गमिष्यामो वनं तस्माद्गङ्गायामुनसङ्गमम्। एवमुक्त्वा मुनिगणाः प्रतिजग्मुर्यथागतम्
म्हणून आपण गंगे-यमुनेच्या संगमावर असलेल्या वनात जाऊ या. असे म्हणून, सर्व ऋषी जसे आले तसे परत गेले.
गतान्मुनिगणान्दृष्ट्वा पुत्रं संगृह्य पाणिना। मातापितृभ्यां रहिता यथा शोचन्ति दारकाः
महर्षी निघून गेलेले पाहून, तिने आपल्या मुलाचा हात धरला; जसे आईवडिलांशिवाय मुले दुःखी होतात, तशी ती शोकाकुल झाली.
तथा शोकपरीताङ्गी धृतिमालम्ब्य दुःखिता। गतेषु तेषु विप्रेषु राजमार्गेण भामिनी
अशी दुःखाने ग्रासलेली असूनही, धीर धरून, ब्राह्मण निघून गेल्यावर ती तेजस्विनी राजमार्गाने चालू लागली.
पुत्रेणैव सहायेन सा जगाम शनैः शनैः। अदृष्टपूर्वान्पश्यन्वै राजमार्गेण पौरवः
फक्त आपल्या मुलाच्या सोबतीने ती हळूहळू चालत राहिली, पौरवांच्या राजमार्गावर कधीही न पाहिलेल्या गोष्टी पाहू लागली.
हर्म्यप्रसादचैत्यांश्च सभा दिव्या विचित्रिताः। कौतूहलसमाविष्टो दृष्ट्वा विस्मयमागतः
तिने राजवाडे, प्रासाद, मंदिरे आणि सुंदर, अद्भुत सभागृह पाहिले; कुतूहलाने भरून ती आश्चर्यचकित झाली.
सर्वे ब्रुवन्ति तां दृष्ट्वा पद्महीनामिव श्रियम्। गत्या च संहीसदृशीं कोकिलेन स्वरे समाम्
सर्वजण तिला पाहून म्हणू लागले, जणू कमळाविना शोभा असलेली लक्ष्मीच आहे; तिची चाल हंसासारखी, आणि आवाज कोकिळेसारखा मधुर आहे.
मुखेन चन्द्रसदृशीं श्रिया पद्मालयासमाम्। स्मितेन कुन्दसदृशीं पद्मगर्भसमत्वचम्
तिचं चेहरा चंद्रासारखा उजळ, तिचं रूप लक्ष्मीच्या सौंदर्याला साजेसं, तिचं हसू कुंदाच्या फुलासारखं, आणि तिची कांती कमळाच्या आतल्या भागासारखी तेजस्वी होती.
पद्मपत्रविशालाक्षीं तप्तजाम्बूनदप्रभाम्। करान्तमितमध्यैषा सुकेशी संहतस्तनी
तिच्या डोळ्यांची पापणी कमळाच्या पानासारखी मोठी, तिच्या अंगावर सोन्यासारखा झळाळी, तिचे हात गुडघ्यापर्यंत पोहोचणारे, केस सुंदर, आणि स्तन भरदार व एकमेकांना लागून होते.
जघनं सुविशालं वै ऊरू करिकरोपमौ। रक्ततुङ्गतलौ पादौ धरण्यां सुप्रतिष्ठितौ
तिचे कंबर रुंद व आकर्षक, तिच्या मांड्या तरुण हत्तीच्या सोंडेप्रमाणे मजबूत, तिचे पाय लालसर, उंच आणि पृथ्वीवर ठामपणे ठेवलेले होते.
एवं रूपसमायुक्ता स्वर्गलोकादिवागता। इति स्म सर्वेऽमन्यन्त दुष्यन्तनगरे जनाः
अशा रूपाने नटलेली ती जणू काही स्वर्गातूनच उतरली आहे असं सर्व दुश्यंताच्या नगरातील लोकांना वाटलं.
पुनः पुनरवोचंस्ते शाकुन्तलगुणानपि। सिंहेक्षणः सिंहदंष्ट्रः सिंहस्कन्धो महाभुजः
ते पुन्हा पुन्हा शकुंतलेच्या गुणांची चर्चा करत होते—सिंहासारखे डोळे, सिंहासारखे दात, सिंहासारखे खांदे आणि बलवान हात.
सिंहोरस्कः सिंहबलः सिंहविक्रान्तगाम्ययम्। पृथ्वंसः पृथुवक्षाश्च छत्राकारशिरा महान्
सिंहासारखी छाती, सिंहासारखे बळ, सिंहासारखी चाल, रुंद खांदे, मोठी छाती आणि छत्रासारखा डोक्याचा आकार—तो खरोखरच महान होता.
पाणिपादतले रक्तो रक्तास्यो दुन्दुभिस्वनः। राजलक्षणयुक्तश्च राजश्रीश्चास्य लक्ष्यते
त्याचे तळहात आणि तळपाय लाल, तोंडही लाल, आवाज नगाऱ्यासारखा, राजचिन्हांनी युक्त आणि त्याच्यात राजेश्री स्पष्टपणे दिसत होती.
आकारेण च रूपेण शरीरेणापि तेजसा। दुष्यन्तेन समो ह्येष कस्य पुत्रो भविष्यति
रूप, सौंदर्य, शरीर आणि तेज यात तो दुश्यंताच्या तोडीचा होता; मग तो कुणाचा मुलगा असावा?
एवं ब्रुवन्तस्ते सर्वे प्रशशंसुः सहस्रशः। युक्तिवादानवोचन्त सर्वाः प्राणभृतः स्त्रियः
असं बोलताना सर्वांनी हजारोंनी त्यांचं कौतुक केलं; सर्व स्त्रियांनीही विचारपूर्वक त्यात सहभाग घेतला.
बान्धवा इव सस्नेहा अनुजग्मुः शकुन्तलाम्। पौराणां तद्वचः श्रुत्वा तूष्णींभूता शकुन्तला
आप्तांसारख्या प्रेमाने त्या सर्वांनी शकुंतलेचा पाठपुरावा केला; नगरवासियांच्या बोलण्याने शकुंतला शांत झाली.
वेश्मद्वारं समासाद्य विह्वला सा नृपात्मजा। चिन्तयामास सहसा कार्यगौरवकारणात्
राजवाड्याच्या दाराशी पोहोचल्यावर ती राजकन्या गोंधळली आणि कामाच्या गांभीर्यामुळे तिने ताबडतोब विचार सुरू केला.
लज्जया च परीताङ्गी राजन्राजसमक्षतः। अघृणा किं नु वक्ष्यामि दुष्यन्तं मम कारणात्
लाजेने तिचं अंग भरून आलं आणि तिने मनात विचार केला, 'मी निर्लज्जपणे माझ्या कारणासाठी राजाशी कसं बोलू?'
एवमुक्त्वा तु कृपणा चिन्तयन्ती शकुन्तला।' अभिसृत्य च राजानं वेदिता सा प्रवेशिता
असं मनाशी बोलून, दुःखी शकुंतला विचार करतच राजाकडे गेली आणि तिला आत प्रवेश मिळाला.
सह तेन कुमारेण तरुणादित्यवर्चसा। `सिंहासनस्थं राजानं महेन्द्रसदृशद्युतिम्
तिच्या सोबत तेजस्वी मुलगा होता, तो उगवत्या सूर्यासारखा झळकत होता; ती राजाच्या सिंहासनाजवळ गेली, तो इंद्रासारखा तेजस्वी दिसत होता.
शकुन्तला नतशिराः परं हर्षमवाप्य च।' पूजयित्वा यथान्यायमब्रवीत्तं शकुन्तला
शकुंतला डोकं वाकवून, अत्यंत आनंदाने, योग्य रीतीने राजाचं पूजन करून त्याच्याशी बोलू लागली.
अभिवादय राजानं पितरं ते दृढव्रतम्। एवमुक्त्वा सुतं तत्र लज्जानतमुखी स्थिता
ती म्हणाली, 'राजाला, तुझ्या पित्याला, वंदन कर, तो दृढव्रती आहे'; असं सांगून ती लाजेने खाली मान घालून उभी राहिली.
स्तम्भमालिङ्ग्य राजानं प्रसीदस्वेत्युवाच सा। शाकुन्तलोपि राजानमभिवाद्य कृताञ्जलिः
स्तंभाला धरून तिने राजाला म्हणाली, 'कृपा करा'; आणि शकुंतलेचा मुलगाही हात जोडून राजाला वंदन करू लागला.
हर्षेणोत्फुल्लनयनो राजानं चान्ववैक्षत। दुष्यन्तो धर्मबुद्ध्या तु चिन्तयन्नेव सोब्रवीत्
आनंदाने त्याच्या डोळ्यात उमटलेली चमक, तो राजाकडे पाहत होता; पण दुश्यंत धर्मबुद्धीने विचार करत म्हणाला—
किमागमनकार्यं ते ब्रूहि त्वं वरवर्णिनि। करिष्यामि न संदेहः सपुत्राया विशेषतः
तुझं इथं येण्याचं कारण काय आहे, सुंदर स्त्री? सांग, मी नक्कीच ते करीन, विशेषतः तुझ्यासाठी आणि तुझ्या मुलासाठी.
प्रसीदस्व महाराज वक्ष्यामि पुरुषोत्तम। एष पुत्रो हि ते राजन्मय्युत्पन्नः परंतप
राजा, कृपा कर आणि ऐक, मी सांगते. हा मुलगा, पराक्रमी राजन, तुझ्याच पोटी माझ्यापासून जन्मलेला आहे.
तस्मात्पुत्रस्त्वया राजन्यौवराज्येऽभिषिच्यताम्। यथोक्तमाश्रमे तस्मिन्वर्तस्व पुरुषोत्तम
म्हणून, राजन, या मुलाला युवराजपदावर बसव. आश्रमात जसं ठरवलं होतं, तसंच वाग, श्रेष्ठ पुरुषा.
मया समागमे पूर्वं कृतः स समयस्त्वया। तत्त्वं स्मर महाबाहो कण्वाश्रमपदं प्रति
आपल्या भेटीत तू दिलेला शब्द आठव, महाबाहू. तो कन्वाच्या आश्रमाबद्दलचाच होता.
तस्योपभोगसक्तस्य स्त्रीषु चान्यासु भारत। शकुन्तला सपुत्रा च मनस्यन्तरधीयत
पण जेव्हा तो भोग आणि इतर स्त्रियांमध्ये गुंतला, तेव्हा भरतवंशीय, शकुंतला आणि तिचा मुलगा त्याच्या मनातून नाहीसे झाले.
स धारयन्मनस्येनां सपुत्रां सस्मितां तदा। तदोपगृह्य मनसा चिरं सुखमवाप सः
मग त्याने तिचा आणि मुलाचा स्मरण करून, हसत त्यांच्या आठवणीने मनातच त्यांना जवळ घेतलं आणि खूप काळ आनंद मिळवला.