ध्रुवस्ते विजयो राजन्यस्य मन्त्री हरिस्तव । अहं त्वामभिजानामि रणे शत्रून्विजेष्यसि
राजन, तुझा सल्लागार श्रीकृष्ण आहे म्हणून तुझा विजय निश्चित आहे; मी तुला ओळखतो—तू युद्धात शत्रूंना नक्कीच जिंकशील.
यतो धर्मस्ततः कृष्णो यतः कृष्णस्ततो जयः। युध्यस्व गच्छ कौन्तेय पृच्छ मां किं ब्रवीमि ते
जिथे धर्म आहे तिथे श्रीकृष्ण आहे, जिथे श्रीकृष्ण आहे तिथे विजय आहे. कुन्तीपुत्रा, लढ, पुढे जा—माझ्याकडे विचार, मी तुला काय सांगू?
पृच्छामि त्वां द्विजश्रेष्ठ श्रृणु यन्मेऽभिकाङ्क्षितम्। कथं जयेयं संग्रामे भवन्तमपराजितम्
द्विजश्रेष्ठा, मला जे जाणून घ्यायचं आहे ते ऐक. मी तुला युद्धात, तू अजिंक्य असताना, कसा जिंकू शकतो हे सांग.
न तेऽस्ति विजयस्तावद्यावद्युद्ध्याम्यहं रणे। ममाशु निधने राजन्यतस्व सह सदरैः
राजा, मी रणांगणात लढत असताना तुला विजय मिळणार नाही. फक्त माझा मृत्यू लवकर झाला तरच, तू आपल्या मित्रांसह राज्य मिळवू शकतोस.
हन्त तस्मान्महाबाहो वधोपायं वदात्मनः। आचार्य प्रणिपत्यैष पृच्छामि त्वां नमोऽस्तु ते
म्हणून, महाबाहू, स्वतःच्या मृत्यूचा उपाय मला सांग. गुरुजी, मी तुला वंदन करून विचारतो, तुला नमस्कार असो.
न शत्रुं तात पश्यामि यो मां हन्याद्रथे स्थितम्। युध्यमानं सुसंरब्धं शरवर्षौघवर्षिणम्
बाबा, मी रथावर उभा राहून, प्रचंड रागाने, बाणांचा वर्षाव करत असताना, मला मारू शकेल असा शत्रू मला दिसत नाही.
ऋते प्रायगतं रजन्न्यस्तशस्त्रमचेतनम् । हन्यान्मां युधि योधानां सत्यमेतद्ब्रवीमि ते
राजा, फक्त मी शस्त्र खाली ठेवून, शुद्धपणे शुद्धपणे, प्राण सोडण्याच्या अवस्थेत गेलो तरच, युद्धात मला योद्धे मारू शकतात; हे मी तुला सत्य सांगतो.
शस्त्रं चाहं रणे जह्यां श्रुत्वा तु महदप्रियम्। श्रद्धेपवाक्यात्पुरुषादेतत्सत्यं ब्रवीति ते
मी युद्धात शस्त्र फक्त तेव्हाच खाली ठेवीन, जेव्हा मला एखादी मोठी दु:खद बातमी ऐकू येईल; विश्वासू माणसाच्या शब्दावर, हे मी तुला खरं सांगतो.
एतच्छ्रुत्वा महाराज भारद्वाजस्य धीमतः। अनुमान्य तमाचार्यं प्रायाच्छारद्वतं प्रति
हे बुद्धिमान भारद्वाज यांच्याकडून ऐकून, राजाने त्यांची परवानगी घेतली आणि मग तो शारद्वताकडे गेला.
सोऽभिवाद्य कृपं राजा कृत्वा चापि प्रदक्षिणम् । उवाच दुर्धर्षतमं वाक्यं वाक्यविदां वरः
राजाने कृपाला वंदन करून, त्याची प्रदक्षिणा केली आणि मग तो उत्तम वक्त्यांपैकी श्रेष्ठ, अत्यंत भयंकर अशा कृपाला असे म्हणाला.
अनुमानये त्वां योत्स्येऽहं गुरो विगतकल्मषः । जयेयं च रिपून्सर्वाननुज्ञातस्त्वयाऽनघ
गुरुजी, मी तुझी परवानगी मागतो. मी निष्कलंकपणे लढेन आणि तुझ्या अनुमतीने सर्व शत्रूंना जिंकू दे.
यदि मां नाभिगच्छेथा युद्धाय कृतनिश्चयः। शपेयं त्वां महाराज परीभावाय सर्वशः
राजा, जर तू ठाम निश्चयाने माझ्याशी युद्ध करायला आला नाहीस, तर मी तुला संपूर्ण अपमानासाठी शाप देईन.
अर्थस्य पुरुषो दासो दासस्त्वर्थो न कस्यचित् । इति सत्यं महाराज बद्धोऽस्म्यर्थेन कौरवैः
माणूस धनाचा दास असतो; धन कुणाचंही दास नसतं. हेच सत्य आहे, राजन; मी धनामुळे कौरवांच्या बाजूने बांधला गेलो आहे.
तेषामर्थे महाराज योद्धव्यमिति मे मतिः । अतस्त्वां क्लीबवद्ब्रूयांयुद्धादन्यत्किमिच्छसि
त्यांच्या हितासाठीच मी युद्ध करायचं ठरवलं आहे, राजन. म्हणूनच मी तुला नपुंसक म्हणेन — युद्धाशिवाय तुला अजून काय हवं आहे?
हन्त पृच्छामि ते तस्मादाचार्य श्रृणु मे वचः। इत्युक्त्वा व्यथितो राजा नोवाच गतचेतनः
म्हणून, गुरुजी, मी तुला विचारतो, माझं बोलणं ऐक. असं म्हणून, व्यथित झालेला राजा, भान हरपून, काहीच बोलला नाही.
तं गौतमः प्रत्युवाच विज्ञायास्य विवक्षितम्। अवध्योऽहं महीपाल यद्ध्यस्व जयमाप्नुहि
गौतमाने त्याचा हेतू ओळखून उत्तर दिलं, 'राजा, मी मारता येणार नाही असाच आहे; तू लढ आणि विजय मिळव.'
प्रीतस्तेऽभिगमेनाहं जयं तव नराधिप । आशासिष्ये सदोत्थाय सत्यमेतद्ब्रवीमि ते
राजाधिराज, तू माझ्याकडे आलास याचा मला आनंद झाला. मी नेहमीच तुझ्या विजयाची इच्छा करतो — हे मी तुला खरं सांगतो.
एतच्छ्रुत्वा महाराज गौतमस्य विशांपते। अनुमान्य कृपं राजा प्रययौ येन मद्रराट्
गौतमाचं हे बोलणं ऐकून, आणि कृपाची परवानगी घेऊन, राजाने मद्रराजाकडे प्रस्थान केलं.
स शल्यमभिवाद्याथ कृत्वा चाभिप्रदक्षिणम् । उवाच राजा दुर्धर्षमात्मनिःश्रेयसं वचः
त्याने शल्याला वंदन करून, त्याची प्रदक्षिणा केली आणि मग राजाने त्या भयंकर योद्ध्याला स्वतःच्या कल्याणासाठी असे शब्द सांगितले.
अनुमानये त्वां दुर्धर्ष योत्स्ये विगतकल्मषः । जयेयं नु परान्राजन्ननुज्ञातस्त्वया रिपून्
दुर्धर्षा, मी तुझी परवानगी मागतो. मी निष्कलंकपणे लढेन; राजा, तुझ्या अनुमतीने मी माझ्या शत्रूंना जिंकू दे.
यदि मां नाधिगच्छेथा युद्धाय कृतनिश्चयः । शपेयं त्वां महाराज परीभावाय वै रणे
राजा, जर तू युद्धासाठी ठाम राहिलास आणि मला मिळवू शकला नाहीस, तर मी तुला रणांगणात शाप देईन आणि तुझा अपमान होईल.
तुष्टोऽस्मि पूजितश्चास्मि यत्काङ्क्षसि तदस्तु ते । अनुजानामि चैव त्वां युध्यस्व जयमाप्नुहि
माझ्या स्वागतामुळे मी आनंदी आहे आणि तृप्तही आहे. तुला जे हवे आहे ते तुला मिळो. मी तुला परवानगी देतो—युद्ध कर आणि विजय मिळव.
ब्रूहि चैष परं वीर केनार्थः किं ददामि ते। एवं गते महाराज युद्धादन्यत्किमिच्छसि
हे वीर, तुझा सर्वात मोठा हेतू काय आहे ते सांग. मी तुला काय द्यावं? या परिस्थितीत, राजन, युद्धाव्यतिरिक्त तुला आणखी काही हवं आहे का?
अर्थस्य पुरुषो दासो दासस्त्वर्थो न कस्यचित्। इति सत्यं महाराज बद्धोस्म्यर्थेन कौरवैः
माणूस धनाचा दास असतो; पण धन कुणाच्याच दास्यात राहत नाही. हेच सत्य आहे, राजन—मी कौरवांच्या पैशामुळे बांधला गेलो आहे.
करिष्यामि हि ते कामं भागिनेय यथेप्सितम्। ब्रवीम्यतः क्लीबवत्त्वां युद्धादन्यत्किमिच्छसि
माझ्या भाच्या, तुला जे हवे ते मी नक्की करीन. म्हणून सांग, युद्धाव्यतिरिक्त तुला आणखी काय हवे, जेणेकरून तू निर्बल वाटू नये.
मन्त्रयस्व महाराज नित्यं मद्धितमुत्तमम्। कामं युद्ध्य परस्यार्थे वरमेतं वृणोम्यहम्
राजा, तू नेहमी माझ्या हितासाठी सल्ला कर. दुसऱ्याच्या बाजूने युद्ध करायला तुला मोकळीक आहे; मी हे वर मागतो.
किमत्र ब्रूहि साह्यं ते करोमि नृपसत्तम। कामं योत्स्ये परस्यार्थे बद्धोऽस्म्यर्थेन कौरवैः
राजाधिराज, इथे मी तुझ्यासाठी काय करू शकतो ते सांग. दुसऱ्याच्या बाजूने मी मोकळेपणाने लढेन; पण मी कौरवांच्या पैशामुळे बांधला आहे.
स एव मे वरः शल्य उद्योगे यस्त्वया कृतः। सूतपुत्रस्य संग्रामे कार्यस्तेजोवधस्त्वया
शल्य, तयारीच्या वेळी तू जो वर दिलास तोच मला हवा आहे; रणात तुझे काम म्हणजे सूतपुत्राचे सामर्थ्य रोखणे.
संपत्स्यत्येष ते कामः कुन्तीपुत्र यथेप्सितम् । गच्छ युध्यस्व विस्रब्धः प्रतिजाने वचस्तव
कुंतीपुत्रा, तुझे हे इच्छित पूर्ण होईल. आता निर्धास्तपणे जा, युद्ध कर—मी तुला वचन देतो.
अनुमान्याथ कौन्तेयो मातुलं मद्रकेश्वरम् । निर्जगाम महासैन्याद्भ्रतृभिः परिवारितः
मग कुंतीपुत्राने आपल्या मामा मद्रराजाची परवानगी घेतली आणि आपल्या भावांसह मोठ्या सैन्यातून बाहेर पडला.