यदि मां नाधिगच्छेथा युद्धाय कृतनिश्चयः । शपेयं त्वां महाराज परीभावाय वै रणे
राजा, जर तू युद्धासाठी ठाम राहिलास आणि मला मिळवू शकला नाहीस, तर मी तुला रणांगणात शाप देईन आणि तुझा अपमान होईल.
तुष्टोऽस्मि पूजितश्चास्मि यत्काङ्क्षसि तदस्तु ते । अनुजानामि चैव त्वां युध्यस्व जयमाप्नुहि
माझ्या स्वागतामुळे मी आनंदी आहे आणि तृप्तही आहे. तुला जे हवे आहे ते तुला मिळो. मी तुला परवानगी देतो—युद्ध कर आणि विजय मिळव.
ब्रूहि चैष परं वीर केनार्थः किं ददामि ते। एवं गते महाराज युद्धादन्यत्किमिच्छसि
हे वीर, तुझा सर्वात मोठा हेतू काय आहे ते सांग. मी तुला काय द्यावं? या परिस्थितीत, राजन, युद्धाव्यतिरिक्त तुला आणखी काही हवं आहे का?
अर्थस्य पुरुषो दासो दासस्त्वर्थो न कस्यचित्। इति सत्यं महाराज बद्धोस्म्यर्थेन कौरवैः
माणूस धनाचा दास असतो; पण धन कुणाच्याच दास्यात राहत नाही. हेच सत्य आहे, राजन—मी कौरवांच्या पैशामुळे बांधला गेलो आहे.
करिष्यामि हि ते कामं भागिनेय यथेप्सितम्। ब्रवीम्यतः क्लीबवत्त्वां युद्धादन्यत्किमिच्छसि
माझ्या भाच्या, तुला जे हवे ते मी नक्की करीन. म्हणून सांग, युद्धाव्यतिरिक्त तुला आणखी काय हवे, जेणेकरून तू निर्बल वाटू नये.
मन्त्रयस्व महाराज नित्यं मद्धितमुत्तमम्। कामं युद्ध्य परस्यार्थे वरमेतं वृणोम्यहम्
राजा, तू नेहमी माझ्या हितासाठी सल्ला कर. दुसऱ्याच्या बाजूने युद्ध करायला तुला मोकळीक आहे; मी हे वर मागतो.
किमत्र ब्रूहि साह्यं ते करोमि नृपसत्तम। कामं योत्स्ये परस्यार्थे बद्धोऽस्म्यर्थेन कौरवैः
राजाधिराज, इथे मी तुझ्यासाठी काय करू शकतो ते सांग. दुसऱ्याच्या बाजूने मी मोकळेपणाने लढेन; पण मी कौरवांच्या पैशामुळे बांधला आहे.
स एव मे वरः शल्य उद्योगे यस्त्वया कृतः। सूतपुत्रस्य संग्रामे कार्यस्तेजोवधस्त्वया
शल्य, तयारीच्या वेळी तू जो वर दिलास तोच मला हवा आहे; रणात तुझे काम म्हणजे सूतपुत्राचे सामर्थ्य रोखणे.
संपत्स्यत्येष ते कामः कुन्तीपुत्र यथेप्सितम् । गच्छ युध्यस्व विस्रब्धः प्रतिजाने वचस्तव
कुंतीपुत्रा, तुझे हे इच्छित पूर्ण होईल. आता निर्धास्तपणे जा, युद्ध कर—मी तुला वचन देतो.
अनुमान्याथ कौन्तेयो मातुलं मद्रकेश्वरम् । निर्जगाम महासैन्याद्भ्रतृभिः परिवारितः
मग कुंतीपुत्राने आपल्या मामा मद्रराजाची परवानगी घेतली आणि आपल्या भावांसह मोठ्या सैन्यातून बाहेर पडला.
वासुदेवस्तु राधेयमाहवेऽभिजगाम वै। तत एनमुवाचेदं पाण्डवार्थे गदाग्रजः
मग वासुदेव रणभूमीत राधेयाजवळ गेला; तेव्हा गदाधारींच्या ज्येष्ठाने पांडवांच्या हितासाठी त्याला असे सांगितले.
श्रुतं मे कर्ण भीष्मस्य द्वोषात्किल न योत्स्यसे। अस्मान्वरय राधेय यावद्भीष्मो न हन्यते
कर्ण, मला ऐकायला आले की भीष्माच्या तिरस्कारामुळे तू लढणार नाहीस. म्हणून, राधेया, भीष्म जिवंत असतानाच आमच्याकडून एखादा वर माग.
हते तु भीष्मे राधेय पुनरेष्यसि संयुगम् । धार्तराष्ट्रस्य साहाय्यं यदि पश्यसि चेत्समम्
पण भीष्म मारला गेला की, राधेया, तुला योग्य वाटले तर तू पुन्हा युद्धात ये आणि धृतराष्ट्रपुत्राला मदत कर.
न विप्रियं करिष्यामि धार्तराष्ट्रस्य केशव । त्यक्तप्राणं हि मां विद्धि दुर्योधनहितैषिणम्
केशवा, मी धृतराष्ट्रपुत्राला कधीच दुखावणार नाही. दुर्योधनाच्या भल्यासाठी मी प्राणही सोडायला तयार आहे, हे जाणून ठेव.
तच्छ्रुत्वा वचनं कृष्णः संन्यवर्तत भारत । युधिष्ठिरपुरोगैश्च पाण्डवैः सह संगतः
कृष्णाने हे शब्द ऐकून माघार घेतली आणि युधिष्ठिराच्या नेतृत्वाखालील पांडवांजवळ गेला.
अथ सैन्यस्य मध्ये तु प्राक्रोशत्पाण्डवाग्रजः । योऽस्मान्वृणोति तमहं वरये साह्यकारणात्
मग सैन्याच्या मध्यभागी पांडवांचा ज्येष्ठ भाऊ मोठ्याने म्हणाला: 'जो आमच्याकडे येईल, त्याला मी आपला मानतो, मैत्रीसाठी.'
अथ तान्समभिप्रेक्ष्य युयुत्सुरिदमब्रवीत् । प्रीतात्मा धर्मराजानं कुन्तीपुत्रं युधिष्ठिरम्
मग त्यांच्याकडे पाहून, युयुत्सू आनंदाने कुंतीपुत्र धर्मराज युधिष्ठिराला म्हणाला.
अहं योत्स्यामि भवतः संयुगे धृतराष्ट्रजान् । युष्मदर्थं महाराज यदि मां वृणुषेऽनघ
राजा, मी तुझ्यासाठी धृतराष्ट्रपुत्रांविरुद्ध युद्ध करीन, जर तू मला निवडलेस, पापरहित राजा, तर मी तुझ्या बाजूने लढेन.
एह्येहि सर्वे योत्स्यामस्तव भ्रातॄनपण्डितान्। युयुत्सो वासुदेवश्च वयं च ब्रूम सर्वशः
चला, आपण सगळे मिळून तुझ्या भावांशी, जे अज्ञानी आहेत, लढूया. युयुत्सु, वासुदेव आणि आम्ही सर्वजण हे ठामपणे सांगतो.
वृणोमि त्वां महाबाहो युध्यस्व मम कारणात्। त्वयि पिण्डश्च तन्तुश्च धृतराष्ट्रस्य दृश्यते
महाबाहु, मी तुलाच निवडतो; माझ्यासाठी लढ. तुझ्यातच धृतराष्ट्राच्या घराण्याचा आणि वंशाचा खरा धागा दिसतो.
भजस्वास्मान्राजपुत्र भजमानान्महाद्युते । न भविष्यति दुर्बुद्धिर्धार्तराष्ट्रोऽत्यमर्षणः
राजपुत्रा, आम्ही तुला जसे स्वीकारतो तसेच तूही आम्हाला स्वीकार. मोठ्या तेजस्वी, दुर्योधन हा वाईट बुद्धीचा आणि अत्यंत क्रूर आहे, तो यशस्वी होणार नाही.
ततो युयुत्सुः कौरव्यान्परित्यज्य सुतांस्तव। जगाम पाण्डुपुत्राणां सेनां विश्राव्य दुन्दुभिं
मग युयुत्सुने, हे कौरवा, तुझ्या मुलांना सोडून, मोठ्या आवाजात नगारा वाजवून, पांडुपुत्रांच्या सैन्यात प्रवेश केला.
ततो युधिष्ठिरो राजा संप्रहृष्टःक सहानुजः । जग्राह कवचं भूयो दीप्तिमत्कनकोञ्ज्वलम्
मग राजा युधिष्ठिर आपल्या भावांसह अत्यंत आनंदित झाला आणि पुन्हा एकदा तेजस्वी, सोन्याने मढवलेले कवच अंगावर चढवले.
प्रत्यपद्यन्त ते सर्वे स्वरथान्पुरुषर्षभाः । ततो व्यूहं यथापूर्वं प्रत्यव्यूहन्त ते पुनः
ते सर्व पुरुषश्रेष्ठ आपापल्या रथांवर चढले आणि मग त्यांनी पूर्वीप्रमाणेच पुन्हा सैन्याची मांडणी केली.
अवादयन्दुन्दुभींश्च शतशश्चैव पुष्करान् । सिंहनादांश्च विविधान्विनेदुः पुरुषर्षभाः
शेकडो नगारे आणि अनेक प्रकारचे वाद्ये वाजवली गेली; आणि पुरुषश्रेष्ठांनी सिंहगर्जना करत विविध आवाज काढले.
रथस्थान्पुरुषव्याघ्रान्पाण्डवान्प्रेक्ष्य पार्थिवाः । धृष्टद्युम्नादयः सर्वे पुनर्जहृषिरे तदा
रथावर उभे असलेले पांडव, जे पुरुषांत वाघासारखे आहेत, त्यांना पाहून धृष्टद्युम्न आणि इतर सर्व सेनापती पुन्हा एकदा आनंदित झाले.
गौरवं पाण्डुपुत्राणां मान्यान्मानयतां च तान्। दृष्ट्वा महीक्षितस्तत्र पूजयांचक्रिरे भृशम्
पांडुपुत्रांना ज्या मान्यांनी सन्मान दिला आणि आदर केला, ते पाहून तेथील राजेही त्यांचा मोठ्या आदराने गौरव करू लागले.
सौहृदं च कृपां चैव प्राप्तकालं महात्मनाम् । दयां च ज्ञातिषु परां कथयांचक्रिरे नृपाः
महात्म्यांनी दाखवलेली योग्य वेळी मैत्री, दया आणि नात्यातील मोठी करुणा याची चर्चा राजांनी केली.
साधुसाध्विति सर्वत्र निश्चेरुः स्तुतिसंहिताः। वाचः पुण्याः कीर्तिमतां मनोहृदयहर्षणाः
सर्वत्र 'शाबास, शाबास' असे कौतुकाने, पवित्र आणि कीर्तीने भरलेल्या, मन आणि हृदय आनंदित करणाऱ्या स्तुतिस्वर निघाले.
म्लेच्छाश्चार्याश्च ये तत्र ददृशुः शुश्रुवुस्तथा । वृत्तं तत्पाण्डुपुत्राणां रुरुदुस्ते सगद्गदाः
तेथे असलेल्या म्लेच्छ आणि आश्चर्यचकित लोकांनी पांडुपुत्रांचे वर्तन पाहिले आणि ऐकले, आणि त्यांच्या गळ्यात हुंदका दाटून, ते रडू लागले.