ततो द्रोणवधः पर्व विज्ञेयं लोमहर्षणम्। मोक्षो नारायणास्त्रस्य पर्वानन्तरमुच्यते
मग द्रोणवधाचा अंगावर रोमांच आणणारा विभाग येतो; त्यानंतर लगेच नारायणास्त्राच्या मोक्षाचा विभाग येतो.
कर्णपर्व ततो ज्ञेयं शल्यपर्व ततः परम्। ह्रदप्रवेशनं पर्व गदायुद्धमतः परम्
यानंतर कर्णाचा विभाग, मग शल्याचा विभाग, त्यानंतर सरोवरात प्रवेशाचा विभाग, आणि मग गदायुद्धाचा विभाग येतो.
सारस्वतं ततः पर्व तीर्थवंशानुकीर्तनम्। अत ऊर्ध्वं सुबीभत्सं पर्व सौप्तिकमुच्यते
मग सारस्वत विभाग, तीर्थांच्या वंशाचा उल्लेख, आणि त्यानंतर भीषण सौंप्तिक विभाग येतो.
ऐषीकं पर्व चोद्दिष्टमत ऊर्ध्वं सुदारुणम्। जलप्रदानिकं पर्व स्त्रीविलापस्ततः परम्
यानंतर ऐषीक विभाग, मग अत्यंत भयंकर सुदारुण विभाग, जलप्रदानाचा विभाग आणि मग स्त्रियांचा विलाप येतो.
श्राद्धपर्व ततो ज्ञेयं कुरूणामौर्ध्वदेहिकम्। चार्वाकनिग्रहः पर्व रक्षसो ब्रह्मरूपिणः
मग श्राद्ध विभाग, कुरूंच्या अंत्यसंस्काराचा विभाग, चार्वाकाचा पराभव आणि ब्राह्मणरूप राक्षसाचा विभाग येतो.
आभिषेचनिकं पर्व धर्मराजसर्य धीमतः। प्रविभागो गृहाणां च पर्वोक्तं तदनन्तरम्
मग अभिषेचनिक विभाग, धर्मराजाचं यज्ञ, आणि त्यानंतर घरांची विभागणी सांगितली आहे.
शान्तिपर्व ततो यत्र राजधर्मानुशासनम्। आपद्धर्मश्च पर्वोक्तं मोक्षधर्मस्ततः परम्
मग शांती विभाग, जिथे राजधर्म शिकवले जातात, आपत्तीधर्माचा विभाग, आणि त्यानंतर मोक्षधर्माचा विभाग येतो.
शुकप्रश्नाभिगमनं ब्रह्मप्रश्नानुशासनम्। प्रादुर्भावश्च दुर्वासःसंवादश्चैव मायया
शुकाच्या प्रश्नांसह येणं, ब्रह्मप्रश्नांचं शिक्षण, दुर्वासाचा प्रादुर्भाव आणि मायेशी संवाद सांगितला आहे.
ततः पर्व परिज्ञेयमानुशासनिकं परम्। स्वर्गारोहणिकं चैव ततो भीष्मस्य धीमतः
यानंतर अनुशासनिक पर्व, म्हणजेच श्रेष्ठ उपदेशाचं पर्व, मग स्वर्गारोहणिक पर्व, आणि नंतर बुद्धिमान भीष्माचं चरित्र सांगितलं आहे.
पर्व चाश्रमवासाख्यं पुत्रदर्शनमेव च। नारदागमनं पर्व ततः परमिहोच्यते
आश्रमवास नावाचं पर्व, पुत्रदर्शनाचं प्रसंग, आणि त्यानंतर नारदाचं आगमन असं पुढील पर्व सांगितलं आहे.
मौसलं पर्व चोद्दिष्टं ततो घोरं सुदारुणम्। महाप्रस्थानिकं पर्व स्वर्गारोहणिकं ततः
मौसल पर्व सांगितलं आहे, त्यानंतर अत्यंत भयंकर असं महाप्रस्थानिक पर्व, आणि मग स्वर्गारोहणिक पर्व येतं.
हरिवंशस्ततः पर्व पुराणं खिलसंज्ञितम्। विष्णुपर्व शिशोश्चर्या विष्णोः कंसवधस्तथा
यानंतर हरिवंश नावाचं पुराणातील खंड, विष्णुपर्व, बालकृष्णाच्या अद्भुत लीला, आणि विष्णूने कंसाचा वध केला हे सांगितलं आहे.
भविष्यं पर्व चाप्युक्तं खिलेष्वेवाद्भुतं महत्। एतत्पर्वशतं पूर्णं व्यासेनोक्तं महात्मना
भविष्य पर्वही या खंडांमध्ये सांगितलं आहे, ते मोठं आणि अद्भुत आहे; अशा प्रकारे शंभर पर्वं महर्षी व्यासांनी पूर्णपणे सांगितली आहेत.
यथावत्सूतपुत्रेण रौमहर्षणिना ततः। उक्तानि नैमिशारण्ये पर्वाण्यष्टादशैव तु
सुतपुत्र रोमहर्षण यांनी जशी नीट सांगितली, तशी ही अठरा पर्वं नैमिषारण्यात सांगितली गेली.
समासो भारतस्यायमत्रोक्तः पर्वसंग्रहः। पौष्यं पौलोममास्तीकमादिरंशावतारणम्
इथे भारताचा संक्षिप्त पर्वसंग्रह सांगितला आहे: पौष्य, पौलोम, आस्तिक, आदिपर्व, आणि अंशावतारण.
संभवो जतुवेश्माख्यं हिडिम्बबकयोर्वधः। तथा चैत्ररथं देव्याः पाञ्चाल्याश्च स्वयंवरः
वंशाचा प्रारंभ, लाक्षागृहाचा दहन, हिडिंबा आणि बकासुर यांचा वध, चित्ररथ प्रसंग, आणि पाञ्चालीचं स्वयंवर असं सांगितलं आहे.
क्षात्रधर्मेण निर्जित्य ततो वैवाहिकं स्मृतम्। विदुरागमनं चैव राज्यलाभस्तथैव च
क्षत्रिय धर्माने जिंकून घेतल्यानंतर विवाहिक पर्व, विदुराचं आगमन, आणि राजसत्ता मिळवणं असं पुढे येतं.
वनवासोऽर्जुनस्यापि सुभद्राहरणं ततः। हरणाहरणं चैव दहनं खाण्डवस्य च
अर्जुनाचा वनवास, त्यानंतर सुभद्रेला पळवणं, हरण आणि पुन्हा मिळवणं, आणि मग खांडववनाचं दहन असं सांगितलं आहे.
पौलोमे भृगुवंशस्य विस्तारः परिकीर्तितः। आस्तीके सर्वनागानां गरुडस्य च संभवः
पौलोम पर्वात भृगुवंशाचं सविस्तर वर्णन आहे; आस्तिक पर्वात सर्व नागांचा आणि गरुडाचा जन्म सांगितला आहे.
क्षीरोदमथं चैव जन्मोच्चैःश्रवसस्तथा। यजतः सर्पसत्रेण राज्ञः पारिक्षितस्य च
क्षीरसागर मंथन, उच्चैःश्रवा घोड्याचा जन्म, आणि राजा पारिक्षिताने केलेलं सर्पसत्र हेही वर्णन केलं आहे.
कथेयमभिनिर्वृत्ता भारतानां महात्मनाम्। विविधाः संभवा राज्ञामुक्ताः संभवपर्वणि
ही कथा महान भारतवंशीयांची आहे; विविध राजांच्या उत्पत्तीचं वर्णन संभव पर्वात केलं आहे.
अन्येषां चैव शूराणामृषेर्द्वैपायनस्य च। अंशावतरणं चात्र देवानां परिकीर्तितम्
इतर वीरांचं आणि द्वैपायन ऋषीचं वर्णन, आणि देवतांचा अवतार इथे सांगितला आहे.
दैत्यानां दानवानां च यक्षाणां च महौजसाम्। नागानामथ सर्पाणां गन्धर्वाणां पतत्त्रिणाम्
दैत्य, दानव, बलाढ्य यक्ष, नाग, सर्प, गंधर्व आणि पक्ष्यांची उत्पत्ती सांगितली आहे.
अन्येषां चैव भूतानां विविधानां समुद्भवः। महर्षेराश्रमपदे कण्वस्य च तपस्विनः
इतर अनेक जीवांची विविध उत्पत्ती, आणि महर्षी कण्व यांच्या आश्रमातील तपस्व्यांचं वर्णन आहे.
शकुन्तलायां दुष्यन्ताद्भरतश्चापि जज्ञिवान्। यस्य लोकेषु नाम्नेदं प्रथितं भारतं कुलम्
दुष्यंत आणि शकुंतला यांच्यापासून भरताचा जन्म झाला, ज्याचं नाव या जगात भारतवंश म्हणून प्रसिद्ध झालं.
वसूनां पुनरुत्पत्तिर्भागीरथ्यां महात्मनाम्। शन्तनोर्वेश्मनि पुनस्तेषां चारोहणं दिवि
महात्मा वसुंचा पुन्हा जन्म भागीरथीमध्ये, शंतनूच्या घरी, आणि नंतर त्यांचा स्वर्गारोहण असं सांगितलं आहे.
तेजोंशानां च संपातो भीष्मस्याप्यत्र संभवः। राज्यान्निवर्तनं तस्य ब्रह्मचर्यव्रते स्थितिः
ऊर्जेच्या अंशांचा संगम, आणि इथेच भीष्माचा जन्म; त्याने राज्याचा त्याग केला आणि ब्रह्मचर्याच्या व्रतात ठाम राहिला.
प्रतिज्ञापालनं चैव रक्षा चित्राङ्गदस्य च। हते चित्राङ्गदे चैव रक्षा भ्रातुर्यवीयसः
त्याने दिलेली प्रतिज्ञा पाळली आणि चित्रांगदाचे रक्षण केले; चित्रांगद मारला गेल्यावर त्याच्या धाकट्या भावाचेही रक्षण केले.
विचित्रवीर्यस्य तथा राज्ये संप्रतिपादनम्। धर्मस्य नृषु संभूतिरणीमाण्डव्यशापजा
नंतर विचित्रवीर्याला गादीवर बसवले, आणि अणिमाण्डव्याच्या शापामुळे धर्माचा जन्म माणसांत झाला.
कृष्णद्वैपायनाच्चैव प्रसूतिर्वरदानजा। धृतराष्ट्रस्य पाण्डोश्च पाण्डवानां च संभवः
कृष्णद्वैपायनाच्या वरदानामुळे धृतराष्ट्र, पांडू आणि पांडवांचा जन्म झाला.