शबरा उद्भसाश्चैव वत्साश्च सह नाकुलैः । नकुलः सहदेवश्च वामं पक्षं समाश्रिताः
शबर, उद्भस, वत्स आणि नाकुल या लोकांसह नकुल आणि सहदेव यांनी डाव्या बाजूवर स्थान घेतले.
रथानामयुतं पक्षौ शिरस्तु नियुतं तथा। पृष्ठमर्बुदमेवासीत्सहस्रामि च विंशतिः
दोन्ही बाजूंवर दहा हजार रथ, पुढच्या भागात एक लाख रथ, मागच्या भागात एक कोटी रथ आणि वीस हजार रथ होते.
ग्रीवायां नियुतं चापि सहस्रामि च सप्ततिः । पक्षकोटिप्रपक्षेषु पक्षान्तेषु च वारणाः
गर्दन भागात एक लाख आणि सत्तर हजार रथ होते. दोन्ही बाजूंच्या टोकांना आणि शेवटी हत्ती उभे होते.
जग्मुः परिवृता राजंश्चलन्त इव पर्वताः । जघनं पालयामास विराटः सह केकयैः
ते सर्व जण पर्वतासारखे हालचाल करत, सभोवताली उभे राहिले. मागच्या बाजूचे रक्षण विराट आणि केकयांनी केले.
काशिराजश्च शैब्यश्च रथानामयुतैस्त्रिभिः । एवमेनं महाव्यूहं व्यूह्य भारत पाण्डवाः
काशिराज आणि शैब्य यांनी तीस हजार रथांसह त्या व्यूहाचे रक्षण केले. अशा प्रकारे, हे भारत, पांडवांनी मोठा व्यूह उभा केला.
सूर्योधयं त इच्छतः स्थिता युद्धाय दंशिताः । तेषामादित्यवर्मानि विमलानि महान्ति च । श्वेतच्छत्राण्यशोभन्त वारणेषु रथेषु च
सूर्योदयाची वाट पाहत, युद्धासाठी सज्ज झालेले ते सर्वजण उभे होते. त्यांचे तेजस्वी कवच सूर्यासारखे चमकत होते, आणि त्यांच्या हत्ती व रथांवर पांढऱ्या छत्र्या शोभून दिसत होत्या.
क्रौञ्चं दृष्ट्वा ततो व्यूहमभेद्यं तनयस्तव । रक्षमाणं महाघोरं पार्थेनामिततेजसा
कौंच नावाचा अभेद्य व्यूह अर्जुनाच्या अपार तेजामुळे रक्षण होत असल्याचे पाहून, तुझा पुत्र—
आचार्यमुपसंगम्य कृपं शल्यं च पार्थिव । सौमदत्तिं विकर्णं च सोऽश्वत्थामानमेव च
आचार्य, कृप, शल्य, सौमदत्त, विकर्ण आणि अश्वत्थामा यांच्याकडे गेला.
दुःशाकसनादीन्भ्रातॄंश्च सर्वनेव च भारत । अन्यांश्च सुबहूञ्शूरान्युद्धाय समुपागतान्
दुःशासन, त्याचे सर्व भाऊ आणि इतर अनेक शूरवीर जे युद्धासाठी जमले होते, त्यांनाही त्याने बोलावले.
प्राहेदं वचनं काले हर्षयंस्तनयस्तव । नानाशस्त्रप्रहरणाः सर्वे युद्धविशारदाः
त्या वेळी तुझ्या पुत्राने सर्वांना उत्साहित करत असे शब्द सांगितले: 'तुम्ही सर्वजण अनेक शस्त्रास्त्र चालविण्यात आणि युद्धात कुशल आहात.'
एकैकशः समर्था हि यूयं सर्वे महारथाः । पाण्डुपुत्रान्रणे हन्तुं ससैन्यान्किमु संहताः
'तुम्ही प्रत्येकजण स्वतंत्रपणे मोठ्या रथी असल्याने, पांडुपुत्र आणि त्यांच्या सैन्याचा संहार करू शकता—मग सर्वजण एकत्र असताना तर किती सोपे!'
अपर्याप्तं तदस्माकं बलं भीष्माभिरक्षितम् । पर्याप्तमिदमेतेषां बलं भीमाभिरक्षितम्
'भीष्माच्या रक्षणाखाली आमचे सैन्य अपार आहे; भीमाच्या रक्षणाखाली त्यांचे सैन्य मर्यादित आहे.'
संस्थानाः शूरसेनाश्च वेत्रिकाः कुकुरास्तथा । आरोचकास्त्रिगर्ताश्च मद्रका यवनास्तथा
'संस्थान, शूरसेन, वेत्री, कुकुर, आरोचक, त्रिगर्त, मद्र आणि यवन हे सर्व—'
शत्रुंजयेन सहितास्तथा दुःशासनेन च । विकर्णेन च वीरेण तथा नन्दोपनन्दकैः
'शत्रुंजय, दुःशासन, पराक्रमी विकर्ण, तसेच नंद आणि उपनंद यांच्यासह—'
चित्रसेनेन सहिताः सहिताः पारिभद्रकैः । भीष्ममेवाभिरक्षन्तु सह सैन्यपुरस्कृताः
चित्रसेन आणि परिभद्रकांसह, आपल्या सैन्यांसह, त्यांनी भीष्माचं रक्षण करावं असं ठरवलं.
ततो भीष्मश्च द्रोणश्च तव पुत्राश्च मारिष । अव्यूहन्त महाव्यूहं पाण्डूनां प्रतिबाधकम्
मग भीष्म, द्रोण आणि तुझे पुत्र, हे महार्षे, पांडवांना अडवण्यासाठी मोठं व्यूह मांडू लागले.
भीष्मः सैन्येन महता समनन्तात्परिवारितः । ययौ प्रकर्षन्महतीं वाहिनीं सरराडिव
भीष्म मोठ्या सैन्याने सर्व बाजूंनी वेढलेला, राजासारखा मोठी फौज घेऊन पुढे निघाला.
तमन्वायान्महेष्वासो भारद्वाजः प्रतापवान् । कुन्तलैश्च दशार्णैश्च मागधैश्च विशांपते
त्याच्या मागे धनुर्धारी, तेजस्वी भारद्वाज, कुंतल, दशार्ण आणि मागध यांच्यासह, राजाधिराज, पुढे गेला.
विदमर्भैर्मेकलैश्चैव कर्णप्रावरणैरपि । सहिताः सर्वसैन्येन भीष्ममहावशोभिनम्
विदर्भ, मेकल, कर्णाचे रक्षक आणि सर्व सैन्य मिळून, युद्धात तेजाने चमकणाऱ्या भीष्मासोबत होते.
गान्धाराः सिन्धुसौवीराः शिबयोऽथ वसातयः। शकुनिश्च स्वसैन्येन भीष्ममाहवशोभिनम्
गांधार, सिंधु, सौवीर, शिबी, वसात, आणि शकुनी आपल्या सैन्यासह, युद्धात तेजस्वी भीष्माजवळ मिळाले.
ततो दुर्योधनो राजा सहितः सर्वसोदरैः । अश्वातर्केर्विकर्णैश्च तथा चाम्बष्ठकोसलैः
मग राजा दुर्योधन, सर्व भावंडांसह, अश्वातर्क, विकर्ण, अंबष्ठ आणि कोसल यांच्यासोबत उभा राहिला.
दरदैश्च शकैश्चैव तथा क्षुद्रकमालवैः । अभ्यरक्षत संहृष्टः सौबलेयस्य वाहिनीम्
दारद, शक, क्षुद्रक, मालव यांच्यासह, आनंदाने सैबलाच्या सैन्याचं रक्षण करू लागला.
भूरिश्रवाः शलः शल्यो भगदत्तश्च मारिषः। विन्दानुविन्दावावन्त्यौ वामं पार्श्वमपालयन्
भूरिश्रवा, शल, शल्य, भगदत्त, आणि अवंतीचे विन्द व अनुर्विंद, डाव्या बाजूचं रक्षण करत होते.
सौमदत्तिः सुशर्मा च काम्भोजश्च सुदक्षिणः। श्रुतायुश्चाच्युतायुश्च दक्षिणं पक्षमास्थिताः
सौमदत्त, सुशर्मा, कंबोजांचा सुदक्षिण, श्रुतायू आणि अच्युतायू हे उजव्या बाजूला उभे राहिले.
अश्वत्थामा कृपश्चैव कृतवर्मा च सात्वतः । महत्या सेनया सार्धं सेनापृष्टे व्यवस्थिताः
अश्वत्थामा, कृप आणि सात्वत कृतवर्मा, मोठ्या सैन्यासह, मागच्या बाजूला तैनात होते.
पृष्ठगोपास्तु तस्यासन्नानादेश्या जनेश्वराः। केतुमान्वसुदानश्च पुत्रः काश्यस्य चाभिभूः
मागच्या रक्षणासाठी केतुमान, वसुदान आणि काशीराजाचा पुत्र अभिभू, वेगवेगळ्या प्रदेशांतून आले होते.
ततस्ते तावकाः सर्वे हृष्टा युद्धाय भारत। दध्मुः शङ्खान्मुदा युक्ताः सिंहनादांस्तथोन्नदन्
मग तुझे सर्व सैनिक, हे भारत, युद्धासाठी उत्साही होऊन, आनंदाने शंख फुंकू लागले आणि सिंहासारखे गर्जना करू लागले.
तेषां श्रुत्वा तु हृष्टानां वृद्धः कुरुपितामहः। सिंहनादं विनद्योच्चैः शङ्खं दध्मौ प्रतापवान्
त्यांच्या आनंदी गर्जना ऐकून, कुरुकुळातील वृद्ध पितामह भीष्म, मोठ्याने सिंहगर्जना करत, जोमाने शंख फुंकला.
ततः शङ्खाश्च भेर्यश्च पेश्यश्च विविधाः परैः। आनकाश्चाभ्यहन्यन्त स शब्दस्तुमुलोऽभवत्
मग शंख, भेरी, वेगवेगळ्या प्रकारचे वाद्य आणि आनक वाजवले गेले; त्यामुळे मोठा गोंगाट झाला.
ततः श्वेतैर्हयैर्युक्ते महति स्यन्दने स्थितौ । प्रदध्मतुः शङ्खवरौ हेमरत्नपरिष्कृतौ
मग शुभ्र घोड्यांनी जोडलेल्या मोठ्या रथात उभे राहून, त्या दोघांनी सोनं आणि रत्नांनी सजवलेले सुंदर शंख फुंकले.