सुशर्माणं नरव्याघ्रश्चेकितानो महारथः । अभ्यद्रवत्सुसंक्रुद्धः पाण्डवार्थे पराक्रमी
महान रथी आणि नरव्याघ्र चेकितानाने पांडवांच्या हितासाठी आपली शौर्य दाखवत, अत्यंत रागाने सुशर्मावर हल्ला केला.
शुशर्मा तु महाराज चेकितानं महारथम् । महता शरवर्षेण वारयामास संयुगे
पण, राजन, सुशर्माने मोठ्या बाणांच्या पावसाने महान रथी चेकितानाला युद्धात थांबवले.
चेकितानोऽपि संरब्धः सुशर्माणां महाहवे । प्राच्छादयत्तमिषुभिर्महामेघ इवाचलम्
चेकितानानेही त्या मोठ्या युद्धात संतापून सुशर्मावर बाणांचा मारा केला, जणू एखादा मोठा ढग डोंगरावर पाऊस पाडतो.
शकुनिः प्रतिविन्ध्यं तु पराक्रान्तं पराक्रमी । अभ्यद्रवत राजेन्द्र मत्तः सिंह इव द्विपम्
पराक्रमी शकुनी, राजेंद्र, बलाढ्य प्रतिविंध्यावर जसा उन्मत्त सिंह हत्तीवर तुटून पडतो, तसा धावून गेला.
यौधिष्ठिरस्तु संक्रुद्धः सौबलं निशितैः शरैः । व्यदारयत संग्रामे मघवानिव दानवम्
युधिष्ठिराचा पुत्र संतापून युद्धात सुभलपुत्र शकुनीला टोकदार बाणांनी भेदून टाकतो, जणू इंद्र दानवाला भेदतो.
शकुनिः प्रतिविन्ध्यं तु प्रतिविध्यन्तमाहवे। व्यदारयन्महाप्राज्ञः शरैः सन्नतपर्वभिः
शकुनी, तो बुद्धिमान, युद्धात प्रत्युत्तर देणाऱ्या प्रतिविंध्यावर वाकलेल्या पाठीचे बाण सोडून त्याला भेदून टाकतो.
सुदक्षिणं तु राजेन्द्र काम्भोजानां महारथम् । श्रुतकर्मा पराक्रान्तमभ्यद्रवत संयुगे
राजा, श्रुतकर्मा या पराक्रमी रथीने काम्बोजांचा महान रथी सुदक्षिणावर युद्धात हल्ला केला.
सुदक्षिणस्तु समरे साहदेविं महारथम् । विद्ध्वा नाकम्पयत वै मैनाकमिव पर्वतम्
पण सुदक्षिणाने युद्धात सहदेव या महान रथीला बाण मारले, तरी तो जराही हलला नाही, जणू काही मैनाक पर्वत हलत नाही तसा.
श्रुतकर्मा ततः क्रुद्धः काम्भोजानां महारथम् । शरैर्बहुभिरानर्च्छद्दारयन्निव सर्वशः
मग श्रुतकर्मा रागाने पेटून, काम्बोजांचा तो महान रथी सुदक्षिणावर अनेक बाणांचा वर्षाव केला, जणू त्याला पूर्णपणे छिन्नविछिन्न करतो आहे असे वाटले.
इरावानथ संक्रुद्धः श्रुतायुषमरिन्दमम् । प्रत्युद्ययौ रणे यत्तो यत्तरूपं परंतपः
त्या वेळी इरावान रागाने भरून, शत्रूंचा संहार करणारा श्रुतायुष याच्याशी युद्धासाठी सज्ज होऊन पुढे गेला.
आर्जुनिस्तस्य समरे हयान्हत्वा महारथः । ननाद बलवान्नादं तत्सैन्यं प्रत्यपूरयत्
मग अर्जुन या पराक्रमी रथीने युद्धात श्रुतायुषाच्या घोड्यांना ठार मारले आणि मोठ्याने गर्जना केली, ज्यामुळे त्या सैन्यात अर्जुनाचा आवाज भरून गेला.
श्रुतायुस्तु ततः क्रुद्धः फाल्गुनेः समरे हयान्। निजघान गदाग्रेण ततो युद्धमवर्तत
मग श्रुतायुष रागाने फुलून, युद्धात अर्जुनाच्या घोड्यांना गदाच्या टोकाने मारले; त्यानंतर पुन्हा युद्ध सुरू झाले.
विन्दानिविन्दावावन्त्यौ कुन्तिभोजं महारथम् । ससेनं ससुतं वीरं संसस?ञ्जतुराहवे
विंद आणि अनुविंद या अवंतीच्या दोघांनी मिळून, कुंतिभोज या महान रथीवर, त्याच्या सैन्यासह आणि पुत्रासह, युद्धात हल्ला केला.
तत्राद्भुतमपश्याम तयोर्घोरं पराक्रमम् । अयुध्येतां स्थिरौ भूत्वा महत्या सेनया सह
तेथे आम्ही एक अद्भुत दृश्य पाहिले—त्या दोघांनी भीषण शौर्य दाखवले, मोठ्या सैन्यासह ठाम उभे राहून लढले.
अनुविन्दस्तु गदया कुन्तिभोजमताडयत्। कुन्तिभोजश्च तं तूर्णं शरव्रातैरवाकिरत्
अनुविंदाने गदाने कुंतिभोजाला मारले, आणि कुंतिभोजाने लगेच त्याच्यावर बाणांचा वर्षाव केला.
कुन्तिभोजसुतश्चापि विन्दं विव्याध सायकैः । स च तं प्रतिविव्याध तदद्भुतमिवाभवत्
कुंतिभोजाचा मुलगाही विंदावर बाणांनी वार करू लागला, आणि विंदानेही त्याला प्रत्युत्तर दिले; हे दृश्य खरोखरच अद्भुत होते.
केकया भ्रातरः पञ्च गान्धारान्पञ्च मारिष । ससैन्यास्ते ससैन्यांश्च योधयामासुराहवे
माणसांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या राजा, केकयाचे पाच भाऊ आणि गांधारचे पाच योद्धे, प्रत्येकजण आपल्या सैन्यासह, युद्धात एकमेकांशी भिडले.
वीरबाहुश्च ते पुत्रो वैराटिं रथसत्तमम् । उत्तरं योधयामास विव्याध निशितैः शरैः
वीरबाहू, तुझा पुत्र, उत्तम रथी असलेल्या विराटपुत्र उत्तराजविरुद्ध लढला आणि त्याला तीक्ष्ण बाणांनी भेदले.
उत्तरश्चापि तं वीरं विव्याध निशितैः शरैः । चेदिराट् समरे राजन्नुलूकं समभिद्रवत्
उत्तराजनेही त्या वीराला तीक्ष्ण बाणांनी भेदले; आणि चेदिराजाने युद्धात उलूकावर झडप घातली.
तथैव शरवर्षेण उलूकं समविद्ध्यत । उलूकश्चापि तं बाणैर्निशितैर्लोमवाहिभिः
त्याचप्रमाणे, त्याने उलूकावर बाणांचा वर्षाव केला, आणि उलूकानेही त्याला तीक्ष्ण, मांस फाडणाऱ्या बाणांनी प्रत्युत्तर दिले.
तयोर्युद्धं समभवद्धोररूपं विशांते । दारयेतां सुसंक्रुद्धावन्योन्यमपराजितौ
त्यांचा संग्राम अतिशय भीषण आणि भयंकर झाला, दोघेही प्रचंड रागावलेले आणि अजिंक्य, एकमेकांना जखमी करीत होते.
एवं द्वन्द्वसहस्राणि रथवारणवाजिनाम् । पदातीनां च समरे तव तेषां च संकुले
अशा प्रकारे, तुझ्या आणि त्यांच्या सैन्यातील रथी, हत्ती, घोडेस्वार आणि पायदळ यांच्यात हजारो द्वंद्वयुद्धे त्या गोंधळलेल्या युद्धभूमीत घडत होती.
मुहूर्तमिव तद्युद्धमासीन्मधुरदर्शनम् । तत उन्मत्तवद्राजन्न प्राज्ञायत किंचन
थोड्या वेळासाठी ते युद्ध डोळ्यांना रम्य वाटले, पण लगेच सर्वजण वेड्यागत वागत असल्यासारखे काहीच ओळखता येईना.
गजो गजेन समरे रथिनं च रथी ययौ । अश्वोऽश्वं समभिप्रायात्पदातिश्च पदातिनम्
युद्धात हत्तीने हत्तीला, रथीने रथीला, घोड्याने घोड्याला, आणि पायदळाने पायदळाला भिडले.
ततो युद्धं सुदुर्धर्षं व्याकुलं समपद्यत। शूराणां समरे तत्र समासाद्येतरेतरम्
मग त्या रणभूमीवर वीरांनी एकमेकांसमोर उभे राहताच अतिशय भयंकर आणि गोंधळलेले युद्ध सुरू झाले.
तत्र देवर्षयः सिद्धाश्चारणाश्च समागताः । प्रेक्षन्त तद्रणं घोरं देवासुरसमं भुवि
त्या वेळी देवर्षी, सिद्ध आणि चारण हे सगळे एकत्र आले आणि पृथ्वीवर चाललेले ते भीषण, देव-दानवांच्या युद्धासारखे युद्ध पाहू लागले.
ततो दन्तिसहस्राणि र्थानां चापि मारिष। अश्वौघाः पुरुषौघाश्च विपरीतं समाययुः
मग, महाराज, हजारो हत्ती, रथ, घोड्यांचे लोंढे आणि माणसांचे मोठे जथ्थे दोन्ही बाजूंनी एकमेकांकडे येऊ लागले.
तत्रतत्र प्रदृश्यन्ते रथवारणपत्तयः । सादिनश्च नरव्याघ्र युध्यमाना मुहुर्मुहुः
इकडे तिकडे रथ, हत्ती, पायदळ सैनिक आणि घोडेस्वार वारंवार लढताना दिसत होते, हे नरव्याघ्रा.
राजञ्शतसहस्राणि तत्रतत्र पदातिनाम् । निर्मर्यादं प्रयुद्धानि तत्ते वक्ष्यामि भारत
राजा, तिथे तिथे हजारो पायदळ सैनिक कोणतीही मर्यादा न ठेवता लढत होते; त्यांची गोष्ट मी तुला सांगतो, हे भारतवंशी.
न पुत्रः पितरं जज्ञे पिता वा पुत्रमौरसम् । न भ्राता भ्रातरं तत्र स्वस्त्रीयं न च मातुलः
त्या रणात मुलगा स्वतःच्या वडिलांना ओळखत नव्हता, वडीलही आपल्या जन्मलेल्या मुलाला ओळखत नव्हते; भाऊ भाऊला, मामा पुतण्याला ओळखत नव्हता.