शिरश्चिच्छेद भल्लेन संक्रुद्धोऽलघुविक्रमः । हताश्वसूतात्सु रथादवप्लुत्य महाबलः
मग प्रचंड रागाने आणि अपार शक्तीने त्यांनी मोठ्या भल्लबाणाने श्वेताचं शिर छाटलं; घोडे आणि सारथी मारले गेल्यावर तो बलवान वीर रथातून खाली उडी मारून उतरला.
अमर्षवशमापन्नो व्याकुलः समपद्यत । विरथं रथिनां श्रेष्ठं श्वेतं दृष्ट्वा पितामहः
अपमानाने भरून तो गोंधळून गेला; रथ हरवलेला आणि रथींचा श्रेष्ठ असलेला श्वेता पाहून पितामहही हलला.
ताडयामास निशितैः शरसङ्घैः समंततः । स ताड्यमानः समरे भीष्मचापच्युतैः शरैः
त्याने चारही बाजूंनी तीक्ष्ण बाणांचा मारा केला; आणि युद्धात भीष्मांच्या धनुष्यातून सुटणाऱ्या बाणांनी तो सतत जखमी होत होता.
स्वरथे धनुरुत्सृज्य शक्तिं जग्राह काञ्चनीम् । ततः शक्तिं रणे श्वेतो जग्राहोग्रं महाभयाम्
आपल्या रथावर असताना त्याने धनुष्य बाजूला ठेवून सोन्याची भाला उचलला; मग त्या रणभूमीत श्वेताने तो भयंकर आणि भीतीदायक भाला हातात घेतला.
कालदण्डोपमां घोरां मृत्योर्जिह्वामेव श्वसन् । अब्रवीच्च तदा श्वेतो भीष्मं शान्तनवं रणे
तो काळाच्या दंडासारखा भयंकर आणि मृत्यूच्या जिभेसारखा वाटत होता; तो भाला हातात घेऊन श्वेताने रणांगणात शांतनूच्या पुत्र भीष्मांना उद्देशून बोलला.
तिष्ठेदानीं सुसंरब्धः पश्य मां पुरुषो भव। एवमुक्त्वा महेष्वासो भीष्मं युधि पराक्रमी
'आता ठाम उभा रहा, क्रोधाने पेटून जा! पुरुषार्थ दाखव आणि माझा सामना कर!' असे म्हणत श्वेता, तो महान धनुर्धारी, भीष्मांना रणात आव्हान देतो.
ततः शक्तिममेयात्मा चिक्षेप भुजगोपमाम्। पाण्डवार्थे पराक्रान्तस्तवानर्थं चिकीर्षुकः
मग त्या अपार सामर्थ्यवान श्वेताने, पांडवांच्या हितासाठी आणि तुझ्या विनाशासाठी, सर्पासारखा भाला जोरात फेकला.
हाहाकारो महानासीत्पुत्राणां ते विशांपते । दृष्ट्वा शक्तिं महाघोरां मृत्योर्दण्डसमप्रभाम्
राजा, तुझ्या पुत्रांनी जेव्हा तो मृत्यूच्या दंडासारखा तेजस्वी आणि भयंकर भाला पाहिला, तेव्हा त्यांच्या तोंडून मोठा आक्रोश उमटला.
श्वेतस्य करनिर्मुक्तां निर्मुक्तोरगसन्निभाम् । अपतत्सहसा राजन्महोल्केव नभस्तलात्
श्वेताच्या हातातून सुटलेला, सर्पासारखा दिसणारा तो भाला, राजन, आकाशातून मोठ्या उल्केसारखा अचानक खाली पडला.
ज्वलन्तीमन्तरिक्षे तां ज्वालाभिरिव संवृताम् । असंभ्रान्तस्तदा राजन्पिता देवव्रतस्तव
तो भाला आकाशात जळत होता, ज्वाळांनी वेढलेला होता; पण त्या क्षणी, राजन, तुझे वडील देवव्रत अजिबात घाबरले नाहीत.
अष्टभिर्नवभिर्भीष्मः शक्तिं चिच्छेद पत्रिभिः । उत्कृष्टहेमविकृतां निकृतां निशितैः शरैः
भीष्मांनी आठ किंवा नऊ तीक्ष्ण बाणांनी, उत्तम सोन्याने मढवलेला तो भाला तुकडे तुकडे करून छेदून टाकला.
उच्चुक्रुशुस्ततः सर्वे तावका भरतर्षभ । शक्तिं विनिहतां दृष्ट्वा वैराटिः क्रोधमूर्च्छितः
मग, हे भरतश्रेष्ठा, तुझ्या सर्व सैनिकांनी तो भाला नष्ट झाल्याचे पाहून मोठा गोंधळ केला; पण विराटपुत्र श्वेता प्रचंड संतापला.
कालोपहतचेतास्तु कर्तवक्यं नाभ्यजानत। क्रोधसंमूर्च्छितो राजन्वैराटिः प्रहसन्निव
त्यांच्या मनावर काळाचा प्रभाव पडला होता, म्हणून ते आज्ञा ऐकत नव्हते; आणि विराटपुत्र श्वेता संतापाने वेडावून, जणू हसल्यासारखा दिसत होता.
गदां जग्राह संहृष्टो भीष्मस्य निधनं प्रति। क्रोधेन रक्तनयनो दण्डपाणिरिवान्तकः
तो आनंदित होऊन, भीष्मांचा नाश करण्याच्या हेतूने गदा उचलतो; त्याचे डोळे रागाने लाल झाले होते, जणू मृत्यूच दंड घेऊन उभा आहे.
भीष्मं समिदुद्राव जलौघ इव पर्वतम्। तस्य वेगमसंवार्यं मत्वा भीष्मः प्रतापवान्
तो भीष्मांच्या दिशेने पाण्याच्या प्रवाहासारखा डोंगराकडे झेपावला; त्याची प्रचंड गती ओळखून, भीष्मांनी सावधगिरी बाळगली.
प्रहारविप्रमोक्षार्थं सहसा धरणींगतः। श्वेतः क्रोधसमाविष्टो भ्रामयित्वा तु तां गदाम्
श्वेता संतापाने भरून, ती गदा फिरवत अचानक जमिनीवर उडी मारून, ती गदा प्रचंड वेगाने फिरवू लागला.
रथे भीष्मस्य चिक्षेप यथा देवो धनेश्वरः । तया भीष्मनिपातिन्या स रथो भस्मसात्कृतः
त्याने ती गदा भीष्मांच्या रथावर फेकली, जशी धनाचा स्वामी एखादे अस्त्र फेकतो; त्या गदेच्या प्रहाराने भीष्मांचा रथ पूर्णपणे राख झाला.
सध्वजः सह सूतेन साश्वः सयुगबन्धुरः । विरथं रथिनां श्रेष्ठं भीष्मं दृष्ट्वा रथोत्तमकाः
रथ, ध्वज, सारथी, घोडे आणि जूआ सगळे मिळून जळून गेले; आणि रथरहित झालेला, रथींच्या श्रेष्ठ भीष्मांना पाहून, इतर श्रेष्ठ रथी आश्चर्यचकित झाले.
अभ्यधावन्त सहिताः शल्यप्रभृतयो रथाः। ततोऽन्यं रथमास्थाय धनुर्विस्फार्य दुर्मनाः
मग शल्य वगैरे रथी एकत्र पुढे आले; त्यानंतर दुसऱ्या रथावर चढून, धनुष्य चढवत, भीष्म चिंतेत असतानाही तयार झाला.
शनकैरभ्यायाच्छ्वेतं गाङ्गेयः प्रहसन्निव। एतस्मिन्नन्तरे भीष्मः शुश्राव विपुलां गिरम्
गंगेपुत्र भीष्म हसल्यासारखा हळूहळू श्वेताच्या जवळ गेला; आणि त्याच वेळी भीष्मांच्या कानावर एक मोठा आवाज पडला.
आकाशादीरितां दिव्यामात्मनो हितसंभवाम् । भीष्मभीष्म महाबाहो शीघ्रं यत्नं कुरुष्व वै
आकाशातून एक दिव्य वाणी उमटली, जी तुझ्या भल्यासाठी होती — 'भीष्मा, भीष्मा, महाबाहू, त्वरा कर आणि सर्व शक्तीनं प्रयत्न कर!'
एष ह्यस्य जये कालो निर्दिष्टो विश्वयोनिना । एतच्छ्रुत्वा तु वचनं देवदूतेन भाषितम्
कारण विश्वाचा आदि कारण असलेल्या परमात्म्यानं त्याच्या पराभवाचा हा काळ ठरवला आहे. हे देवदूताचं वचन ऐकून —
संप्रहृष्टमना भूत्वा वधे तस्य मनो दधे । विरथं रथिनां श्रेष्ठं श्वेतं दृष्ट्वा पदातिनम्
त्याच्या मनात आनंद भरला आणि त्याच्या वधाचा निर्धार केला. रथावरील श्रेष्ठ श्वेत आता पायदळावर उभा आहे हे पाहून —
सहितास्त्वभ्यवर्तन्त परीप्सन्तो महारथाः । सात्यकिर्भीमसेनश्च धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः
तेव्हा सात्यकी, भीमसेन आणि प्रषतपुत्र धृष्टद्युम्न हे महान रथी त्याच्या रक्षणासाठी एकत्र आले.
कैकेयो धृष्टकेतुश्च अभिमन्युश्च वीर्यवान्। एतानापततः सर्वान्द्रोणशल्यकृपैः सह
कैकेय, धृष्टकेतु आणि पराक्रमी अभिमन्यू — हे सर्व, द्रोण, शल्य आणि कृप यांच्यासह, एकत्र पुढे धावले.
अवारयदमेयात्मा वारिवेगानिवाचलः । स निरुद्धेषु सर्वेषु पाण्डवेषु महात्मसु
पर्वत जसा पाण्याच्या प्रवाहाला थांबवतो, तसा तो अदम्य भीष्म सर्वांना रोखून धरतो. आणि सर्व पांडव महात्मे अडवले गेले —
श्वेतः खङ्गमथाकृष्य भीष्मस्य धनुराच्छिनात्। तदपास्य धनुश्छिन्नं त्वरमाणः पितामहः
श्वेतानं तलवार उपसून भीष्माचं धनुष्य तोडलं; पण तो तुटलेलं धनुष्य टाकून, पितामह त्वरेनं —
देवदूतवचः श्रुत्वा वधे तस्य मनो दधे । ततः प्रचरमाणस्तु पिता देवव्रतस्तव
देवदूताचं वचन ऐकून, त्याच्या वधाचा निश्चय केला; मग तुझा वडील देवव्रत रणभूमीत फिरू लागला —
अन्यत्कार्मुकमादाय त्वरमाणो महारथः। क्षणेन सज्यमकरोच्छक्रचापसमप्रभम्
तो महान रथी त्वरेनं दुसरं धनुष्य घेतो आणि क्षणात ते सज्ज करतो, जणू काही इंद्राच्या धनुष्याप्रमाणे चमकतं.
पिता ते भरतश्रेष्ठ श्वेतं दृष्ट्वा महारथैः । वृतं तं मनुजव्याघ्रैर्भीमसेनपुरोगमैःक
हे भरतश्रेष्ठा, तुझ्या वडिलांनी पाहिलं की, श्वेत महान रथींच्या वेढ्यात आहे आणि त्यात भीमसेन पुढे आहे.