धृष्टद्युम्नः प्रतपवान् । ववर्ष शरवर्षाणि द्रोणं प्रति जनेश्वरः
धृष्टद्युम्नाने आपली भाला खाली पडलेली पाहून, तो पराक्रमी पुरुष, द्रोणावर बाणांचा पाऊस पाडू लागला.
शरवर्षं ततस्तत्तु सन्निवार्य महायशाः। द्रोणो द्रुपदपुत्रस्य मध्ये चिच्छेद कार्मुकम्
मग त्या बाणांच्या पावसाला थोपवून, कीर्तीमान द्रोणाने युद्धात द्रुपदपुत्राचे धनुष्य मधोमध तोडले.
स च्छिन्नधन्वा समरे गदां गुर्वी महायशाः । द्रोणाय प्रेषयामास गिरिसारमयीं बली
युद्धात धनुष्य तुटल्यावर, बलवान आणि प्रसिद्ध द्रुपदपुत्राने डोंगरासारख्या लोखंडाची जड गदा उचलून ती द्रोणावर फेकली.
सा गदा वेगवन्मुक्ता प्रायाद्द्रोणजिघांसया । तत्राद्भुतमपश्याम भारद्वाजस्य पौरुषम्
ती गदा जोरात फेकली गेली आणि द्रोणाचा वध करण्याच्या हेतूने सरळ गेली; तेव्हा आम्ही भारद्वाजपुत्राचे अद्भुत शौर्य पाहिले.
लाघवाद्व्यंसयामास गदां हेमविभूषिताम्। व्यंसयित्वा गदां तां च प्रेषयामास पार्षतम्
त्याने चपळतेने ती सोन्याने मढवलेली गदा वळवून बाजूला फेकली आणि मग ती गदा पुन्हा पर्षतपुत्राकडे वळवली.
भल्लान्सुनिशितान्पीतातान्रुक्मपुङ्खान्सुदारुणान्। ते तस्य कवचं भित्त्वा पपुः शोणितमाहवे
नंतर, तीक्ष्ण, पिवळ्या पिसांची, सोन्याच्या टोकांची आणि भयंकर अशा बाणांनी त्याने धृष्टद्युम्नाचे कवच भेदले आणि रणांगणात त्याचे रक्त सांडले.
अथान्यद्धनुरादाय धृष्टद्युम्नो महारथः । द्रोणं युधि पराक्रम्य शरैर्विव्याध पञ्चभिः
मग धृष्टद्युम्नाने दुसरे धनुष्य घेतले, आणि तो पराक्रमी महारथी द्रोणावर धावून गेला व पाच बाणांनी त्याला घायाळ केले.
रुधिराक्तौ ततस्तौ तु शुशुभाते नरर्षभौ । वसन्तसमये राजन्पुष्पिताविव किंशुकौ
राजा, त्या दोन्ही वीर पुरुषांचे अंग रक्ताने माखले गेले होते, आणि ते दोघे वसंतात फुललेल्या किंशुकासारखे शोभून दिसत होते.