चेदिकाशिकरूषेषु पञ्चालेषु च भारत । भीष्मस्य बहुधा तालश्चलत्केतुरदृश्यत
चेदि, काशी, करूष आणि पांचाल यांच्या सैन्यात, हे भारत, भीष्माच्या हलणाऱ्या ताळाच्या ध्वजाचे दर्शन अनेक ठिकाणी झाले.
स शिरांसि रणेऽरीणां रथांश्च सयुगध्वजान् । निचकर्त महावेगैर्भल्लैः सन्नतपर्वभिः
रणांगणात, त्या महावेगवान व बाणांनी, भीष्माने शत्रूंची शिरं उडवली आणि त्यांच्या रथांसह जुवे व ध्वजही तोडून टाकले.
नृत्यतो रथमार्गेषु भीष्मस्य भरतर्षभ । भृशमार्तस्वरं चक्रुर्नागा मर्मणि ताडिताः
हे भरतश्रेष्ठ, रथाच्या मार्गावर नाचत असताना, भीष्माने जेव्हा हत्तींच्या मर्मस्थानी बाण मारले, तेव्हा ते हत्ती मोठ्या वेदनेने किंचाळले.
अभिमन्युः सुसंक्रुद्धः पिशह्गैस्तुरगोत्तमैः । संयुक्तं रथमास्थाय प्रायाद्भीष्मरथं प्रति
अभिमन्यू अत्यंत संतापलेला होता. काळ्या अंशुक असलेल्या उत्तम घोड्यांनी जोडलेल्या रथावर बसून, तो भीष्माच्या रथाकडे झेपावला.
जाम्बूनदविचित्रेण कर्णिकारेण केतुना । अभ्यवर्तत भीष्मं च तांश्चैव रथसत्तमान्
सोन्याच्या आणि कर्णिकार फुलांनी सजवलेल्या ध्वजासह, अभिमन्यूने भीष्म आणि त्या श्रेष्ठ रथींवर हल्ला चढवला.
स तालकेतोस्तीक्ष्णेन केतुमाहत्य पत्रिणा । भीष्मेण युयुधे वीरस्तस्य चानुरथैः सह
तिखट पिसांनी युक्त अशा बाणाने, ताळाच्या ध्वजाला खाली पाडून, त्या वीराने भीष्म आणि त्याच्या सोबतीच्या रथींशी युद्ध केले.
कृतवर्माणमेकेन शल्यं पञ्चभिराशुगैः । विद्ध्वा नवभिरानर्च्छच्छिताग्रैः प्रतिपामहम्
त्याने एक वेगवान बाणाने कृतवर्माला, पाच बाणांनी शल्याला, आणि नऊ टोकदार बाणांनी त्या पराक्रमी रथीला सन्मान दिला.
पूर्णायतविसृष्टेन सम्यक्प्रणिहितेन च। ध्वजमेकेन विव्याध जाम्बूनदपरिष्कृतम्
पूर्णपणे ओढून, अचूक सोडलेल्या एका बाणाने त्याने सोन्याने मढवलेला ध्वज भेदला.
दुर्मुखस्य तु भल्लेन सर्वावरणभेदिना । जहार सारथेः कायाच्छिरः सन्नतपर्वणा
दुर्मुखाच्या रथाच्या सारथ्याचे डोके, सर्व कवच भेदणाऱ्या रुंद टोकाच्या बाणाने, त्याने शरीराबाहेर वेगळे केले.
धनुश्चिच्छेद भल्लेन कार्तस्वरविभूषितम्। कृपस्य निशिताग्रेण तांश्च तीक्ष्णमुखैः शरैः
कृपाच्या सोन्याने सजवलेल्या धनुष्याला, तीक्ष्ण टोकाच्या बाणाने त्याने तोडले आणि त्या सर्व वीरांवरही धारदार बाणांचा मारा केला.
जघान परमक्रुद्धो नृत्यन्निव महारथः । तस्य लाघवमुद्वीक्ष्य तुतुषुर्देवता अपि
तो महाबली रथी अत्यंत क्रोधाने, जणू काही नाचतच, शत्रूंना मारू लागला. त्याची ती चपळता पाहून, देवताही आनंदित झाल्या.
लब्धलक्षतया कार्ष्णेः सर्वे भीष्ममुखा रथाः । सत्ववन्तममन्यन्त साक्षादिव धनंजयम्
कृष्णपुत्राच्या अचूक निशाण्यामुळे, भीष्मासह सर्व रथी त्याला, जणू प्रत्यक्ष धनंजयासारखा पराक्रमी आहे असे मानू लागले.
तस्य लाघवमार्गस्थमलातसदृशप्रभम्। दिशः पर्यपतच्चापं गाण्डीवमिव घोषवत्
त्याचे धनुष्य वीजेसारखे वेगवान आणि प्रज्वलित अग्नीसारखे तेजस्वी होते. रणभूमीत ते सर्व दिशांना फिरत होते, जणू काही गाण्डीवाचा गजरच होत आहे.
तमासाद्य महावेगैर्भीष्मो नव्रभिराशुगैः । विव्याध समरे तूर्णमार्जुनिं परवीरहा
मग भीष्माने, प्रचंड वेगाने, युद्धात अर्जुनपुत्रावर नऊ वेगवान बाण सोडले.
ध्वजं चास्य त्रिभिर्भल्लैश्चिच्छेद परमौजसः । सारथिं च त्रिभिर्बाणैराजघान यतव्रतः
तीन रुंद टोकाच्या बाणांनी, पराक्रमी भीष्माने त्याचा ध्वज तोडला आणि आणखी तीन बाणांनी त्याच्या सारथ्याला घायाळ केले.
तथैव कृतवर्मा च कृपः शल्यश्च मारिष । विद्ध्वा नाकम्पयत्कार्ष्णिं मैनाकमिव पर्वतम्
त्याचप्रमाणे, कृतवर्मा, कृप आणि शल्य यांनीही त्या कृष्णपुत्रावर बाणांचा मारा केला, पण तो मैनाक पर्वतासारखा हलला देखील नाही.
स तैः परिवृतः शूरो धार्तराष्ट्रैर्महारथैः । ववर्ष शरवर्षाणि कार्ष्णिः पञ्चरथान्प्रति
धृतराष्ट्राच्या बलाढ्य पुत्रांनी चारही बाजूंनी वेढले असताना, शूरवीर कार्ष्णीने त्या पाच रथींवर बाणांचा मुसळधार वर्षाव केला.
ततस्तेषां सहस्राणि संवार्य शरवृष्टिभिः । ननाद बलवान्कार्ष्णिर्भीष्माय विसृज्यञ्शरान्
त्यांनी सोडलेल्या हजारो बाणांना आपल्या बाणांनी परतवून, बलवान कार्ष्णीने भीष्मावर बाण सोडत मोठ्याने गर्जना केली.
तत्रास्य सुमहद्राजन्बाह्वोर्बलमदृश्यत । यतमानस्य समरे भीष्ममर्दयतः शरैः
राजा, त्या युद्धात कार्ष्णीने भीष्मावर बाणांचा मारा करत असताना त्याच्या भुजांचे प्रचंड बळ सर्वांना दिसून आले.
पराक्रान्तस्य तस्यैव भीष्मोऽपि प्राहिणोच्छरान् । स तांश्चिच्छेद समरे भीष्मचापच्युताञ्शरान्
कार्ष्णीने पराक्रम दाखवताना, भीष्मानेही त्याच्यावर बाण सोडले; पण युद्धात कार्ष्णीने भीष्माच्या धनुष्यातून सुटलेले ते बाण छाटून टाकले.
ततो ध्वजमामोघेंषुर्भीष्मस्य नवभिः शरैः । चिच्छेद समरे वीरस्तत उच्चुक्रुशुर्जनाः
मग त्या वीराने युद्धात भीष्माच्या ध्वजाला नव्ह बाणांनी छेदले, आणि लोकांनी मोठा जल्लोष केला.
स राजतो महास्कन्धस्तालो हेमविभूषितः । सौभद्रविशिखैश्छिन्नः पपात भुवि भारत
राजेश्वरी, सोन्याने सजवलेली, रुंद खांद्याची ती ध्वजदंडिका सौभद्राच्या बाणांनी छेदली जाऊन जमिनीवर कोसळली.
तं तु सौभद्रविशिखैः पातितं भरतर्षभ । दृष्ट्वा भीमो ननादोच्चैः सौभद्रमभिहर्षयन्
सौभद्राच्या बाणांनी भीष्माचा ध्वज खाली पडलेला पाहून, भीमाने मोठ्याने गर्जना केली आणि सौभद्राचा उत्साह वाढवला.
अथ भीष्मो महास्राणि दिव्यानि सुबहूनि च । प्रादुश्चक्रे महारौद्रे रणे तस्मिन्महाबलः
मग महाबली भीष्माने त्या युद्धात अनेक दिव्य आणि भयंकर बाणांची निर्मिती केली.
ततः शरसहस्रेण सौभद्रं प्रतितामहः । अवाकिरदमेयात्मा तदद्भुतमिवाभवत्
यानंतर, अपराजित भीष्माने हजारो बाणांनी सौभद्राला झाकून टाकले, आणि ते दृश्य अद्भुत वाटले.
ततो दश महेष्वासाः पाण्डवानां महारथाः । रक्षार्थमभ्यधावन्त सौभद्रं त्वरिता रथैः
मग पांडवांपैकी दहा महान धनुर्धारी, बलाढ्य रथी, सौभद्राचे रक्षण करण्यासाठी आपल्या रथांसह वेगाने धावले.
विराटः सह पुत्रेण धृष्टद्युम्नश्च पार्षतः । भीमश्च केकयाश्चैव सात्यकिश्च विशांपते
विराट आपल्या पुत्रासह, पार्षत धृष्टद्युम्न, भीम, केकय, आणि सात्यकी — हे सर्व, राजाधिराज, त्या ठिकाणी आले.
तेषां जवेनापततां भीष्मः शान्तनवो रणे । पाञ्चाल्यं त्रिभिरानर्च्छत्सात्यकिं नवभिः शरैः
त्यांच्या वेगाने येताना, शांतनूचा पुत्र भीष्माने युद्धात धृष्टद्युम्नाला तीन बाणांनी आणि सात्यकीला नव्ह बाणांनी घायाळ केले.
पूर्णायतविसृष्टेन क्षुरेण निशितेन च। ध्वजमेकेन चिच्छेद भीमसेनस्य पत्रिणा
पूर्णपणे ओढून सोडलेल्या तीक्ष्ण पंख असलेल्या एका बाणाने भीष्माने भीमसेनाचा ध्वज छाटला.
जाम्बूनदमयः श्रीमान्केसरी स नरोत्तम । पपात भीमसेनस्य भीष्मेण मथितो रथात्
तो सुवर्णाचा, सिंह असलेला शोभिवंत ध्वज, भीष्माने भीमसेनाच्या रथावरून खाली पाडला.