जघान परमक्रुद्धो नृत्यन्निव महारथः । तस्य लाघवमुद्वीक्ष्य तुतुषुर्देवता अपि
तो महाबली रथी अत्यंत क्रोधाने, जणू काही नाचतच, शत्रूंना मारू लागला. त्याची ती चपळता पाहून, देवताही आनंदित झाल्या.
लब्धलक्षतया कार्ष्णेः सर्वे भीष्ममुखा रथाः । सत्ववन्तममन्यन्त साक्षादिव धनंजयम्
कृष्णपुत्राच्या अचूक निशाण्यामुळे, भीष्मासह सर्व रथी त्याला, जणू प्रत्यक्ष धनंजयासारखा पराक्रमी आहे असे मानू लागले.
तस्य लाघवमार्गस्थमलातसदृशप्रभम्। दिशः पर्यपतच्चापं गाण्डीवमिव घोषवत्
त्याचे धनुष्य वीजेसारखे वेगवान आणि प्रज्वलित अग्नीसारखे तेजस्वी होते. रणभूमीत ते सर्व दिशांना फिरत होते, जणू काही गाण्डीवाचा गजरच होत आहे.
तमासाद्य महावेगैर्भीष्मो नव्रभिराशुगैः । विव्याध समरे तूर्णमार्जुनिं परवीरहा
मग भीष्माने, प्रचंड वेगाने, युद्धात अर्जुनपुत्रावर नऊ वेगवान बाण सोडले.
ध्वजं चास्य त्रिभिर्भल्लैश्चिच्छेद परमौजसः । सारथिं च त्रिभिर्बाणैराजघान यतव्रतः
तीन रुंद टोकाच्या बाणांनी, पराक्रमी भीष्माने त्याचा ध्वज तोडला आणि आणखी तीन बाणांनी त्याच्या सारथ्याला घायाळ केले.
तथैव कृतवर्मा च कृपः शल्यश्च मारिष । विद्ध्वा नाकम्पयत्कार्ष्णिं मैनाकमिव पर्वतम्
त्याचप्रमाणे, कृतवर्मा, कृप आणि शल्य यांनीही त्या कृष्णपुत्रावर बाणांचा मारा केला, पण तो मैनाक पर्वतासारखा हलला देखील नाही.
स तैः परिवृतः शूरो धार्तराष्ट्रैर्महारथैः । ववर्ष शरवर्षाणि कार्ष्णिः पञ्चरथान्प्रति
धृतराष्ट्राच्या बलाढ्य पुत्रांनी चारही बाजूंनी वेढले असताना, शूरवीर कार्ष्णीने त्या पाच रथींवर बाणांचा मुसळधार वर्षाव केला.
ततस्तेषां सहस्राणि संवार्य शरवृष्टिभिः । ननाद बलवान्कार्ष्णिर्भीष्माय विसृज्यञ्शरान्
त्यांनी सोडलेल्या हजारो बाणांना आपल्या बाणांनी परतवून, बलवान कार्ष्णीने भीष्मावर बाण सोडत मोठ्याने गर्जना केली.
तत्रास्य सुमहद्राजन्बाह्वोर्बलमदृश्यत । यतमानस्य समरे भीष्ममर्दयतः शरैः
राजा, त्या युद्धात कार्ष्णीने भीष्मावर बाणांचा मारा करत असताना त्याच्या भुजांचे प्रचंड बळ सर्वांना दिसून आले.
पराक्रान्तस्य तस्यैव भीष्मोऽपि प्राहिणोच्छरान् । स तांश्चिच्छेद समरे भीष्मचापच्युताञ्शरान्
कार्ष्णीने पराक्रम दाखवताना, भीष्मानेही त्याच्यावर बाण सोडले; पण युद्धात कार्ष्णीने भीष्माच्या धनुष्यातून सुटलेले ते बाण छाटून टाकले.
ततो ध्वजमामोघेंषुर्भीष्मस्य नवभिः शरैः । चिच्छेद समरे वीरस्तत उच्चुक्रुशुर्जनाः
मग त्या वीराने युद्धात भीष्माच्या ध्वजाला नव्ह बाणांनी छेदले, आणि लोकांनी मोठा जल्लोष केला.
स राजतो महास्कन्धस्तालो हेमविभूषितः । सौभद्रविशिखैश्छिन्नः पपात भुवि भारत
राजेश्वरी, सोन्याने सजवलेली, रुंद खांद्याची ती ध्वजदंडिका सौभद्राच्या बाणांनी छेदली जाऊन जमिनीवर कोसळली.
तं तु सौभद्रविशिखैः पातितं भरतर्षभ । दृष्ट्वा भीमो ननादोच्चैः सौभद्रमभिहर्षयन्
सौभद्राच्या बाणांनी भीष्माचा ध्वज खाली पडलेला पाहून, भीमाने मोठ्याने गर्जना केली आणि सौभद्राचा उत्साह वाढवला.
अथ भीष्मो महास्राणि दिव्यानि सुबहूनि च । प्रादुश्चक्रे महारौद्रे रणे तस्मिन्महाबलः
मग महाबली भीष्माने त्या युद्धात अनेक दिव्य आणि भयंकर बाणांची निर्मिती केली.
ततः शरसहस्रेण सौभद्रं प्रतितामहः । अवाकिरदमेयात्मा तदद्भुतमिवाभवत्
यानंतर, अपराजित भीष्माने हजारो बाणांनी सौभद्राला झाकून टाकले, आणि ते दृश्य अद्भुत वाटले.
ततो दश महेष्वासाः पाण्डवानां महारथाः । रक्षार्थमभ्यधावन्त सौभद्रं त्वरिता रथैः
मग पांडवांपैकी दहा महान धनुर्धारी, बलाढ्य रथी, सौभद्राचे रक्षण करण्यासाठी आपल्या रथांसह वेगाने धावले.
विराटः सह पुत्रेण धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः । भीमश्च केकयाश्चैव सात्यकिश्च विशांपते
विराट आपल्या पुत्रासह, पार्षत धृष्टद्युम्न, भीम, केकय, आणि सात्यकी — हे सर्व, राजाधिराज, त्या ठिकाणी आले.
तेषां जवेनापततां भीष्मः शान्तनवो रणे । पाञ्चाल्यं त्रिभिरानर्च्छत्सात्यकिं नवभिः शरैः
त्यांच्या वेगाने येताना, शांतनूचा पुत्र भीष्माने युद्धात धृष्टद्युम्नाला तीन बाणांनी आणि सात्यकीला नव्ह बाणांनी घायाळ केले.
पूर्णायतविसृष्टेन क्षुरेण निशितेन च। ध्वजमेकेन चिच्छेद भीमसेनस्य पत्रिणा
पूर्णपणे ओढून सोडलेल्या तीक्ष्ण पंख असलेल्या एका बाणाने भीष्माने भीमसेनाचा ध्वज छाटला.
जाम्बूनदमयः श्रीमान्केसरी स नरोत्तम । पपात भीमसेनस्य भीष्मेण मथितो रथात्
तो सुवर्णाचा, सिंह असलेला शोभिवंत ध्वज, भीष्माने भीमसेनाच्या रथावरून खाली पाडला.
ततो भीमस्त्रिभिर्विद्ध्वा भीष्मं शान्तनवं रणे। कृपमेकेन विव्याध कृतवर्माणमष्टभिः
मग भीमाने युद्धात शांतनूच्या भीष्माला तीन बाणांनी, कृपाला एका बाणाने आणि कृतवर्म्याला आठ बाणांनी जखमी केले.
प्रगृहीताग्रहस्तेकन वैराटिरपि दन्तिना । अभ्यद्रवत राजानं मद्राधिपतिमुत्तरः
उत्तराने हस्तिदंत पकडून, आपल्या हत्तीवर बसून, मद्रराजावर तडाख्याने चाल केली.
तस्य वारणराजस्य जवेनापततो रथे । शल्यो निवारयामास वेगमप्रतिमं शरैः
तो हत्ती वेगाने रथावर धावत असताना, शल्याने आपल्या बाणांनी त्याचा वेग थांबवला.
तस्य क्रुद्धः स नागेन्द्रो बृहतः साधुवाहिनः । पदा युगमधिष्ठाय जघान चतुरो हयान्
रागावलेल्या त्या महाकाय हत्तीने, ठामपणे उभा राहून, आपल्या पायाने चार घोड्यांना जबरदस्त मार दिला.
स हताश्वे रथे तिष्ठन्मद्राधिपतिरायसीम् । उत्तरान्तकरीं शक्तिं चिक्षेप भुजगोपमाम्
मद्रराज आपल्या घोड्यांचा मृत्यू झाल्यावर रथावर उभा राहून, शत्रूच्या दिशेने सर्पासारखी घातक भाला फेकला.
तया भिन्नतनुत्राणः प्रविश्य विपुलं तमः। स पपात गजस्कन्धात्परमुक्ताङ्कुशतोमरः
त्या अस्त्राने त्याचे कवच फोडले गेले, तो खोल अंधारात बुडाला आणि गजाच्या पाठीवरून, अंकुश व तोमर यांपासून मुक्त होऊन खाली पडला.
असिमादाय शल्योऽपि अवप्लुत्य रथोत्तमात्। तस्य वारणराजस्य चिच्छेदाथ महाकरम्
शल्याने तलवार उचलली आणि आपल्या सुंदर रथावरून उडी मारून त्या गजराजाचा बलवान हात छाटला.
भिन्नमर्मा शरशतैश्छिन्नहस्तः सवारणः। भीममार्तस्वरं कृत्वा पपात च ममार च
शेकडो बाणांनी शरीर विदीर्ण झाले, हात छाटला गेला, आणि गजासह भयंकर आर्त आवाज काढून तो खाली पडला व प्राण सोडला.
एतदीदृशकं कृत्वा मद्रराजो नराधिप । आरुरोह रथं तूर्णं भास्वरं कृतवर्मणः
अशी पराक्रमी कृती करून मद्रराजाने पटकन कृतवर्म्याच्या तेजस्वी रथावर चढले.
उत्तरं वै हतं दृष्ट्वा वैराटिर्भ्रातरं तदा । कृतवर्मणा च सहितं दृष्ट्वा शल्यमवस्थितम्
आपला भाऊ उत्तरा मारला गेल्याचे आणि शल्य कृतवर्म्यासोबत उभा असल्याचे पाहून विराटराजाच्या मनाला मोठा धक्का बसला.